Маңызды

Шымкентте барлығы 172 мектеп бар. Ондағы оқушылар саны 211 796-ны құрайды. Оның 147-сі мемлекеттік мектеп болса (оқушылар саны 202 492), 25-і жекеменшік болып табылады. Олардың барлығы оқушыларды қашықтан оқытуға толық дайын.

Қаладағы 147 мектептің 145-і (2-уі түрме жанындағы кешкі мектеп) кең жолақты интернет желісіне қосылған.

Бұл туралы Шымкент қалалық білім басқармасының басшысы Жанат Тәжиева педагогика саласы қызметкерлерінің Тамыз конференциясында мәлімдеді. Онлайн түрде өткізілген шараға қала әкімі Мұрат Әйтенов, қалалық мәслихаттың хатшысы Ғани Ташқараев, «Nur Otan» партиясы Шымкент қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Бахадыр Нарымбетов, аудан әкімдері, ардагер ұстаздар және білім басқармасының, білім беру ұйымдарының басшылары қатысты. Жылдағыдай емес, биыл пандемияға байланысты онлайн түрде өткізілген кеңесте аталған саладағы өзекті мәселелер, қол жеткізген жетістіктер, жаңа оқу жылына қарсы айқындалған міндеттер сөз етілді.

 Ғаламторға қосуға 235 млн. теңге қаржы қаралған

Жаңа оқу жылын оқушылар қашықтан оқитыны белгілі. Бірақ ата-аналардың өтініші негізінде бастауыш кластар үшін кезекші сыныптар ашылатыны алдын ала ескертілген болатын. Осыған байланысты жаңа оқу жылы қарсаңында 14490 бастауыш сынып оқушысы үшін ата-аналардың өтініші негізінде қатаң санитарлық талаптарды сақтай отырып, 996 кезекші сынып ашылды. Эпидемиологиялық жағдайға байланысты кезекші сыныптардағы балалар саны 15 оқушыдан аспайтын болады. Және әлеуметтік алшақтық ережесі қатаң сақталуы үшін үзілістер әр класс үшін әртүрлі уақытта белгіленетін болады.

Сонымен қатар барлық білім ұялары «Bilim Iand — Onlinemektep.orq» интернет платформасында қашықтан оқытуға толығымен дайын. Бүгінде білім мекемелері толығымен интернет желісіне қосылған. Бұл бағытта 235,9 млн. теңге қаржы қаралған.

Сондай-ақ, «Қазақтелеком» АҚ арқылы шалғайдағы елді мекендердің, білім ұйымдарының интернет желісінің жылдамдығын секундына 8 Мб-тан 12-ге дейін ұлғайту жұмыстары жолға қойылуда. Және де интернетке мұқтаж 24 109 отбасының (42 368 бала) 17 706-на интернетке қосылған «әмбебап-нөмірлер», 6 403-не кабельді интернет желісі тартылуда.

Жылу маусымына дайындық өз деңгейінде

Тамыз кеңесінде білім мекемелерінің жаңа оқу жылына дайындық барысы да сөз етілді. Шымкент қалалық білім басқармасы Жанат Арысбекқызы білім мекемелерінің жылыту жүйелерін жөндеу, қысымдау жұмыстары толық аяқталғанын айтты. Қазіргі таңда Шымкентте жеке қазандықпен жылытылатын 25 мекемеге 4793 тонна қатты және 190 тонна сұйық отын жеткізілген. Жалпы жылыту маусымына жоспарланған бұл шикізаттар арнайы зертханадан өткізіліп, тиісті сертификат алынған.

 

Оқушылар қашықтан оқу құрылғысымен толық қамтылды ма?

Қазіргі таңда Шымкенттегі білім мекемелеріндегі компьютер саны 20 201-ді құрап отыр. Оның ішінде 10 975 дана компьютер ағымдағы жылдың шілде айында сатып алынды. Бұдан бөлек, ҚР Үкімет қоры және жергілікті бюджет есебінен 36 355 (7438 — компьютер, 24 716 — ноутбук, 4 201 — планшет) компьютерлік құрылғылар алу жұмыстары басталды.

