Маңызды

Қасиет қонып, құт дарыған Түркістан облысы, Ордабасы ауданына биыл 55 жыл толып отыр. Тарихтағы орны бөлек бұл мекеннің айтулы күнін мерекелік концерт беру, даңғайыр дастархан жасаумен атап өту азаматтығымызға сын болар еді. Бұл ретте жарты ғасырдан астам уақыт тарихы бар қасиетті ауданның өткеніне шолу жасап, алдағы күнге бағдар түзудің маңызы зор.
Осы аптаның сейсенбісінде Ордабасы ауданының 55 жылдық мерейтойы аясында республикалық, облыстық БАҚ өкілдерінің қатысуымен баспасөз туры ұйымдастырылды. Шара барысында журналистерге аймақ үшін стратегиялық маңызы зор ауылшаруашылық, кәсіпкерлік және өнеркәсіптік саласындағы нысандардың жұмысы мен жеткен жетістері таныстырылды.
Солардың бірі «KARLSKRONA LC AB» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі болып табылады. 2016 жылы іске қосылған бұл жобаның қаржысы қомақты. Барлығы 868 218 000,00 теңгені құрайды. Құны қымбат кәсіпорында балқыған болаттан құйылып жасалатын электр жабдықтары өндіріледі. Қазақстанда теңдесі жоқ бұл кәсіпорында 50 азамат өз нәпақасын тауып, біреуден кем, біреуден ілгері өмір сүріп жүрген жайы бар.
Аудандағы өндірістің көрігін қыздырған кәсіпорын мұнымен шектеліп қалмайды. Жергілікті жердің әлеуметтік-экономикалық дамуына оң әсерін тигізіп жүрген келесі кәсіпорын «Бөрте Милка» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі. Кәсіпорынның өнімдері нарықта сапалы тауар ретінде үлкен сұранысқа ие болып үлгерген. Өнімдері тартымды тауар болғандықтан дүкен сөрелерінен әп-сәтте таусылып жатқан «Бөрте милка» кәсіпорнының өндіріс қуаттылығы – тәулігіне 40 тонна сүт өнімін өңдеуге қауқарлы. Жобаның құны 1 млрд. 336 млн.теңгеге жетеді. Мұнда 60-тан астам адам тұрақты жұмыспен қамтылған.
«Ордабасы ауданының 55 жылдығына – 55 іс шара» аясында ұйымдастырылған баспасөз туры қыш шығаратын «Агро-V» серіктестігінде жалғасты. 2014 жылдың қазан айында «Үдемелі индустриялды-инновациялық даму» мемлекеттік бағдарламасы аясында іске қосылған зауыт қышты автоматтандырылған жүйедегі жаңа технологиялармен жасап шығарады. Құрышқолды құрылысшылар «Агро-V» зауыты қышының берік болатынын, қыста жылуды, жазда салқынды жақсы сақтайтын сапалы өнім деп таниды. Болашағы баянды өндіріс орнында 148,0 млн. теңгеге инфрақұрылымдық жұмыстар атқарылған. Яғни, ондағы инфрақұрылымды дамыту мақсатында ені 8 метр болатын 0,7 шақырым жолға асфальт төселді. Бес шақырым қашықтыққа бағандар орнатылып, электр желісі тартылды. Тереңдігі 80-100 метрлік 2 ұңғыма қазылды. Қандай да бір жағдайда тіршілік көзінен тапшылық болмас үшін су мұнарасы орнатылды. Бес шақырымнан аса жерге байланыс желісі тартылды. «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы аясында зауытқа газ құбыры жүргізілді. «Агро-V» ЖШС-нің жаңа қыш зауытының жалпы құны 526,9 млн. теңгені құрайтынын айта кетейік.
2004 жылы құрылып, 2017 жылы жылқы бордақылау алаңын іске қосқан Бөржар ауыл округіндегі «Ордабек» ЖШС-нің жұмысы аудан мақтанышы десек артық айтқандық емес. Қызған еңбек пен ырыстың ордасы болып табылатын бұл жерде бір мезетте 400 жылқыны бордақылау мүмкіндігі қамтамасыз етілген. Құны 30 млн. теңгені құрайтын бұл жерде 8 адам жұмыс істейді. Олардың ай сайынғы орташа жалақысы 130 мың теңгені құрайды.
Ордабасының құтын асырып, ырысын тасытар тағы бір нысан – «Асыл тұқымды шаруашылық. Ордабасы ешкі сүт өнімдері» аграрлық-өнеркәсіптік кешені. Жоспары ауқымды жобаның инвестициялық құны үш кезеңді қамтиды. Бірінші кезең: 383 млн. 650 мың теңге, екінші кезең: 562 млн. 875 мың теңге, үшінші кезең: 500 млн. теңгені құрайды. Қаржыландыру көзі «Аграрлық несие корпорациясы» акционерлік қоғамы болып табылады. Жоба аясында дәл қазіргі таңда кешенде 1- ші ферманың және жем-шөп жинау ғимараттарының құрылысы салынды. Нидерланды мемлекетінен Зааненский тұқымды 500 бас ешкі сатып алынды. Инвестициялық жобаларға сәйкес келешекте ешкілердің санын 6 мыңға көбейтіп, бір тәулікте 15 тонна сүт алу көзделген. Қазіргі таңда бұл кешенде 32 адам жұмыс істейді.
