Маңызды

Әлем алпауыттарының бүгінгі бағындырған белесі мен жеткен межесі ғылым саласымен тікелей байланысты. Өзгесін қойғанда, кешегі қарт Кавказдағы қанды шайқастарда соғыстың тағдырын шешкен техника да ғылымның күшімен адамзаттың уысына түскен. Батыстың белді ғалымдары тәжірибе жүзінде доңызды донор қылып, жаһан жұртшылығын тәнті етті. Мыңдаған адамның өмірін жалмаған кешегі вирустың өзін адамзат аталған саланың күшімен ауыздықтады. Айта берсек, тізек берсек шеті мен шегі жоқ. Осындайда қазақ ғылымының бүгінгі жай-күйіне қатысты ақпар іздейтініміз жасырын емес. Ара-тұра тың жаңалық ашып, бұқаралық ақпарат құралдарынан бірлі-жарым ғалымның көрініп қалатыны бар. Десе де оның өзі қаржылай қолдау таппай, жаңалығының патентін жатқа сатып жатқанын да оқып жүрміз. Қазақ ғылымының бүгінгі даму қарқыны мен бөлінер қаржы қандай? Таратып көрейік…

Әншейінде батыстың алпауыттары қойған талаппен келіскіш келетініміз жасырын емес. Сол дамыған елдерде ғылымды қаржыландыру көлемі жалпы ішкі өнімнің 1 пайызынан артық болса ғана сол елде ғылым бар деп есептейді. Сондықтан әлем жұртшылығын аузына қаратып отырған өркениетті елдерде ғылымға бөлінетін қаражат көлемі ішкі жалпы өнімнің 4-5 пайызын құрайды. Ал бізде 2019 жылы ғылымға бөлінген қаржы жалпы ішкі өнімнің 0,12 пайызына тең болды. Бұл – өте төмен көрсеткіш. Десе де жауапты министрлік өсімнің барын алға тартып отыр. Ал 2025 жылға қарай Қазақстан ғылымды дамыту үшін жалпы ішкі өнімінің 1 пайызына тең қаржы бөле бастайды. Бұл туралы ҚР Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің төрағасы Жанна Құрманғалиева орталық комумникациялар қызметінде өткен брифингіде мәлімдеді. «Былтыр бізде ғылымды қалжыландыру көлемі жалпы ішкі өнімнің 0,13 пайызы болды. Біртіндеп өсіп келе жатыр. Қабылданған Ұлттық жоба бойынша, ғылымды қаржыландыру 2025 жылы жалпы ішкі өнімнің 1 пайызы – 1 трлн теңгеге жуық қаражатқа ие болуы керек. Биыл бұрынғы көлеммен салыстырсақ, 70 пайыз өсті. Ғылымға қатысты қаражат Білім және ғылым министрлігінен бөлек 9 министрлікке бөлінеді. Бұл қаражаттың арқасында тек Білім және ғылым министрлігінің тарапынан 1160 грант жобасы, оның ішінде жас ғалымдардың 315 жобасы және 59 нақты бағдарлама қаржыландырылып отыр» деді ведомство өкілі.
Қоғамы мен заңына қарап көшімізді түзейтін дамыған елдердегі ғылымға бөлінетін қаржы көлеміне тоқталайық. Мәселен, Франция мен Қытайда жалпы ішкі өнімнің 2,2 пайызы көлемінде қаржы бөлінеді. Бұл көрсеткіш АҚШ-та 3,1, Германияда 3,2, Оңтүстік Кореяда 4,6 пайызды құрайды. Осыдан болар, әлем игілігін көріп, әр қазақ соңғы тиынына дейін санап беруге дайын тұратын техника мен тауардың дені осы елдерге тиесілі. Бұдан бөлек, әлемдік тәжірибеде ғылымды негізінен мемлекет емес, ірі компаниялар мен ірі бизнес өкілдері қаржыландырады. Мұның нәтижелі екенін ведомство өкілі Жанна Құрманғалиева «Мысалы вакцинаны алсақ, «Pfizer» компаниясы – мемлекеттік ұйым емес. Басқа да вакцинамен айналысқан алпауыт компаниялар көбінесе мемлекеттік емес қаражатты пайдаланады. Мемлекеттер көбінесе іргелі ғылыми жобаларды ғана қаржыландырады. Өйткені ол зерттеулерді коммерциализациялау мүмкіндігі жоқ. Сондықтан олар олар мемлекеттің мойнындағы парыз болып саналады» деп түсіндірді. Осындайда елімізде ғылым саласын қаржыландыратын кәсіпкерлер бар ма деген сауал туындайды. Бүгін қаржы салып, ертең пайдасын алуға дағдыланған біздегі ірі кәсіпкерлердің ғылымға деген қызығушылығы төмендеу секілді. Әйтсе де Үкімет олқылықтың орнын бюджет қаржысымен толтыруға ниетті. Оның нақты қандай нәтиже берерін уақыт көрсетеді…

Қ.ӨМІРЗАҚ.