Қашықтан білім беру жағдайында, 222 050 оқушының 35% (77 698 оқушы) 41 900 компьютерге мұқтаж екені анықталды. Оның ішінде 35 798 оқушы әлеуметтік көмекті қажет ететін отбасының балалары болып табылады. Бұл мәселені шешу үшін әлеуметтік көмекті қажет ететін 24 955 отбасының 35 798 баласына білім ұйымдарындағы компьютерлер уақытша берілді.

Алдағы уақытта сатып алынатын компьютерлік құрылғылар есебінен 41 900 оқушының құрылғыға деген қажеттілігі толық қанағаттандырылатын болады.

 

Жаңа бастаманың жемісі қандай?

Шымкентте жаңа оқу жылы қарсаңында «Дарынды балаларға арналған мамандандырылған IT лицей-интернаты» жұмысын бастайды. Мектеп «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында ашылған. Сондай-ақ, 5 «IT мектеп-лицейі» қайта құру арқылы жаңа бағытта жұмыс істейді. Осыған байланысты 12 STEM лабораториясын ашу да жоспарлануда. Өз кезегінде STEM білім беру дегеніміз инженерлік шығармашылық пен математика, жаратылыстану ғылымдары мен технологиялардың кіріктірілуі негізінде жоба және пәнаралық амалдарды байланыстыратын жаңаша ойлау және жаңа технологияларға бағытталған ғылымдардың бірігуі. STEM лабораториясын ашу арқылы сыни тұрғыдан ойлай алатын, ғылыми-техникалық білімді күнделікті өмірде пайдалана білетін, белсенді қарым-қатынас құру және командамен жұмыс жасаудың тетігін меңгерген, техникалық пәндерге қызығушылығы жоғары, жобаларға креативті және жаңашыл көзқарас білдіре алатын жас ұрпақ қалыптасады. Сонымен қатар осы жылғы оқу жылында «Оқушылар сарайы» базасында заманауи жабдықтармен қамтамасыз етілген «IT-орталығы» қосымша білім беретін болады. Сондай-ақ, жаңа оқу жылынан бастап Шымқалада халқымыздың ұлы перзенті Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына орай «А. Құнанбаев атындағы дарынды балаларға арналған мамандандырылған гимназия мектебі» жұмысын бастайды. Дарынды балаларға арналған мектеп қалада орта білім беру саласын дамыту, білім сапасын жоғарылату мақсатында ашылған.

 

А. САТЫБАЛДЫ.

 

 

Қазақстанның Бас прокуратурасы Қытай билігімен осы елде өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасына кесілген Ақжарқын Тұрлыбайды өз Отанына қайтару жөнінде келіссөздер жүргізеді. Бұл туралы «ҚазТАГ» жаңалықтар ресурсы Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігіне сілтеме жасап хабарлайды.

Бірақ еліміздің Бас прокуратурасының Аспан асты елінің уәкілетті органымен нақты қай күні келіссөздер жүргізетіні белгіленбеген. Алайда Қазақстан СІМ Ақжарқынның елге оралу мүмкіндігінің тезірек болуына мүдделі. Сонымен қатар аталған ведомства Ақжарқын Тұрлыбай ісі министрліктің тұрақты бақылауында екенін ескерте кетеді.
Естеріңізге сала кетсек, Ақжарқын Тұрлыбай шекарадан есірткіні алып өтпек болғаны үшін 2015 жылы Қытай сотында өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасына кесілген болатын. 2016 жылы сот шешімі жойылып, іс қайта қарауға жіберілген еді. Бірақ былтыр желтоқсанда Қытай соты Ақжарқын Тұрлыбайға қатысты өмір бойы бас бостандығынан айыру туралы үкімді өзгеріссіз қалдырғанын ресми хабарлаған болатын.
Қазір ол Қытай түзеу мекемесінде жазасын өтеп жатыр.

М. ӘБДІРАЙЫМ.