Өндірісі осылай құлашын кеңге жайып келе жатқан ауданда бұдан бөлек, туризмді алға сүйрейтін нысандар да бар. Солардың бірі «Аққойлы» мешіті. Бұл мешіт бір кездері Ишанбазар деп те аталған. Мешітті ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басында Мәді Қарының бабасы, Бұхара қаласында 30 жылдан аса діни сабақ алып, Ишан деген құрметті атты иеленген Егемберді салдырған. Мұнда алғашқы кезден-ақ заманына лайық діни, қоғамдық, мәдени іс-шаралар ұйымдастырылған. Апта сайын жұрт базарға жиналған. Мерекелерде күрес, бәйге сияқты ұлттық ойындар тамашаланған. Ескерткіштің «Ишанбазар мешіті» аталуының сыры міне осында. Кейінірек жергілікті рудың атымен «Аққойлы медресесі» делінді.
Ишанбазар тарихи-сәулет ескерткішінің ұзындығы – 34, ені – 20, биіктігі – 18 м. Қабырғаларын қалауға тік бұрышты, күйдірілген шаршы кірпіштер қолданылған. Он төрт күмбезден тұратын ғимарат Иран, Орта Азия сәулет өнері үлгісімен салынған «Жәми» мешіттеріне ұқсайды. Мешіт ғимараты 2004 жылы толық жөндеуден өткен.
Ауданда тарихы қызық тағы бір нысан – Қажымұқан атындағы облыстық спорт мұражайы. Бұл мұражай Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы музей үйі болып 1976 жылы ақпан айында ашылған. Ал 2001 жылғы 26-маусымдағы Оңтүстік Қазақстан облысы әкімінің №78 қаулысымен Қажымұқан атындағы облыстық спорт мұражайы мемлекеттік мекемесі болып қайта құрылған. Мұражайдың шаңырағы іштен қарағанда күмбез болып келеді де, сырттан қарағанда жауынгерлер жасағын басқарып, жауға қарсы қол бастап, елге пана болған батыр қолбасшылардың шатырындай үшкірленіп тұрады. Әу-баста нысанның жобасын қағазға сызып түсіргендер бұл жерді цирк аренасындай етуді ойластырған. Ондағы мақсат палуандық өнерді жалпақ жұртқа көрсету еді. Күмбездің диаметрі 12 метр болса, мұражай қабырғасының биіктігі іргетасымен қосқанда 5 метрден асады. Ал табанынан ұшар басына дейінгі биіктігі 16 метрді құрайды. Жәдігерлер қорында 1129 экспонат бар. Мұражайдың көрме залында Қажымұқанның өмірі, жетістіктерімен қатар, облыс спортының мақтаныштары, түрлі дүбірлі додалар мен тартысты турнирлерде топ жарған тарландарымыздың суреттері, медальдары, қолданған заттары мен спорттық киімдері қойылған.
Аудан әкімі Әліпбек Өсербаев баспасөз турына қатысқан журналистермен кездесу кезінде Ордабасының ауылшаруашылық, кәсіпкерлік, өнеркәсіп саласының құлашын кеңге жаюға өте тиімді аумақ болып саналатынын, ол үшін мүмкіндіктер жетерлік екенін атап өтті. Сонымен қатар ол, «Үдемелі индустриялды-инновациялық даму» мемлекеттік бағдарламасы аясында біраз тірліктер тындырылғанын атап өтті. Ордабасы ауданында әлі талай оң өзгерістердің іске асуын қамтамасыз етуге тәжірибесінің жеткілікті екенін де жасырмады. Өз кезегінде ол:
– Білімің мен білігің жеткілікті болса, сан салада жұмыс істеп шыңдалған жақсы. Алысқа бармай өзім туралы айтып өтейін. Бұған дейін үш рет Түркістан қаласының әкімі болып тағайындалдым. Оның арасында облыстық кәсіпкерлік және индустриялды-инновациялық даму басқармасының басшысы, облыс әкімінің орынбасары болдым. Енді Ордабасы ауданын басқару сеніп тапсырылды. Міне сол сенімнен шығу жолында маған әр салада, әртүрлі қызметте шыңдалғаным зор көмегін тигізеді. Жоқтан бар жасай аламын. Жалпы адам бір жерде, бір қызметте тапжылмай отыра берсе, қарайып қалады, — деді.

