ЕЛІМІЗДЕ 10 АЙДА 1 ТРЛН 200 МЛРД ТЕҢГЕ БӘСКЕ ТІГІЛГЕН

Қазақстанда букмекерлік кеңселердің қаржылық айналымы мен олардың экономикадағы рөлі қоғамда жиі талқыланатын тақырыптардың біріне айналды. Осы орайда, Қаржы министрі Мәди Такиев Үкімет отырысынан кейін өткен баспасөз мәслихатында осы салаға қатысты нақты сандарды жариялап, букмекерлік бизнестің ауқымын ашып көрсетті.

Министрдің айтуынша, мемлекет ел аумағында жұмыс істейтін 12 букмекерлік кеңсенің ақпараттық жүйесіне тікелей қосылған. Бұл бюджетке түсетін түсімдер мен қаржылық ағындарды бақылауға мүмкіндік береді. Қолда бар деректерге сүйенсек, 10 айдың ішінде Қазақстанда бәс тігулердің жалпы көлемі шамамен 1 трлн 200 млрд теңгені құраған. Оның ішінде 800 млрд теңге ойыншыларға ұтыс ретінде қайтарылған. Осылайша, букмекерлік кеңселердің шамамен 400 млрд теңге көлемінде таза табыс тапқаны байқалады. Бұл көрсеткіштер букмекерлік бизнестің елдегі ең табысты салалардың бірі екенін аңғартады. Бір жағынан, мұндай көлемдегі айналым қызмет көрсету саласындағы ірі қаржылық ресурстардың бар екенін көрсетсе, екінші жағынан, қоғам үшін бірқатар экономикалық және әлеуметтік сұрақтарды алға тартады. Мәди Такиев атап өткендей, алынған табыстың қалай жұмсалатыны — мемлекеттің тікелей бақылауындағы мәселе емес. Алайда бұл сөз букмекерлік қызметтің қоғамдық маңызын төмендетпейді.
Асылында, букмекерлік нарықтың ауқымды табысы салық түсімдері арқылы бюджетке белгілі бір деңгейде пайда әкеледі. Сонымен бірге бұл сала көлеңкелі айналымның алдын алу тұрғысынан қатаң бақылауды талап етеді. Ақпараттық жүйелерге қосылу — осы бағыттағы маңызды қадам. Ол мемлекетке нақты қаржылық ағындарды көріп, заңсыз операциялар мен салықтан жалтару тәуекелін азайтуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар букмекерлік бизнеске қатысты әлеуметтік тәуекелдер де жиі айтылады. Үлкен қаржы айналымы халықтың бір бөлігі үшін тәуелділік қаупін күшейтуі мүмкін. Осы тұрғыдан алғанда, сарапшылар бұл саладан түсетін табысты тек экономикалық көрсеткіш ретінде ғана емес, әлеуметтік жауапкершілік тұрғысынан да қарастыру қажет екенін атап өтеді. Яғни, букмекерлік кеңселердің қызметі қатаң реттеліп, азаматтарды қорғауға бағытталған шектеулер мен алдын алу шаралары қатар жүруі тиіс.
Жалпы алғанда, Қаржы министрі жариялаған деректер букмекерлік нарықтың нақты көлемін айқын көрсетіп отыр. 1,2 трлн теңгеге жуық бәс тігу және 400 млрд теңгеге жуық таза табыс — бұл саланың ел экономикасындағы салмағы елеулі екенін білдіреді. Алдағы уақытта мемлекет үшін басты міндет осы қаржылық ағындардың ашықтығын қамтамасыз етіп, бюджетке түсетін пайда мен қоғам мүддесі арасындағы тепе-теңдікті сақтау болмақ.

«Уақыт».