Елімізде пара беру дерегі дендеп тұр. Ағымдағы жылдың қаңтар-шілде айларында республика бойынша парақорлыққа қатысты 877 құқық бұзушылық тіркелген. Бұл өткен жылдың есепті кезеңімен салыстырғанда 3,2 пайызға көп.
Бұл туралы Ranking.kz хабарлайды.
Жеті айдың қорытындысы бойынша парақорлыққа қатысты құқық бұзушылықтың ең көп дерегі Батыс Қазақстан облысында тіркелген. Жыл басынан бері аталған өңірде 100 жемқорлық фактісі анықталған. Кері рейтингте үздік үштікті Алматы мен Шығыс Қазақстан облысы түйіндеген. Есепті кезеңде бұл өңірлерде парақорлықтың 75 дерегі тіркелген. Одан кейінгі орында Нұр-Сұлтан (61), Павлодар (59), Шымкент (55), Атырау (51), Түркістан (45), Жамбыл (41), Маңғыстау (41) аймақтары тұр.
Осы жылдың қаңтар айында 164 парақорлық фактісі тіркелген болса, ақпанда 153, наурызда 98, сәуірде 171, мамырда 121, маусымда 114 дерек тіркелген. Парақорлықтың ең аз тіркелуі өткен айда ғана байқалған. Ranking.kz шілде айында еліміз бойынша тіркелген парақорлық саны 56-ны құрағанын алға тартады.

Қ. ҚАЛИЕВ.

Жапония Олимпиада ойындары үшін коронавирусқа қарсы екпенің жарты миллиард немесе 521 миллион данасын сатып алуды жоспарлап отыр. Шоттың тасына салғанда бұл 126 миллион халқы бар елдің әр тұрғынына төрт дана вакцинадан келіп отыр.
Билік бұл мақсатта бірнеше келіссөздер түзген. Және мұны жан жақты елеп екшелген тәсіл деп есептейді. Себебі кейбір вакциналар клиникалық сынақтардан өтпеуі немесе бірнеше дозаны қажет етуі мүмкін екенін алға тартады.
Естеріңізге сала кетсек, төрт жылда бір рет өткізілетін дүбірлі дода Олимпиада ойыны биыл 24-шілде мен 8-тамыз аралығында Токио қаласына өтуі тиіс болатын. Алайда төтеннен келген індет байрақты бәсекені межелі мерзімде өткізуге ырық бермеді. Наурыз айында мамандар Жазғы олимпиада ойындарының белгіленген мерзімде өткізілмеуі жапон экономикасына 7,8 трлн. иен немесе 74,2 млрд. доллар (сол кездегі курс бойынша) шығын әкелетінін болжаған еді. Және шілде айына дейін ауру тізгінделмесе Жазғы Олимпиада ойыны кейінге шегерілетінін мәлімдеген. Көп ұзамай, дәлірегі сол айдың соңында Халықаралық олимпиада комитеті, Халықаралық паралимпиада комитеті, Токио-2020 ойындарын ұйымдастыру комитеті, сондай-ақ, Токио қаласы мен Жапония билігі Жазғы Олимпиада ойындарын келер жылға қалдыру туралы шешім қабылдаған-тын.
Енді ел үкіметі Олимпиада ойындарын келесі жылы өткізуді көздеп отыр. Олимпиаданың биыл өтуіне коронавирус пандемиясы кедергі жасады.
Жапония билигі Жазғы Олимпиада ойындарының көмегімен 2021 жылы Токиоға мыңдаған спортшы мен жанкүйер жинағысы келетінін жасырмайды. Билік сол арқылы коронавирус салдарынан орын алған шығын көлемінің орнын толтыруды мақсат етеді. Яғни туризм арқылы елдің ішкі жалпы өнімін арттыруды көздейді. Жалпы пандемия кезінде Жапонияның ІЖӨ көрсеткіші жылдағыдан 30 пайызға қысқарған.
Дегенмен де дәл қазіргі таңда Жапония Үкіметі ел тұрғындарына 140-тан астам елге саяхаттауына тыйым салып отыр.

С. ИБРАГИМОВА.