Т. МӘНДІБЕК.
Суреттерді түсірген:
А. ӘССАНДИ.

Алтыншы шақырылған Түркістан облыстық мәслихатындағы кейбір депутаттардың сайлаушылары Шымкент қаласының тұрғындары болып табылады. Яғни, Түркістан облысында олардың бірде-бір сайлаушысы жоқ. Соған қарамастан олар мәслихат корпусының құрамында жүр. Жұрт түсіне бермейтін мұндай жағдай қалай болды?
2016 жылдың наурыз айында республика аумағында барлық деңгейдегі мәслихат депутаттарының сайлауы өткізілген-тін. Ол кезде қазіргі Түркістан облысы Оңтүстік Қазақстан облысы болып аталғаны белгілі. Ал оның орталығы Шымкент қаласы еді. Сондықтан да облыстық мәслихаттың құрамындағы 14 депутат Шымкенттен сайланған болатын. Бұл заңдылық. Алайда бірер жылдан соң, дәлірегі 2018 жылдың маусым айында Шымкент облыстан бөлініп, дербес қала атанды. Ал Оңтүстік Қазақстан облысы Түркістан облысы болып қайта құрылып, оның әкімшілік орталығы Түркістан қаласы болып белгіленді. Сол кезде Оңтүстік Қазақстан облысы мәслихатының Шымкенттен сайланған 14 депутатының алтауы облыстық сайлау комиссиясына өз өкілеттігін тоқтату туралы өтініш жазады. Келіп түскен өтініш негізінде олардың өкілеттіктерін тоқтату туралы шешім 2018 жылдың тамыз айының аяқ шенінде өткен Түркістан облысы мәслихатының кезектен тыс 29-шы сессиясында қабылданады. Сөйтіп, №4 округтен сайланған «Жанұя» ЖШС-нің директоры Жұмағали Білісбеков, №5 округтен сайланған «Отау Груп» компаниясының президенті Қайрат Молдасейітов, №6 округтен сайланған «Құрылыс» ЖШС-нің директоры Қилыбек Тұрлыбек, №7 округтен сайланған «Europharma LLC» ЖШС-нің директоры Арман Берденов, №8 округтен сайланған «Алтын Дән» ЖШС-нің директоры Бакарам Абдукаримов, №9 округтен сайланған «Корпорация «Береке А» ЖШС-нің құрылтайшысы Рәшкүл Оспанәлиеваның депутаттық өкілеттіктері тоқтатылады. Өз кезегінде олар бұл әрекеттерін «сайлаушыларымыз Шымкентте. Енді дербес қала атанған тұрғындардың мәселесін Түркістан облысының мәслихат корпусында көтеріп жүргеніміз қисынға келмейді. Онда отырып, проблемаларды шешуге атсалысқанымыздан нәтиже шықпайды. Себебі, Шымкент пен Түркістан облысының әкімшілік аумағы екі бөлек» деп түсіндірді. Сол кезде қалың жұрт бұл пікірге әбден қосылды. Бірақ кейбір депутаттар халық қалаулысы деген атақтан оңай арыла қоймады.
Солардың бірі сол кездегі «Nur Otan» партиясының облыстағы филиалы төрағасының бірінші орынбасары болған Нұрмахан Жолдасов еді. Ол өз өкілеттігін тоқтату туралы шешімді алғашқы алты депутаттан сәл кейін жасады. Сонымен қатар ол, сол кезде мандатынан өз еркімен бас тартуды жоғарыдағы депутаттармен бірге жүзеге асырмағанын демалыста болуымен түсіндірді. Мұның қаншалықты шындыққа жанасатыны Нұрмахан Миятұлының тек өзіне ғана аян. Сондай-ақ ол, жергілікті жердегі басылымға берген мәлімдемесінде депутаттық өкілеттігін тоқтатса да, еліміздегі жетекші партияның облыстағы филиалы төрағасының бірінші орынбасары міндетін ары қарай жалғастыра беретінін нық сеніммен айтқан-тын. Тақырыптан тыс әңгіме болса да еске сала кетейік. Ол бұдан соң да бұл қызметте ұзақ отырмады. Ағымдағы жылдың шілде айында «Nur Otan» партиясы төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек оның үстінен түскен арыз-шағымдардың көптігін ескеріп, жергілікті жердегі филиал төрағасының келісімімен бұл мәселе Саяси кеңестің аймақтық бюросында қаралып, оны партия қатарынан шығарып жіберу туралы шара көруді талап еткенін ел ұмыта қойған жоқ.