Украинадағы жағдай ресейліктер үшін көптеген қолайсыздықтар келтіріп жатқаны белгілі. Алғашқы санкциялар салынып, әлеуметтік желілер бұғатталған уақыттың өзінде-ақ бірқатар сарапшылар Қазақстанның азаматтығын алуға, елімізде тұруға ниет білдіруші ресейліктердің саны артатынын айтқан еді. Айтқаны айдай келді десек, артық айтқанымыз емес. Мұны Ішкі істер министрлігі де растап отыр. Тарқатайық…

 

Мәжіліс отырысында Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Марат Қожаев былай деді «Бүгінде ықтиярхат алуға өтініш білдіргендердің саны өсіп жатыр. Егер өткен жылдары бұл көрсеткіш 350-ден 400 адамға дейін болса, қазір 2022 жылдың бірінші тоқсанында мыңға жуық адам өтініш білдірген». Демек көрсеткіш бір жылдың ішінде 2,5 есеге артып отыр.
Бұдан бөлек 170-ке жуық Ресей азаматы Қазақстан азаматтығын алуға өтініш білдіріпті. Десе де бұл көрсеткіш өткен жылмен бірдей. «Статистика бойынша, өткен жылы да шамамен, осыншама адам өтініш білдірген. Ал одан сәл ертерек, 200-ден аса адам азаматтық алуға өтініш білдірген» деді Марат Қожаев. Әрине, мұның тек ресми ақпарат екенін ұмытпағанымыз абзал.
Әлеуметтік желіде азаматтық берудің талаптарын қатаңдату бастамалары көтеріліп жатыр. Соның бірі – қазақ тілін білуді міндеттеу. «Вова ағасын» шақыратынын айтып, желіде желпінген жүргізушінің оқиғасынан кейін көптің ойланып қалғаны жасырын емес. Бүгінде азаматтық беру де күрделі процесс болып қалды. Себебі азшылықтың құқықтары үшін талай сарбаз қан кешіп, талай адам жақынына жоқтау айтып жатқаны жасырын емес…

Ағымдағы жылдың қаңтары мен наурызы аралығында ел экономикасының өсу қарқыны 4,4 пайызға жеделдеген. Тау-кен өндіру өнеркәсібін айтпағанда, инвестициялардың өсу қарқыны 0,6 пайызды құраған. Оның ішінде құрылыс, білім беру, мемлекеттік басқару, әлеуметтік қамсыздандыру, сауда, жылжымайтын мүлік пен операциялар салаларында өсім бар. Бұл туралы ҚР Ұлттық экономика министрі Ә.Қуантыров Премьер-министр Әлихан Смайыловтың төрағалығымен өткен 2022 жылғы қаңтар-наурыз айларындағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары және отандық ғылымды дамыту мәселелері қаралған Үкімет отырысында мәлімдеді.

Инвестиция тарту көрсеткіші бойынша Шымкент қаласы, Ақмола мен Маңғыстау облыстары көш басында тұр. Шымкентте инвестиция тарту көлемі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 84 пайызға артқан. Негізгі жеті макрокөрсеткіш бойынша оң өсім тіркелген.
Өңдеу өнеркәсібі бойынша барлық өңір оң көрсеткішке ие болып отыр. Шымкентте де аталған динамика өткен жылмен салыстырғанда 4,1 пайызды құрайды. Есепті кезеңде елімізде 2,9 млн шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. Шымкентте бұл көрсеткіш өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 9,1 пайызға артып отыр. Жиын барысында ҚР Премьер-министрі қазіргі күрделі кезеңде экономиканың өсу қарқынын сақтай отырып, әрі қарай жеделдету аса маңызды міндет екенін айтты.