Ендігі кезекте Түркістан облысы мен Шымкент қаласы біртұтас туристік бағыт ретінде дамиды. Мәселен, киелі кент Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне мінәжат ету туры Шымкент қаласының аумағында орналасқан атақты сопының ата-анасы Ибрагим ата мен Қарашаш ана кесенелеріне тәу етуден басталады.
Осы мақсатта Түркістан облысы мен Шымкент қаласының туризм басқармаларының басшылары Өңірлік коммуникациялар қызметінің алаңында өзара меморандумға қол қойды.
Бұл туралы Түркістан облысының Өңірлік коммуникациялар қызметі мәлімдейді.
Біртұтас туристік бағыт құру туралы екі жақты келісімнің басты мақсаты – қос аймақтың ерекшеліктері мен туристік әлеуетін пайдалана отырып, Түркістан облысы мен Шымкент қаласын болашақта түрлі бағыттағы туристерді тартудың ірі орталықтарының біріне айналдыру болып табылады.
Өз кезегінде облыстық туризм басқармасының басшысы Гульмира Ахбердиева өңірлерде туризмнің тарихи-мәдени, экологиялық, экстремалды, гастрономиялық және басқа да түрлерін дамытуға зор мүмкіндік бар екенін алға тарта отырып, «Түркістан мен Шымкентті қай жағынан алып қарасаңыз да бөліп қарауға келмейтін ортақ дүниелерге бай. Осы ретте бүгінгі екі жақты меморандум алдағы уақытта өзінің жемісін беріп, сәтті жобаларды жүзеге асыруға сеп болады деген сенім бар»,-деді. Ал Шымкент қалалық туризм басқармасы басшысының міндетін уақытша атқарушы Олжас Шынтаев меморандум аясында тиісті келісімге келіп, алдағы уақытта іске асырылатын ортақ жобалардың кестесі жасалғанын мәлімдеді.
Мамандар екіжақты меморандум бірыңғай туристік өнімді қалыптастыруға және ілгерілетуге, одан бөлек инфрақұрылымды жетілдіруге мол мүмкіндік беретінін айтуда.

Төлеби ауданында ағысы асау сел салдарынан жарамсыз күйге түскен 42 үй бұзылған. Бүгінде қайта салынған сол үйлердің құрылысы толық аяқталды.
Қазақстан Республикасы Конституциясы күні қарсаңында сол 42 отбасыға жаңадан бой көтерген үйлердің кілті табыс етілді. Бұл шараға Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеев арнайы келіп, тұрғындардың қуаныштарына ортақтасып, оларды жаңа баспаналарымен құттықтады. Жаңа үйлерді өзі аралап көрген аймақ басшысы «Ерте көктемде болған табиғи апат біраз жұртты әбігерге салды. Қиындық болған қысылтаяң сәт артта қалды. Енді міне жаңа баспананың табылдырығын аттағалы отырсыздар. Жаңа үй жақсылығымен келсін. Баспаналарыңыз Қыдыр қонған берекелі шаңыраққа айналсын»,-деді.
Естеріңізге сала кетсек, биыл мамырда қатты жауын-шашын салдарынан Төлеби ауданында су арналары тасып, сел орын алған болатын. Салдарынан бірнеше үйді су басып, зақымдаған еді. Сол кезде облыс әкімі Өмірзақ Шөкеевтің тапсырмасына сәйкес, шұғыл штаб құрылған. Жедел құрылған штаб сел салдарынан аудандағы 42 үйді жарамсыз күйге түсті деп таныған еді. Осыған орай ол үйлерді бұзып, қайта салу жұмыстары қолға алынған. Жаңа баспаналардың құрылысы қарқынды жүргізілген. Айта кетерлігі, аталған баспаналардың 17-сі — Ленгір қаласында, 2-уі — Киелітас, 22-сі — Сұлтан-Рабат, 1-уі — Ынтымақ ауылдарында соғылды. Баспаналардың жалпы аумағы 2640 шаршы метр. Құрылысты 9 мердігер мекеме жүргізген.