Хош, сонымен әуелгі тақырыпқа қайта оралайық. Нұрмахан Жолдасов облыстық мәслихаттың депутаты өкілеттігін тоқтатқан соң, былайғы жұрт сайлау учаскесі Шымкентте қалып қойған өзге де халық қалаулыларының атап айтқанда, №1 округтен сайланған Дулат Әбіш, №2 округтен сайланған Дәурен Ахметов, №3 округтен сайланған Өмірзақ Мелдеханов, №10 округтен сайланған Абай Көмекбаев, №11 округтен сайланған Қайрат Сүлейменов, №35 округтен сайланған Руслан Омаров пен №46 округтен сайланған Әсет Қайыпбеков сынды азаматтар өз өкілеттігін тоқтатады деп болжаған. Алайда содан бері бір жылдан астам уақыт өтсе де Түркістанда сайлаушысы жоқ депутаттар тырп еткен жоқ. Олардың Түркістан облысы мәслихатының комиссия отырысында да, сессиясында да Шымкент тұрғындарының мәселесін көтеріп жатпағаны айдан анық. Ендеше олардың өздеріне дауыс беріп, халық қалаулысы етіп сайлаған тұрғындардың мәселесіне қатысты қандай да бір пайдалы шешімнің шығуына үн қоспай жүре беруі қаншалықты ақылға сияды?
Жалпы бұл мәселе бірінші рет көтеріліп жатқан жоқ. «Рейтинг», «Уақыт» басылымдары жоғарыда аты аталып, түсі түстелген халық қалаулыларының бұл әрекетіне сырт көздің сырттаны ретінде қисынсыз деген баға берген. Әлеуметтік желінің бірқатар белсенділері де мәслихат корпусындағы депутаттардың бұл тірлігін сын тезіне алған. Десе де, тізімдегі депутаттардың ешбірі одан нақты нәтиже шығармаған.
Таяуда Elitar.kz сайты осы мәселеге орай бейнематериал дайындаған. Сонда сайт журналисті депутат Қайрат Сүлейменовтен сайлаушылары Түркістан облысының тұрғындары болмаса да, оның сол аймақтың депутаты болып жүргенін қалай түсіндіретінін сұрағанда «Мені Үкімет емес, халық сайлап отыр. Халық маған дауыс беріп тұрып, қалай мен депутаттықтан кетіп қаламын. Сол себептен мен жеке өзімнің қолымнан келетін тірліктерді істеп беріп жатырмын. Мысалы, өзімнің қалтамнан шығарып, біреудің ауласының газонын төсеп бердім. Қолымнан келетін нәрселерді мен істеп беріп жатырмын қазір» деді.
Осы ретте Қайрат Сүлейменовтың қаперіне мына жәйтті баса айтқымыз келеді. Қайырымдылық жасау үшін депутат болу мақсат емес. Егер Сіз облыстық мәслихаттың депутаты ретіндегі өкілеттігіңізді тоқтатсаңыз да, халықтың жанашыры ретінде аулаларды абаттандыруға, қамкөңіл жандарға көмек қолын созуға билік тәйт демесі анық. Оған кәсіпкер ретінде Қайрат Молдасейітовтың, Рәшкүл Оспанәлиеваның қоғамға жасап жатқан көмек-жәрдемін тілге тиек ете кеткен әбестік емес. Және де халық қалаулысының міндеті аулаға газон төсеп, адамдарға киім әперумен ғана шектелмейді. Ол сол өңірдің әлеуметтік, қоғамдық саяси өміріне белсенді араласып, одан қандай да бір нәтиже шығарумен өлшенетінін естен шығармаған абзал.
Elitar.kz сайты Шымкент қалалық мәслихатының депутаты Нұрғазы Бұхарбаевқа «мәслихатта сайлаушылары жоқ депутаттың болуы қаншалықты заңды деген?» сұрақты көлденең тартады. Нұрғазы Бақтыбайұлы «Ол депутаттар Түркістанда отырып, Шымкент бюджетінің толысуына көмек бермесе қалай болады? Сонымен қатар, ондағы атқарушы органдардың есептерін тыңдаған кезде біздің осындай сайлау учаскелерімізде мынадай- мынадай мәселелер шешілмей жатыр деп қалай айтады? Өйткені екі өңірдің басқармасы бір-біріне есеп бермейді. Мекенжай бір-ақ жерде болады. Сайлаушылары қай аймақта болса, ол сол жерде депутат болу керек. Мұны заңда нақты жазып қойған ғой» дейді.
Заңда барлығы тайға таңба басылғандай жазылса да, олардың Түркістан облысының депутаты болып тайраңдап жүргені түсініксіз.
Осы мәселеге орай Түркістан облыстық мәслихатының хатшысы Қайрат Балабиев «Егер олар кетпейміз десе, оған құқылары бар. Олар тек қана Шымкент емес басқа да сұрақтарға араласады. Сайлаушылары Шымкентте болғандықтан олар сол жердің әкіміне депутаттық сауал жолдай алады» деп пікір білдірген.
Сонда Түркістан облысында сайлаушылары жоқ болса да, сол өңірдің мәслихатында жүрген мандаттылар үшін абырой емес, атақ маңызды болғаны ма?