Соңғы уақытта тұрғын үйлердің сапасына қатысты сын көбейді. Жақында ғана пайдалануға берілген үйлердің шатырынан су сорғалап, қабырғасы жарылып жатқанын әлеуметтік желідегі бейнежазбалардан жиі көреміз. Осындайда соңғы уақытта құрылыс қарқын алған Шымкент қаласында үйлердің сапасы бақыланып жатыр ма деген заңды сауал туындайды. Аталған көкейтесті сұраққа қалалық құрылыс басқармасының басшысы Ә.Рабаев әкімдіктің әлеуметтік желідегі ресми парақшасында өткен тікелей эфир барысында жауап берді.

Қазіргі уақытта Шымкентте қалалық құрылыс басқармасының тапсырысымен 74 нысанның құрылысы жүргізілуде. Атап айтқанда, 41 көпқабатты тұрғын үй, 13 инженерлік-инфрақұрылым нысандары, 11 білім және 9 әлеуметтік нысан салынып жатыр. Құрылыс кезінде сапа бойынша кемшіліктер орын алмауы үшін жауапты техникалық қадағалаушы эксперттермен күнделікті бекітілген нысанға барып, кестеге сәйкес қадағалау жұмыстары тұрақты жүргізіліп келеді.
Басқарма басшысы тікелей эфир барысында атқарылған жұмыстардың сапасын зерделеу үшін зертханалық сынақтар талап етілетінін және әр нысанға кемінде 3 техникалық қадағалаушы бекітілгенін, нысандарға бейнебақылау камералар орнатылып, онлайн режимде бақылануда екенін айтты. Құрылыс жұмыстарының мерзімінен кешігуі, сапаның ауытқуы, құрылыс жұмыстарының ұйымдастыру деңгейінің төмендігі және техникалық құжаттардың сапасыз жүргізілгені үшін айыппұл салынады. Мәселен, осындай кемшілік үшін биылғы жылдың 3 айында 23 нысан бойынша жалпы 21 млн теңге көлемінде айыппұл салынған.
Бұдан бөлек, Шымкент қаласының қалалық орта сапасы бақылау басқармасы тарапынан 6 млн теңге айыппұл салынып, 11 нысанның техникалық қадағалушыларының аттестаттары 6 айға тоқтатылған. Ал 16 нысанның мердігерімен келісімшартты бұзу жұмыстары жүргізілуде. Әлеуметтік нысан бойынша 8 нысанның мердігер мекемелері мен техникалық қадағаушыларына жұмыс кестесінен кешіккені үшін және сапасыз орындалған жұмыс бойынша 11 млн теңге айыппұл шаралары ұсынылған. Қорыта келгенде, жүріп жатқан құрылыстардың сапасы басқарманың бақылауында. Құрылыс компаниялары талапқа сай жұмысын жүргізбесе, ауқымды айыппұл арқалайды.

Доллар бағамы қалпына келгенімен, базардағы бағаның арзандамай жатқаны көптің алаңдаушылығын тудырып отырғаны жасырын емес.

Әлеуметтік желідегі жұрт ұн бағасының аспандап, нанның қымбаттайтынын жарыса жазып та жатыр. Жауапты министрлік бағаны бақылауда ұстау үшін барын салып жатқанын жиі мәлімдейді. Әйтсе де сатушыларға мұның тосқауыл болып жатқаны шамалы. Ешкімді айыптамақ ойымыз жоқ. Дегенмен ұн бағасы өссе, сауда сөрелеріндегі нан бағасы шарықтай ма деген қауіп көптің көкейіндегі маңызды сауалға айналғаны қашан. Тараған ақпар ақиқат па?
Біздегі ауыл шаруашылығы саласының жиі сынға ұшырайтыны белгілі. Әсіресе құрғақшылықтан кейін көптің күдігі күшейе түскен. Десе де министр Ербол Қарашөкеев сынға шағылатын маманға ұқсамайды. Ауыл шаруашылығы министрі қоғамды алаңдатқан нан бағасына қатысты былай деді «Қазақстанда әлеуметтік нан қымбаттамайды. Бізде аймақтарға арзан ұнды жеткізуге қажетті бидайдың 275 мың тоннасы резервте тұр. Соның арқасында әлеуметтік нанның бағасы шекті сомадан аспайды». Қош делік, әлеуметтік наннан өзге нан және нан өнімдерінің бағасы шарықтап бара жатқанынан министр мырзаның хабары бар ма?
Ербол Қарашөкеев бұл мәселеден хабардар. Тіпті аталған түйткілден айналып өтуді де біледі. «Себебі жыл басынан бері бидайдың бір тоннасы қымбаттады. Бұрын 115-116 мың теңге болса, қазір 150 мыңға дейін барды. Одан жасалған ұнның бағасы да көтеріледі» дейді ол. Министрдің айтуынша, астық — биржалық тауар. Оған әлемдік бағалардың құбылуы да әсер етеді. Соңғы уақытта теңгенің нығайып жатқаны жасырын емес. Бұл үрдіс ұн бағасының айтарлықтай түсуіне сеп бола алмаған тәрізді. Базардағы бағаны долларға теліп қоятын шенділер теңге нығайғанда неліктен үнсіз жатқаны белгісіз. Демек нан мен нан өнімдерінің бағасы әлі де өсуі ықтимал…

