Маңызды

1-наурыз «Алғыс айту» күніне орай Атырау облысы бойынша ҚАЖ департаменті УГ-157/1 мекемесінің шаруашылық қызметіне қалдырылған сотталғандар үшін «Ашық есік күні» өткізілді.

Аталған іс-шараға жаза өтеушілердің 15 шақты туыстары келді. Бүкіл әлемді есеңгіреткен пандемиядан кейінгі алғашқы ашық есік күні ерекше аталып өтті. Тәрбие жұмыстары бойынша мекеме бастығының орынбасары әділет майоры Ринат Маратұлы Урахов жаза өтеушілердің туыстарына мекеме әкімшілігі тарапынан алғысын білдірді. Біріне бала, біріне әке, ал енді біріне бауыр болған жаза өтеушілердің туыстары бір күндік мекеменің өмірімен танысып (жатын, ас қабылдау, жуыну, жұмыс  орындары) көңілдері жәй тапқандай болды.

Қазақтың бір туар ақыны Мұқағали Мақатаевтың

-Өкінбе, өкпелеме бүгініңе,

-Өмір, өмір! Болмайды түңілуге,

-Мәңгі сені жазбаған сүрінуге,

-Қайта тұрып, қақың бар жүгіруге демекші!

Оларды күтіп отырғандарын, әлі де жарқын өмір алда күтіп тұрғанына сендіріп, қолдауларын білдірді. Және осындай іс-шараны ұйымдастырып отырған мекеме әкімшілігіне алғыстарын білдіріп рахметтерін айтты.

Шымкентте барлығы 518 лифт пайдаланылуда. Оның ішінде 401 жеделсаты көпқабатты тұрғын үйлерде орналасқан. Былтырдан бастап қалалық орта сапасы және бақылау басқармасы өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында барлық лифттерге сынақ жұмыстарын жүргізуді қолға алған.

Биыл аталған басқарма қызмет сапасын арттыру үшін iKomek ситуациялық орталығымен бірлесе тұрғындардан келіп түскен арыз-шағымдардың, шұғыл шақыртулардың орындалу сапасын қадағалайтын болады.
Соған сәйкес, лифттер істен шыққанда немесе қала тұрғындары оның ішінде қалып қойған жағдайда бірыңғай 109 нөміріне қоңырау шала алады. Сонымен қатар қала тұрғындары аталған байланыс орталығына +7 7777 109 109 нөміріне тіркелген ватсап, Instagram iKomek 109 Шымкент, Facebook IKomek Shymkent, @shymkentonlinekz_bot Telegram-bot желілеріне тәулік бойы тегін хабарлама жолдай алады.

Бұл туралы Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Төтенше жағдайлардың алдын алу департаментінің бастығы Рустамбек Амрин мәлімдеді.

Ведомства өкілі су басу қаупі ең жоғары аймақтар қатарында Солтүстік Қазақстан облысы, Шығыс Қазақстан облысы, Қостанай, Қарағанды облыстары бар екенін алға тартты. Аталған өңірлердегі өзендерде су жылдағы қалыптан асып тұр. Күн күрт жылыған жағдайда ондағы қатқан тоң мен қалың мұздарда қауіпті күшейте түсуі әбден мүмкін.
Табиғи апатты алдын алу үшін қауіпсіздік шаралары жүргізіліп жатқанын мәлімдеген Рустамбек Амрин Ақтөбе, Батыс Қазақстан облысы, Жамбыл, Түркістан, Павлодар, Алматы облыстарында да су басу қаупінің орташа ықтималы бар екенін атап өтті.
Одан өзге ол көктемде елдімекендерді су басудың кейбір жағдайларына жергілікті басшылардың салғырттығы себеп болып жататын жасырмады. Себебі қалың жауған қар уақытында шығарылмайды.
Жауған қарды полигонға дер кезінде шығармайтын басшыларға Шымкенттің билігін үлгі ету керек сияқты. Үшінші мегаполисте жерге түскен ақ ұлпа былай тұрсын, ағашқа қонған қардың көзін құрту үшін бюджеттен бірталай қаржы қарастырып қояды емес пе?