А. САТЫБАЛДЫ.

Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаев «Nur Otan» партиясының Саяси кеңесінің кеңейтілген отырысында мемлекетке алақан жайып көмек сұрайтындарды сын тезіне алып, «екі сиыр сатып ал да, өзіңді асыра» деп ақыл айтқан болатын. Бұл сөз қоғамның біраз наразылығын тудырды. Көп балалы аналар партия төрағасы, Елбасының айтқан бұл сөзі ақылға сыймайтынын БАҚ арқылы ашық айтты. Әлеуметтік желілерде «сиырды бағатын жем-шөпке ақша жоқ, жайылымға жіберетін жер жоқ, оны сатып алатын теңге жоқ» деп шулаған халықта есеп болмады.
Жуырда Нұр-Сұлтан қаласында «Жанұя» орталығы ашылды. Отбасыларға заңгерлік, психологиялық және әлеуметтік көмек көрсетілетін нысанның салтанатты жағдайдағы ашылу салтанатына ҚР Премьер-Министрінің орынбасары Бердібек Сапарбаев келді. Сол кезде журналистер Үкімет басшысының су жаңа орынбасарына әлі күнге дейін көп талқысында жүрген Елбасының сол бір-екі ауыз сөзін алға тарта отырып, «екі сиырмен күн көруге болады ма?» деген сұрақ қойды. Бердібек Мәшбекұлы:
– Бір сиырмен де, екі сиырмен де күн көруге болады. Бірақ ол үшін сиырға да жағдай жасау керек. Ешкім ешкімге жем-шөпті әкеп бермейді. Құдайға шүкір, біздің жеріміз де, шөбіміз де, суымыз да жеткілікті. Тек әрекет жасау керек. Ол сиырға жем-суын дер кезінде берсең, ең кем дегенде 7-8 литр сүт береді. Сол сүттің 2-3 литрі өзіңнің қажетіңе кетсе, қалғанынан май да, құрт та, қатық та, қаймақ та шығады. Әңгіме екі сиырда емес. Әңгіме халықтың жұмыс істеуінде,-деп жауап берді.

С. НҰРАЙ.

Қоғам белсендісі Мұхтар Тайжан Exclusive.kz басылымына берген сұхбатында елімізде сиыр бағатын жер тапшы екенін, себебі оның барлығы сатылып кеткенін ашық түрде айтып салды. Ол мұндай ойын Елбасының «Nur Otan» партиясының Саяси кеңесінің кеңейтілген отырысында халықты сиыр бағып, күн көру қажеттігі туралы кеңесіне пікір білдіру кезінде мәлімдеді.
Өз кезегінде саясаткер партия төрағасының пікірі бір жағынан дұрыс дей келе «мал шаруашылығы жақсы кәсіп. Қазақ халқы өмір бойы төрт түлікті баптап, күн кешкен. Алайда қазіргі жағдай мүлдем бөлек. Қазір мал өсіріп, тіршілік ету мүмкін емес. Сиырды өсіру үшін жем-шөп керек, оны бағатын жер қажет. Бір арба шөптің өзі кемінде 15 мың теңге. Ол ақшаны халық қайдан табады?» деген.
Сонымен қатар ол, егер мемлекет адамдарды мал шаруашылығымен айналыссын десе тиісті жағдайдың жасалу қажеттігін алға тартады. Яғни ол, Үкімет халықтың мал бағып байығанын шынымен қалайтын болса, латифундистердің (ірі-ірі жер иеленушілер) қолындағы жер телімдерін алып, елге таратып беру керектігін, ал латифундистердің басым көпшілігі «Nur Otan» партиясынан шыққандар екенін жеткізді.
Саясаткер Мұхтар Тайжанның кезінде жер комиссиясын құру мәселесімен айналысқан белсенді екенін еске түсірсек, оның бұл сөзі шындықтың ауылынан алыс емес екені айқын аңғарылады.

А. САТЫБАЛДЫ.