Түркістан қаласындағы Шығыс моншасы, Визит орталық, Жеңіс саябағы секілді жаңадан салынған ғимараттар сатылып жатыр деген ақпарат шындыққа жанаспайды. Бұл туралы қала әкімі Нұрбол Тұрашбеков мәлімдеді.

Бұдан біраз уақыт бұрын әлеуметтік желіде Түркістандағы ғимараттар сатылып жатыр деген ақпарат тараған болатын. Қала әкімінің айтуынша, олар сатылған жоқ, сенімгерлік басқаруға берілген. «Әлеуметтік желіде де, халықтың арасында да бұл жағдай үлкен резонанс тудырды. Мұны дұрыс түсіну керек. Сенімгерлік басқару дегеніміз — жекеменшікке беру емес. Келісімшартқа орай, нысанды сенімгерлік басқаруға алған кәсіпкер күтіп ұстау жұмыстарын жүргізеді. Оған бюджеттен қаржы жұмсалмайды», — деді Нұрбол Тұрашбеков. Сонымен қатар сенімгерлік басқаруға беру нысанның сақталуын ғана емес, оның мемлекетке пайда түсіруін де көздейді. Себебі мемлекет тарапынан салынған қаржы өтеліп, кері қайтып тұрса, сол қаражаттар есебінен өзге де мәселелер шешімін тауып, жаңа нысандар бой көтере береді. Бұдан бөлек, аталған бастама кәсіпкерліктің дамуы мен жаңа жұмыс орындарының ашылуына да ықпал етпек.
«Мемлекет тарапынан салынып жатқан ғимараттарды күтіп ұстау оңай шаруа емес. Мәселен, «Жібек жолы» саябағын сенімгерлік басқаруға алған кәсіпкер өз бизнесін жүргізеді, әрі халыққа қызмет көрсетеді. Ең бастысы, нысанды күтіп ұстайды. Егер талаптарды орындамаса, келісімшартты біржақты бұзамыз» деп түйіндеді қала әкімі өз сөзін.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жарлығына сәйкес, Шымкент қаласының әкімі Мұрат Әйтеновтің есепті кездесуі өтті. Оған Абай ауданына қарасты 8 елді мекеннің тұрғындары қатысты. Атап айтқанда, Қазығұрт, Арғымақ, Карл Маркс, Құрсай, Айкөл, Ақжар және Ақтас-1,2 шағын аудандарынан келген 250-ден аса тұрғын әкіммен жүздесті.

Кездесу қала әкімдігінің әлеуметтік желідегі ресми парақшасында тікелей эфирден көрсетілді. Жиынды қалалық мәслихат хатшысы Бахадыр Нарымбетов жүргізіп отырды. Сонымен қатар қала мәслихатының депутаттары, қоғамдық кеңес мүшелері және БАҚ өкілдері қатысты. Әуелі қала әкімі өткен жылдағы қаланың әлеуметтік-экономикалық даму қарқыны, елді мекендерді абаттандыру және инфрақұрылым тарту бойынша атқарылған жұмыстарды баяндап өтті. 2022 жылға арналған жоспарларды да тілге тиек етті.
Абай ауданында 34 елді мекен бар. Өңірдегі ең өзекті мәселе – инфрақұрылым. 2021 жылы 8 елді мекен ауыз сумен қамтылған. Биыл Құрсайдың жаңақұрылыс аумағы мен Арғымақ шағын ауданына су беріледі. 2022 жылы Арғымақ, Ақжар, Ақтас-1,2 шағын аудандары газбен қамтылса, Құрсайдың жаңа құрылысына 2023 жылы табиғи газ жүйесі тартылады. Жыл басынан бері аудан тұрғындары тарапынан 374 мәселе көтерілген. Бүгінде оның 78-і шешілген, 249 мәселе жыл соңына дейін, 47-сі 2025 жылға дейін шешімін табады. Жиын сұрақ-жауап және пікір алмасу форматына жалғасты. Тұрғындар инфрақұрылым, жол, қоғамдық көлік және қоғамдық қауіпсіздік жөнінде сауалдар қойып, ұсыныс-пікірлерін ортаға тастады.