Әлемде интернеттің даму деңгейі 2020 жылғы 59%-дан 2021 жылы 63%-ға дейін артқан. Осылайша жаһанда интернетті пайдаланушы абоненттерінің саны 4,9 млрд-қа жеткен. 2020 жылы бұл көрсеткіш 4,6 млрд болған. Сарапшылар интернетизацияның дамуына коронавирус індеті түрткі болғанын алға тартады.

ITU ұйымының 2021 жылғы бағалауы бойынша ТМД елдері интернетке қолжеткізу бойынша Еуропа елдерінен кейін екінші орында. Жалпы ТМД-ның интернетпен қамтылуы 82% болса, Еуропада бұл көрсеткіш 87 пайызды құрайды. Америкада интернеттің дамуы 81%, араб елдерінде – бар болғаны 66%, Азия-Тынық мұхиты аймағында – 61%, Африкада халықтың үштен бір бөлігі ғана интернетке қол жеткізе алады.
ТМД елдері бойынша интернетке қолжетімділік жағынан Қазақстан алдыңғы орында екен. Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының 2020 жылға арналған деректері бойынша елімізде ғаламторға қолжетімділік деңгейі 6 жастан асқан азаматтар үшін 85,9%, ал 16 жастан 74 жасқа дейінгі экономикалық белсенді халық арасында 89% пайыз болған.

Бүгінде елімізде көптеген жастар жатахқанаға мұқтаж. Бұдан биліктегілер де хабардар. Оған осы аптада Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Білім және ғылым министрлігі «Қаржы орталығы» АҚ басқарма төрағасы Асқар Ибраимовтың мәлемдемесі дәлел. Өз кезегінде ол инвесторларды, жеке кәсіпкерлерді мемлекеттің қаржылық қолдауымен студенттік жатақханалар құрылысына қаржы салуға шақырды.

Ведомства өкілінің сөзінше, 63 мыңға жуық студентке жатақханаларда орын жетіспейді. Мұндай жағдай республиканың барлық аймақтарында кездеседі. Жағдай дәл осылай жалғаса берсе жатақханаларда орын тапшылығы тағы да көбеюі мүмкін. Себебі студенттердің саны өсе түсетіні белгілі.
Жатақхана мәселесі бірнеше жылдан бері күн тәртібінен түспей келеді. Осыған байланысты 2018 жылы сол кездегі мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев жатаххана тапшылығын шешу үшін жоғары оқу орындары, колледждер мен девелоперлік компаниялар мемлекет-жекеменшік әріптестігі қағидасымен жатақхана салуды бас¬тауы керектігін айта келе «Мемлекет өз тарапынан Білім және ғылым министрлігі арқылы жатақхана құрылысына жұмсалған инвестициялардың белгілі бір бөлігі біртіндеп қайтарылуына кепілдік береді. 2022 жылдың соңына дейін студенттерге арнап кемінде 75 мың орындық жаңа жатақхана салуды тапсырамын. Бұл алдағы жылдарда өсе түсетін сұранысты ескергеннің өзінде жатақхана тапшылығын біржола шешеді»,-деп қадап айтқан болатын.
Әдеттегідей сол кезде де биліктің бишігін ұстағандар Тұңғыш Президенттің бұл бастамасын қос қолдап қуаттап, оның орындалатынына кәміл сенген болатын. Сол кезде 42 мыңнан астам студентке жатақханадан орын тапшы екені айтылған. Ал қазіргі таңда бұл көрсеткіш 63 мыңға жуықтап тұр. Осылайша төреші уақыт санасына сәуле шашуға талаптанған жастардың жайы туралы Президенттің нақты тапсырмасы болғанмен, оның орындалуы жүрдім-бардым жүргізілгенін көрсетіп отыр.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың бұл тапсырмасы туралы Білім және ғылым министрлігінің өкілі Абзал Ибраймов «2018 жылы еліміздің Тұңғыш Президенті бес әлеуметтік бастамасын жариялаған болатын. Солардың бірі студент жастардың өмір сүру жағдайларын жақсартуға бағытталған. Осы міндетке қол жеткізу үшін жекеменшік сектордың ауқымды қатысуын көздейтін мемлекеттік тапсырысты орналастыру тетігі әзірленді. Біз инвесторларды, жеке кәсіпкерлерді мемлекеттің қаржылық қолдауымен студенттік жатақханалар құрылысына қаржы салуға шақырамыз. Бұл процеске кезекті әлеуметтік нысанды тұрғызу ретінде емес, табысты, тұрақты және келешегі мол бизнес-жоба ретінде әлдеқайда ауқымды қарауды ұсынамын», – деп айтты.
Осылайша нақты тапсырма бойынша құрылысы қарқын алуы тиіс жатақхана тапшылығын шешуде биліктегілер әзірге түсіндіру жұмыстарынан артық ештеңе көрсете алмай отыр.