Түркістан облысы, Түлкібас ауданына қарасты Машат ауылының тұрғыны Әбдірасыл Медетовтың шаруасымен танысу арқылы ерінбегеннің еңбегі өнімді болатынына тағы бір рет көз жеткізуге болады.
Төрт түлікті өсіруге бейімі бар азамат қолдан келер кәсіппен айналысу үшін «Ырыс» микроқаржылық ұйымынан 6,0 млн. теңге несие алған. Мемлекеттік бағдарлама аясында қаржылай қолдауға ие болған азамат қолындағы теңгесіне 20 бас жылқы сатып алып, мал бордақылауға білек сыбана кіріскен. Аз уақыттың ішінде ісі ілгері басып, ырыздығы арта түскен. Қазіргі таңда машаттық Әбдірасыл Медетов қорасындағы жылқы санын 100-ге дейін жеткізген.
Қазіргі таңда оның өнімдері тек ауданда ғана емес, облыс пен Алматы қаласына саудаға шығарылады. Қамбар ата ұрпағын өсірудің қыр-сырын жетік меңгерген ер ағасы Әбдірасыл қазіргі таңда құлашы кеңге жайған бұл кәсібінің өрге басуы қолда барды ұқсата білуден басталған аз ғана талаптан басталғанын айтады.
«Кез келген істің белгілі бір қиындығы мен сын сағаты болады. Мал бордақылау кәсібін әу баста бір-екі жылқыдан бастағанмын. Өзім жылқы малын бағып-күтумен 25 жылдан бері айналысып келемін. Жылдар бойы жинаған тәжірибем қолға алған ісімді ілгерілетті десем де болады. Бұл жұмыс табан етті талап еткенмен, берер берекесі мол. Сондықтан да бұл кәсіпке балаларымды да баулығанмын. Олар көзін тырнап ашқаннан бастап Қамбар ата ұрпағын бағып-қағудың қыр сырын меңгеріп келеді. Осылайша мал бордақылау ісін жанұялық кәсіпке айналдырып келеміз».
Осылай деген Әбдірасыл Медетов осы күнге дейін көптеген табыстарға қол жеткізуілеріне еңбекқорлықпен қатар, мемлекеттік қолдаудың да өзіндік үлесі мол болғанын алға тартады.

Мақтааралдық диқандардың арқасында қазақ дастарханында бақша өнімдері молынан қойылуда. Көктемде сел әкелген сергелдеңге қарамастан шаруалар еккен өнімдерін күтіп, баптап, өз кәсіптеріне деген ықыласын жоғалтпады. Енді соның жемісін көрер күн туды.
Бүгінге дейін аудан диқандары қауын-қарбыздан 300 мың тоннаға жуық өнім жинап үлгерді. Оның 90 пайызы шет елдерге экспортталып үлгерді. Қауынның құны бір келіге шаққанда 80-85 теңгеден саудалануда. Жиып-терілген бақша өнімдері еліміздің ішкі нарығына ғана емес, экспортқа да шығарылуда. Әр күн сайын қауын-қарбыз тиелген 300-ге тарта жүк көліктерінің керуені ТМД, Прибалтика елдері мен Түркия, Германия, Греция елдеріне жолға шығуда. Жүк көліктерінің діттегін жерге еш кедергісіз жетуі жолында ауданда жасақталған көлік логистикалық орталығы қолайлы жағдай туғызуда.
Ауданның шаруақор диқандары биыл 10 мың гектар жерге қауын, 831 гектар жерге қарбыз еккен. Егілген қауынның басым көпшілігі «Жиенбет» және «Валеть» сынды отандық сорттар. Қауынның мұндай түрлері дәмділігімен қатар, ұзақ жолға тасымалдауға шыдас беретіндігімен ерекшеленеді.

Түркістан облысы, Созақ ауданының шаруалары қазіргі заман ағымына үндесе жұмыс істеуге бел буып, «Бастау – Бизнес» жобасы аясында кәсіпкерлік негіздерінің қыр-сырын үйрететін оқу-семинарларға қатысуда. Соған сәйкес, аудан диқандары тамшылатып суару технологиясымен егін егу ісінің тетігін табуға талпынып-ақ келеді.

«Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасының бастамасымен өңірлердегі қаржылық сауаттылықты арттыру, жаңа бизнес көздерін ашу, халықтың әл-ауқатын жақсарту мақсатындағы мұндай шараларға қатысу арқылы бірқатар сертификат алған теріскейлік тұрғын мемлекет есебінен берілетін бір жолғы қайтарымсыз берілетін 555 000 тенгеге ие болып, оны игілікті жұмысқа жаратып отыр. Қайтарымсыз қаржыны алған азаматтардың ішінде тамшылатып суару әдісі бойынша үй іргелік жерлеріне бақша өнімдерді егуге екпін бергендері жетерлік.
Солардың бірі Шолаққорған ауылының тұрғыны Райхан Ахметова. Зейнет жасына жетсе де құр қарап жүруді көңілі қош көрмейтін ол үй іргелік 3,5 соттық жерінде тамшылатып суару әдісін қолданып, бақша өнімдерін өсірген. Еткен еңбегінің жемісін көретін күн де туып, мол өнім жинап алды. Тамшылатып суарудың тиімділігіне көз жеткізген Райхан апа келер жылы егіс көлемін арттыруды көздеп отыр.
Тамшылатып суару әдісінің тиімділігін көрген тағы бір азамат Жартытөбе ауылының тұрғыны Бағила Бердиева. Бақшасында жеміс-жидегі жайқалған шаруа иесі тамшылатып суару арқылы шығынның мейлінше азаятынына көз жеткізіп, осындай шаруаның басы-қасында жүргендері жаңашылдыққа жатырқай қарамауға шақырады. Сонымен қатар ол, тамшылатып суару әдісі егіс алқабында зиянды шөптердің өсіп, күш алып кетуіне кедергі тудырмайтынын айтады.
Жалпы Созақ ауданында осы әдісті қолға алған диқандар көп. Бүгінде тамшылатып суару әдісімен бақша өнімдерін егуді көздеп отырған 12 азамат мемлекет есебінен берілетін бір жолғы 555000 теңге алуға өтініш білдірген. Қазіргі таңда олардың берген өтінімдері комиссия қарауында. Мамандар тамшылатып суару әдісіне көшуге көп жұрттың бет бұруын ауылшаруашылық бөлімінің қызметкерлері мен ауыл әкімдерінің диқандармен жүргізген түсіндіру жұмыстарының нәтижесі деп біледі.

Келес ауданында балық шаруашылығымен айналысатын 4 шаруашық бар. Олардың барлығы да соңғы технологиялармен жабдықталған. Соның бірі Қошқарата ауылдық округінде орналасқан “Жақсылық жасау” ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативі.
Мекеме басшысы кооператив негізін 2018 жылы қалап, құны 250 млн. теңге болатын жобаны іске қосқан. Бұл қаржының тең жартысын, яғни 125 млн. теңгесін Үкімет субсидия ретінде бөлген. Мемлекеттің осындай қолдауының арқасында кооперативтің тасы өрге домалап, шаруашылық күннен күнге өркендеп жатыр. Тіршілігі тіршілік көзінде ғана түзілетін балық шаруашылығы нысанын сумен қамту жағынан да қиындықтар жоқ. «Ұшқын» елдімекеніндегі 250 гектар аумақтағы балық өсіретін аймаққа су Ащы каналынан келеді.
Шаруашылықта жергілікті жердің 15 тұрғыны тұрақты жұмыспен қамтылған. Алайда карантиндік шектеулерге байланысты бүгінде 6 адам жұмыс істеуде. Олар балықты ұрықтандыру, ұрығы мен уылдырығын алу технологияларын жетік меңгерген. Кооператив басшысы алдағы уақытта қызметкерлер санын қайта көбейту мен шаруашылық қуаттылығын арттыруды жоспарлап отыр.
Қазіргі таңда “Жақсылық жасау” ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативінің балық өсіру шарбағында 15 мыңға жуық балық бар. Қазіргі көрсеткіш жоспардағыдан әлдеқайда төмен. Себебі, мұнда әлі құрылыс жұмыстары толықтай бітпеген. Жұмыстар толығымен аяқталған соң, бұл шаруашылық мемлекет деңгейіндегі экспорттық тауар шығаратын кәсіптік нысан болып, ішкі экономиканың дамуына үлкен көмегін тигізетн болады.