Тарихи қала Түркістанның айрықша дамып жатқаны баршаға белгілі. Ай сайын жаңа нысандар қолданысқа беріліп, аз ғана уақыт ішінде талай туристің табаны тиген шаһарға айналғаны да жасырын емес. Қалада жүріп жатқан құрылыс сапасын облыс әкімі Өмірзақ Шөкеевтің өзі жіті бақылап, тиісті тапсырмалар беріп келеді.

Қазіргі таңда Түркістанды дамытудың І кезеңі аяқталып, негізгі әлеуметтік-инфрақұрылымы қаланды. 251 жоба іске асып, 123 нысанның құрылысы аяқталды. Енді шаһарды дамытудың ІІ кезеңі қарқынды жүргізіліп жатыр. Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеев қаладағы құрылыс нысандарын жаяу аралап, жұмыс барысын кезекті рет қадағалаудан өткізді.
«Алдымызда Түркістанды Түркі әлемінің орталығына айналдыру міндеті тұр. Бұл – үлкен жауапкершілік. Сондықтан жауапты басшылар, инвесторлар, осында құрылысқа атсалысып, жобаны жүзеге асырып жүрген азаматтар өз істерін адал атқарулары тиіс. Қаланы 100 пайыз газдандыру нәтижесінде экологиясы жақсарды. Жан-жақтан су көздерін тауып, қаланы жасыл желекпен көмкерудеміз. Тұрғындарға және қонақтарға қолайлы жағдай жасау бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде атқарыла береді» деген өңір басшысы әрбір нысан бойынша өз ұсыныстарын мен ескертпелерін білдірді. Мердігер компания басшыларымен, құрылысшылармен сөйлесті.
Облыс әкімі қалалық саябақ, Б.Саттарханов даңғылының сол жақ бөлігін абаттандыру, осы даңғылдағы желілік саябақтарды ел игілігіне беру бағытындағы жұмыстарды да көріп, тиісті тапсырмалар берді.

Қапшағай қаласының атауын өзгерту туралы президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың ұсынысы қоғамда біраз пікірталас тудырғаны белгілі. Енді әлеуметтік желідегі жұрт Петропавл қаласының атауын өзгерту бастамасын көтеріп жатыр. Рас, бұл ұсыныс бұған дейін де көтерілген болатын. Көптің қалауымен онлайн-петиция да жарияланды. Облыс орталығының атауы өзгере ме әлде баяғы қалпында қала ма?

Петропавл әкімі Болат Жұмабеков көп жиі талқылап жатқан бастамаға қатысты пікір білдірді. Айтуынша, петицияны мемлекет емес, жеке тұлға жасаған. «Мен, қазіргі уақытта әлеуметтік желілерде Петропавл қаласының атауын өзгерту туралы онлайн-петицияның жақтастары мен қарсыластарының пікірталастары жүріп жатқанын байқадым. Бұл петицияны жеке тұлға мемлекеттік емес сайтта жасағанын атап өткім келеді. Мемлекеттік органдардың бұл бастамаға қандай да бір қатысы жоқ. Қала әкімдігінің күн тәртібінде қайта атау туралы мәселе көтерілмегенін ресми түрде мәлімдегім келеді» деді қала басшысы.
Әкім аталған мәселе туындаған жағдайда оны қарау қалада тұратын халықтың пікірін ескере отырып, елдің ономастика саласындағы қолданыстағы заңнамасына сәйкес жүргізілетінін айтады. Демек көптің қала атауын өзгерту бастамасы нәтижесіз деген сөз. Бұдан бөлек Болат Жұмабеков «Сондықтан мен азаматтарды өзара құрмет көрсетуге шақырамын және әлеуметтік желілерде пікір қалдыру кезіндегі жауапкершілік туралы еске салғым келеді. «Жаңа Қазақстанда біз әрдайым «әр түрлі көзқарастар, бірақ біртұтас ұлт» қағидатын ұстануымыз қажет» деп айтқан болатын еліміздің Президенті Қазақстан халқына Жолдауында. Біздің қаламыздың тұрғындары Президентпен бірдей пікірді ұстанып және біз бір-бірімізге қатысты жоғары мәдениет танытатынымызға сенімдімін» деді. Осындайда қала атауын өзгерту ұсынысы мемлекет басшысы айтқанда ғана жүзеге аса ма деген заңды сұрақ туады. Бір ғана нәрсе айқын, мыңдаған адамның қолы қойылған петицияның заңды күші жоқ және қала атауының өзгерер күні де жақында емес…