Өмір бар жерде өлім бар. Дегенмен де кез келген мемлекетте өлім-жітім көрсеткішінің өспеуіне көп көңіл бөлінеді. Бірақ… Қазақстанда соңғы бес жылдан бері өлім-жітім көрсеткіші жыл сайын артып келеді. Мәселен, өткен жылдың қаңтар-желтоқсан айлары аралығында елімізде 183,4 мың адам қайтыс болса, 2020 жылы -162,6, 2019 жылы- 133,5, 2018 жылы — 130,5, 2017 жылы — 130,0 адам қайтыс болған. Бұл туралы ranking.kz жазады.

Мониторинг агенттігінің мәліметінше, былтыр мәңгілік сапарға аттанғандардың көбі немесе 18,8 мың адам Шығыс Қазақстан облысында тіркелген. Көз жұмған тұрғындары ең көп тіркелген екінші аймақ Алматы облысы. Өткен жылы аталған өңірде 18,7 мың адам қайтыс болған. Үштікті 18,4 мың адаммен Алматы қаласы түйіндейді. Қарағанды облысында да өткен жылы қаралы жиын жиі тіркелген. Барлығы 17,7 мың адам бақилық болған. Адам өлімі ең аз тіркелген өңір Маңғыстау облысы болған. Былтыр мұнайлы аймақта 4,5 мың адам көз жұмған.
Былтыр өлім-жітім көрсеткішінің 2020 жылмен салыстырғанда 13 пайызға көп болуын әлемдегі коронавирус пандемиясымен байланыстыратындар болуы мүмкін. Ресми дерек көздері бұл болжамды жоққа шығарады. Былтыр қайтыс болған 183,4 мың адамның басым көпшілігі немесе 43,4 мың адам қан айналым жүйесі ауруларынан көз жұмған. Адамдардың ахуалын қиындатып, жан тәсілім болғанға дейінгі жағдайға апарған дерттердің қатарында тыныс алу органдары аурулары тұр. Өткен жылы мұндай аурудан 20801 адам жан тәсілім болған. Дер кезінде дауа болмаса асқынып, о дүниеге аттандырып жіберетін жүректің ишемиялық ауруынан 16683 адам көз жұмған.
Сонымен қатар былтыр 598 адам кісі қолынан қаза тапса, 2145 адам өз өзіне қол салған екен.

Ағымдағы жылдың 1-қаңтарындағы жағдай бойынша Түркістан облысы халқының саны 2 075 404 адамды құрады. Облыс халқының 20,9 пайызы (433780 адам) қалалық жерде орналасқан болса, 79,1 пайызы (1 641 624 адам) ауылдық жерде тіршілік етеді.

Бұл туралы ҚР Ұлттық статистика бюросының Түркістан облысы бойынша департаментінің басшысы Бағлан Қарғұлов мәлімдеді.
Департамент басшысының сөзінше, республика бойынша Түркістан облысы туу мен табиғи өсім көрсеткіштері бойынша бірінші орында тұр. Айтуынша, былтыр аймақта 13 897 неке тіркелген. Тіркелген некелердің саны 2020 жылмен салыстырғанда 3,2 пайызға артқан. Ал ажырасулар саны 2020 жылмен салыстырғанда 2021 жылы 36,6 пайызға азайған. Былтыр облыста 65 267 бала дүниеге келсе, қайтыс болғандар саны 13 560 адамды құраған.
Бұдан өзге, өткен жылы көші-қонмен облысқа келген халықтың саны 26 822 адамды құраса, оның 26 285-і Қазақстанның басқа облыстарынан, 516- ынтымақтастық елдерінен, 21 адам алыс шетелдерден келгендер.