Кешегі аптаның жұмасында Ташкенттегі «Малика» атты базарда тәртіп сақшылары ондаған ер азаматты жергілікті жердегі бөлімшелеріне алып кеткен.
Қаладағы ең ірі базарлардың бірі саналатын мұнда электроника өнімдері сатылады. Ұсталғандар ешқандай тәртіп бұзбаған. Тек сақалдарын өсірген. Милиция бөлімшесіне жеткізілген оларға қызыл жағалылар сақалдарын алып тастауға мәжбүрлі түрде көндірген. Егер бұл талапты орындамайтын болса, түрмеге тоғытылатындарын ескерткен.
Бұл туралы Орталық Азия жаңалықтары жазады. Өз кезегінде осы жағдайдың тікелей куәсі болған азамат журналистерге берген мәлімдемесінде бөлімшеге жеткізілгендердің бірқатары сақалдарын қырып, үйлеріне кеткенін, бұл талапқа көнбегендер сол жерде қалғанын айтқан. Сонымен қатар ол, келеңсіз жағдайдың куәсі болғандардың «сақал қоюға тыйым салынған заңды көрсетіңіз» деген талаптарына полицейлер ешқандай құжат көрсетпегенін де тілге тиек еткен.
Өз кезегінде Өзбекстанның мұсылмандар діни басқармасы құқық қорғау органы қызметкерлерінің мұндай әрекетімен келіспейтінін ашық түрде мәлімдеп, «сақал қою әрбір мұсылман үшін – сүннет» дегенді алға тартуда. Ал құқық қорғау органы болса бұл әрекеттері туралы қандай да бір ресми мәлімдеме беруге асығар емес.

Орталық Азия жаңалықтары

Биыл он екінші рет ұйымдастырылып жатқан «Мектепке жол» республикалық қайырымдылық акциясы Шымкентте өз деңгейінде өткізілуде. Кәсіпкерлер мен демеушілер осы шараға атсалысып, балалардың жүзіне шаттық нұрын сыйлаудан еш аянып жатқан жоқ. Мұның өзі көңілге қуаныш ұялатады.
Пейілі кең, қолы жомарт жандардың демеуімен Шымкент қаласы, Абай ауданы әкімдігінің ғимаратында 100 балаға мектеп сөмкесі тарту етілді. Өз кезегінде ата-аналар жауапты күн қарсаңында назардан тыс қалмай, үлкен қолдауға кенеліп жатқандарына шын алғыстарын білдірді. Ал 1-қыркүйек Білім күнін асыға күтіп жүрген оқушылар болса, қамқор ағаларының құрметіне арнап, өз өнерлерін паш етті. Бірі белгілі ақын-жазушылардың өлеңдерін жатқа айтса, енді бірі әннен шашу шашты. Жиынға арнайы қатысқан Абай ауданының әкімі Бұхарбай Парманов базарлыққа қуанған балаларға «дәрісті жақсы оқып, күнделікті беске толтырыңдар» деп игі тілегін білдірді.
Жалпы мегаполистегі Абай ауданында көп балалы 10 мың отбасы бар. Олардың тең жартысының әлеуметтік ахуалы аз қамтылғандар қатарында. Оларға дем беріп, қолдау көрсету тек осы шарамен шектеліп жатқан жоқ. Жыл басынан бері 1150 отбасының қайырымдылық көмекпен қамтылуы соның айғағы.
Аудан әкімі Бұхарбай Парманов осы деректерді айта келе, «Мектепке жол» республикалық акциясы аясында 300 отбасыға қолдау көрсету жоспарланғанын жеткізді. Сонымен қатар ол:
– Жалпы осындай қайырымдылық шаралар әкімдіктің бастамасымен өткізіледі. Ал олардың ойдағыдай жүзеге асуы кәсіпкерлердің ықыласына көп байланысты. Бір қуанарлығы аудандағы кәсіпкерлер, қолы жомарт жандар біздің ұсынысымызды шын пейілмен қабылдап, аз қамтылған жанұялар үшін көмек жәрдемін аямайды. Бұл үшін біздің алғысымыз зор. Тағы бір айта кетерлігі олардың көпшілігі атын атап жатуды әбестік деп санап, жомарттықтарын жұртқа жария етпеуді сұрайды. Мұның өзі ең ізгі амалдардың бірі емес пе?, — деді.

М. ӘБДІРАЙЫМ.