Егістік алқаптарға ауқымды зиян келтіретін жәндіктің бірі – шегіртке. Түркістан облысындағы егістің мол болуына биыл Марокко шегірткесі қауіп төндіруі мүмкін. Сондықтан Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеев шегірткемен күресті күшейтуді тапсырды. Бүгінде 30 мың гектардан астам аумаққа жәндікке қарсы тиімділігі жоғары дәрі себілген. Ал Түркістан облысының жалпы жер қоры 11,6 млн гектарды құрайды. Оның 4,2 млн гектары – ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер.

 

Қазірде өңір бойынша 1 млн гектардан астам алқапқа мониторинг жүргізілген. Жыл сайын қолданылатын химикаттарға зиянкестердің иммундық жүйесі пайда болуына байланысты, өткен жылдан бастап Түркістан облысында швейцариялық «Энжио» және даниялық «Вантекс» препараттары қолданылып келеді. Олардың биологиялық тиімділігі 94% -ды құрады. Биыл бұл жұмыстарға 200-ден астам адам жұмылдырылған. Басым бөлігі жұмыспен қамту орталығы арқылы бағытталмақ.
Облыс әкімінің төрағалығымен өткен апталық аппарат жиынында ветеринариялық және фитосанитариялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету шаралары туралы баяндалды. Қайта құрылған ветеринариялық қызметте 2 мыңдай маман жұмыс істейді. Мемлекет басшысы Жолдауында ветеринария саласын жетілдіруге үлкен мән беріп, оның ішінде ветеринариялық мамандардың жалақысын ұлғайтуды тапсырды. Осыған байланысты ветеринариялық дәрігерлердің жалақысы – ауылдық деңгейде 25%-ға, аудандық деңгейде 10%-ға, облыстық деңгей 5%-ға өсті.
Ветеринариялық іс-шаралардың сапасын арттыру үшін, былтыр жергілікті бюджеттен қаржы бөлініп, 16 бірлік арнайы жабдықталған УАЗ фермер автокөліктері, 16 бірлік биопрепараттарды сақтауға арналған камералық тоңазытқыштар, 200-ге жуық витриналық тоңазытқыштар, 800-ден астам термочемодан, ит ұстауға арналған құралдар мен 390 бірлік компьютер жиынтығы алынған. Бұдан бөлек, аудан, қаладағы 16 ветеринариялық ұйымдар біріктіріліп, облыстық «Ветеринариялық қызмет» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорыны құрылды. Бұл тәжірибе елімізде алғашқы рет қолға алынып отыр. Нәтижесінде аудан, қалалардағы көмекші-техникалық персоналдар ветеринар мамандарға алмастырылып саннан сапаға көшірілді.
Биыл жануарлардың аса қауіпті саналатын нодулярлы дерматит, құтыру, аусыл, сібір жарасы, туберкулез, қарасан, эхинококкоз секілді 16 ауруына 40 млн-нан астам бекітілген жоспарға сәйкес 6 млн-нан астам доза вакциналар егілді. Көктемгі және күзгі энзоотиялық аурулардың алдын алу үшін залалсыздандыру жұмыстары бойынша ірі малдарды егуге 143,7 мың флакон, ұсақ малдарға екпе егу 93,2 мың флакон, үй іргелік қора-жайлармен, жапсарлас аумақтарды залалсыздандыруға 35,6 тонна сұйық дәрі, суаттарды залалсыздандыруға 111,7 тонна ұнтақ препараттары жеткізіледі. Міне, осылайша Түркістан өңірінде ауыл шаруашылығын дамыту бойынша ауқымды шаралар қолға алынып жатыр.