Түркістан облысында 87,2 мың гектар жайылым жер игерілмеген. Бұл космомониторинг арқылы «Гринпойнт» жүйесімен облыста 2019-2021 жылдар аралығында 1874,1 мың гектар алқапқа жүргізілген түсірілім нәтижесінде анықталып отыр.

Бұл туралы облыс әкімі Өмірзақ Шөкеевтің төрағалығымен өткен аппарат отырысында айтылды.
Қазіргі таңда облыста пайдаланылмай, бос жатқан және заңсыз алынған жайылым жер алқаптарын қайтару және түгендеу жұмыстары күшейтілді. Түркістан облысы жер қатынастары басқармасының басшысы Ерғали Тілегеннің айтуынша, былтыр аймақта 131,1 мың га жердің пайдаланылмай жатқаны анықталған. Арнайы жер қорына қайтарылғаны 46,5 мың га болса, 61,2 мың га жерді қайтару жөнінде нұсқамалар берілген. Сонымен қатар өткен жылы облыс әкімінің тапсырмасына сәйкес ортақ жайылыммен қамтамасыз етудің қадамдық алгоритмі бойынша 133 елді мекенге 135,8 мың га жайылым жер бекітіліп берілген. Нәтижесінде жайылыммен қамтамасыз етілген ауылдық округтердің саны 70-ке жеткен.
Биыл түгендеу және қайтару жұмыстары арқылы тұрғындар жалпы 618,8 мың га ортақ жайылыммен қамтамасыз етіледі деп жоспарланып отыр. Өз кезегінде облыс басшысы жергілікті әкімдер бос жатқан жайылымдар кімнің атында екенін жасырмай айтулары керектігін айтты. Және жайылым жерлерді ел игілігіне қайтару жұмыстарын күшейтуді тапсырды.

Түркістан облысы, Келес ауданында бой көтерген спорт кешенінің басшысы Нұржан Мамешов осылай дейді.

Ауданның Алпамыс батыр ауылдық округінен ашылған спорт кешені мемлекеттік-жекеменшік әріптестік бағдарламасы аясында салынған. Құрылысы былтыр басталып, биыл пайдалануға берілген нысанда ауыл жастары шахмат, бокс, қазақ күресі, қол күресі және үстел теннисі сынды спорт түрлері бойынша шынығып, шеберліктерін арттыратын болады. Олардың бабын шыңдайтын бапкерлер жергілікті жерден тартылады.
Екі қабатты ғимарат ішінде жас ұрпақтың спортпен шұғылдануы үшін бар мүмкіндік жасалған.

Түркістан қаласында жаңа саябақ қолданысқа берілді. «Қалалық саябақ» деп аталатын нысанның жалпы аумағы 28 гектарға жуық. Түркістандықтар тынығатын аумақта субұрқақтар, веложолдар, демалатын орындар мен сәулеттік нысандар бар.

 

Дендросаябақ үлгісінде салынған саябақ аумағында 12000 түп ағаш егілген. Егілген көшеттер жерсініп, тамырын тереңге бойласа, айнала мәуелі баққа айналмақ. Сонымен бірге 2360 шаршы метріне гүлдер егілсе, 20476 шаршы метр бөлігіне көгалдандыру жұмыстары жүргізілген. Таза ауамен тыныстап, ой сергітуге қолайлы саябақта аяқжол тақтайшалары мен асфальтты жол төселіп, 710 дана жарықшам орнатылған. Орындықтар мен қоқыс жәшіктері қойылған.
Жалпы Түркістан қаласында 225 гектарды құрайтын 30 саябақ, 34 сквер және 129 гектар жасыл алаң бар.
Рекреациялық орындардың саны алдағы уақытта да арта түспек. Бүгінде қаланың шеткі бөлігінде «Түркістан» туристік-рекреациялық орталығының құрылысы жүруде. Ол жерде болашақта туристік орынға айналатын жағалау мен жасанды көлдің дамбалары тұрғызылған. Жасанды көлді тереңдету жұмыстары және су жіберетін каналдың бетон құю жұмыстары аяқталған. Жасанды көл түбіне 500 000 м2 геомембрана төселіп, топырақпен қайта көмілген. Нысанның құрылысы биыл қыркүйек айында аяқталады деп жоспарлануда.