Функционалдық қажу салдарынан кейбір адамдар үшкіл жүйке жүйесінің невралгиясына шалдығып жатады. Әдетте бұл кесел бет бұлшық еттерінің шаршауы, қартаю кезіндегі дұрыс күтінбеу, қан айналымының нашарлауы, жүйке талшықтарының зақымдануы және т.б жағдайларда болады. Осы күнге дейін күнгейліктер бет ауыздың формасын бұзатын мұндай сырқаттың емін табу үшін Алматы мен Нұр-Сұлтан қалаларына барып ем алатын. Енді ондай сабылыс сап тиылатын болады. Алдағы күндерден бастап мұндай науқастарға Шымкенттегі облыстық клиникалық аурухана дәрігерлері заманауи аппараттармен ота жасайды.
Жуырда жүйкеге жасалатын отаның дәл осы бағытын дамыту мақсатында арнайы мамандар Нұр-Сұлтан қаласынан Шымкентке келді. Мақсат – тәжірибе алмасу арқылы, сапалы қызмет көрсету аясын кеңейту. Өз кезегінде елордадан келген алтын қандауырлы дәрігерлер шымкенттік әріптестеріне жоғарыдағыдай сырқатқа шалдыққан науқастарға жасалатын отаның қыр-сырын үйретті. Соның негізінде екі мегаполистің машықты мамандары бірігіп, бірлесе бірнеше операцияны сәтті жасады.
Жаңа аппаратурамен жасалған отадан кейін, науқасқа палатада бірнеше күн жатудың қажеті жоқ. Себебі, ем-дом жеңіл әрі наркозсыз өтеді. Бұл операцияның өзге оталардан ерекшелегі де осында.
Десе де, ауруды емдегеннен гөрі оны алдын алған әлдеқайда абзал. Мамандар адамдар үшкіл жүйке жүйесінің невралгиясына ұшырамас үшін салауатты өмір салтын ұстанып, өзін күтінуге кеңес береді. Жалпы бұл дерт асқынған жағдайда науқас бет құрылыстарын тіспен жаңылыстырып жататынын, сондықтан да бет құрылыстарында ауырсыну болса шұғыл түрде дәрігерге көріну керектігін алға тартады.
Жалпы биыл Шымкенттегі медицина саласында оң өзгерістер көп байқалып келеді. Мәселен, ағымдағы жылдың сәуір айында бауырдың туыстық трансплантациясы отасын №1 қалалық клиникалық ауруханасының бас дәрігері Абылай Донбай бастаған команда 5 сағат 48 минутта жасап, еліміз бойынша рекорд жаңартқан болатын. Бұған дейін мұндай күрделі ота 13-тен 18 сағатқа дейін созылатын.
Мұнымен қатар, шілде айында Шымкентте жүктіліктің 16-шы апталығындағы келіншектің жүрегіндегі эхинакок кистасы хирургиялық жолмен алып тасталды. Жүрекке жасалған дәл мұндай ашық ота түрі Қазақстанда құрсағында баласы бар әйелге бұрын-соңды жасалмаған. Бірақ күнгей дәрігерлері нар тәуекелге бел буып, осындай күрделі отаны қолға алды. Нәтижесінде Шымкенттегі кардиологиялық орталықтың директоры Ермағанбет Қуатбаев, кардиохирург Бауыржан Сайлаубекұлы, реаниматолог Бекжан Перменов, дәрігер перфузиолог Жәнібек Абширов сынды білікті мамандардан құралған команда отаны сәтті аяқтап, ана мен бала өмірін сақтап қалды.

М. ӘБДІРАЙЫМ.

Ең ізгілікті шара «Мектепке жол» акциясына қатысуда Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының Шымкент қаласы бойынша өкілдігі де белсенділік танытты.
Шымкенттегі «Ақмешіт» орталық мешітінде өткізілген қайырымдылық шара аясында қаладағы 1100 оқушыға мектепке қажетті сөмкелер мен оқу құрал- жабдықтары таратылды.

Іс-шараға ҚМДБ Қайырымдылық және уақып істері бөлімінің меңгерушісі Камалжан Тұрдыбаев арнайы келді. Сонымен қатар еліміздегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Шымкент қаласы бойынша департамент басшысының бірінші орынбасары Талғар Әбдінәбиұлы, Шымкенттегі Абай ауданының әкімі Бұқарбай Парманов, қалалық ардагерлер кеңесінің төрағасы Рысбай Наштайұлы қатысты.
Шараға қатысқан мәртебелі қонақтар ата-аналар мен оқушыларға өздерінің ақ тілегін жеткізді.
Игілікті шара соңында ҚМДБ-ның Шымкент қаласы бойынша өкіл имамы Бақтыбай Қыдырбайұлы сауапты бастамаға қолдау білдірген барша азаматтарға риясыз алғысын білдірді.

М. ӘБДІРАЙЫМ.

Өскелең ұрпаққа саналы тәрбие мен сапалы білім беру ұстаздардың басты міндеті. Ал мектепке бару және дәрістен соң үйіне қайту кезінде олардың жолдардан қауіпсіз өтуін қырағы түрде бақылау тәртіп сақшыларының құзырындағы шаруа.
Осы мақсатта қалалық Полиция департаментінің кіші мәжіліс залында арнайы жиын өтті. Онда қалалық Полиция департаментінің басшысы Ералы Жұмаханбетов арнайы құрылған жұмыс тобына тиісті тапсырмалар берді. Атап айтқанда, каладағы барлық мектептің алдындағы жаяу жүргінші жолақтарының жанына «Абайлаңыз, балалар!» жол белгісін үлкен көлемде орнатуды және бірқатар басқа да тапсырмалардың өз деңгейінде болуын жолға қоюды жүктеді. Ал жиналысқа қатысқан Шымкент қаласының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы, энергетикалық және коммуналдық шаруашылық басқармасы, білім басқармасы өкілдеріне осы бағытта анықталған кемшіліктерді ескеріп, оның орындалуын қадағалауды пысықтауды тапсырды.
Бүгінде арнайы құрылған жұмыс тобы Шымкент қаласы аумағындағы барлық мектеп алдынан өтетін автокөлік жолдарындағы жол белгілерін Қазақстан Республикасының «Жол жүрісі туралы» Заңының талаптарына сәйкестігін тексеру жұмыстарын жүргізуде. Баста мақсат – 2019-2020 оқу жылында жол қозғалысы ережесінде жасөспірімдердің қауіпсіздіктерін қамтамасыз ету болып табылады.
Алдағы уақытта, дәлірегі оқу жылы қарсаңында Шымкенттің полиция қызметкерлері күнделікті таңғы сағат 07:30-дан 19:30-ға уақыт аралығында үш ауысыммен білім беру ұйымдарының аумағында орналасқан жаяу жүргіншілер жолағында оқушылардың білім беру ұйымдарына қауіпсіз келіп-кетуін қамтамасыз ету жұмыстарын жүргізетін болады

М. ӘБДІРАЙЫМ.

Шымкентке мәжіліс депутаты, ауған соғысының ардагері «Мен көрген соғыс», «Қан кешкен күндер», «Намыстың құлы — Алаштың ұлы», «Қаһарман» сынды жастарымыздың жігерін жандырып, оларды ерлікке баулитын бірнеше патриоттық кітаптардың авторы Бақытбек Смағұл келді.
Жұмыс сапарымен жүрген депутат «Тассай» индустриалды аймағында орналасқан энергетикалық сусындар мен шырындар шығаратын «Болашақ 7» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жұмысымен танысты. Өз кезегінде жаңа өндіріс орны «Бизнестің жол картасы – 2020» мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде ағымдағы жылдың ақпан айында іске қосылған. Өзіндік құны 1 млрд. теңгені құрайтын кәсіпорын заманауи қондырғылармен жабдықталған.
Стратегиялық маңызы зор нысанның директоры Ерлан Омаров зауытта шығарылатын өнімдер шикізатының 80 пайызы өз елімізден екенін айта келе, «Өнімдерімізге сұраныс бар. Серіктестікте 80-нен астам адам отбасылық ырыздығын табады. Олардың ай сайынғы алатын еңбекақысы 140-160 мың теңге аралығында. Бұдан бөлек өнімді жан-жаққа тарату үшін қосымша 50 жұмысшыны да жұмыспен қамтып отырған жағдайымыз бар»,- деді.
Сусындардың түрлі ассортиментінен дәм татып көрген мәжіліс депутаты зауыт өнімінің сапасына жоғары баға берді. Тауар белгісінің де көңілінен шыққанын атап өтті. Сондай-ақ ол:
– Темір құтыдағы сусындарды шығаратын еліміздегі бірден-бір өндіріс орнының зор қарқынмен жұмыс істеп жатқаны мені қуантады. Зауыт өнімдері тек ішкі емес, шетелдік нарықта да сұранысқа ие. Мұндай нәтиже тек табан ет, маңдай термен келетіні анық,-деп, серіктестік жұмысына сәттілік тіледі.
Халық қалаулысы кәсіпорынның жетістігін ғана емес, жетпей жатқан тұстарымен де танысты. Қазіргі таңда өндіріс орнының өнімдері шетелге, көршілес Өзбекстан еліне экспортталады. Ол жерде отандық өнімімізге қойылатын салық мөлшері қымбат. Ал, біздің елге кіріп жатқан импорт тауарлардың салығы әлдеқайда аз.
Мұны қаперіне алған Бақытбек Смағұл өздерінің іс-қабілеті бар, еліміздің дамуына сүбелі үлес қосып отырған кәсіпорындардың, мекемелердың бизнес адмының ашылуына ықпал жасау депутаттардың басты міндеті екенін, сондықтан да алдағы уақытта Парламентте «Nur Otan» партияcымен бірге салық мәселесін шешуге ықпал ететінін мәлімдеді.

М. ӘБДІРАЙЫМ.