МЕМЛЕКЕТКЕ МИЛЛИАРДТАҒАН ЗАЛАЛ КЕЛТІРГЕН ЗАҢСЫЗ ӘРЕКЕТ ӘШКЕРЕЛЕНДІ

Қаржылық мониторинг агенттігінің Батыс Қазақстан облысы бойынша департаменті астықтың заңсыз айналымына, яғни «сұр импортқа» қатысты ірі схеманың жолын кесті. Құзырлы орган жүргізген тергеу деректеріне сүйенсек, сырттан жасырын әкелінген астық кейін «Қазақстанда өндірілген таза отандық өнім» деген жасанды мәртебе алып, Орталық және Оңтүстік Азия елдеріне үздіксіз экспортталып отырған.

Анықталған мәліметтерге қарағанда, осы заңсыз жолмен Қазақстан аумағы арқылы жалпы құны 11,2 миллиард теңгені құрайтын шамамен 130 мың тонна астық сыртқа шығарылған. Негізгі тасымал бағыттары Өзбекстан, Ауғанстан және Тәжікстан мемлекеттеріне қарай бағытталған. Қылмыстық схеманы кедергісіз жүзеге асыру үшін алаяқтар алдын ала жалған тұлғалардың, яғни «жалған басшылардың» атына бірнеше коммерциялық ұйымды ресми түрде тіркеп қойған. Кейін бұл компаниялар мен отандық шаруа қожалықтары арасында астық сатып алуға қатысты ешқандай тауарсыз, тек қағаз жүзіндегі жалған шарттар рәсімделген. Осылайша астыққа Қазақстанда өндірілген өнім деген жалған құжат жасалып, оны халықаралық теміржолмен тасымалдау кезінде отандық тауар өндірушілерге арналған жеңілдетілген тарифтер заңсыз қолданылған. Аталған сұр схемада «Bakery Nan», «KazGrano», «Perfect Seed», «Weizen» және «Golden Grain Kazakhstan» сияқты жауапкершілігі шектеулі серіктестіктері пайдаланылғаны белгілі болды. Транзиттік тарифтің әдейі төленбеуі салдарынан «ҚТЖ – Жүк тасымалы» ЖШС-не 1 миллиард теңгеден астам көлемде орасан зор қаржылай залал келген.
Бұған қоса, күдіктілер өздерінің заңсыз әрекеттерін одан әрі жасыру үшін салық берешегін мәжбүрлеп өндіріп алудан және кредиторлар алдындағы міндеттемелерді орындаудан қашудың амалын тапқан. Олар өз бақылауындағы экспорттаушы компаниялардың шоттарындағы ақшаны өздерімен үлестес, яғни байланысы бар өзге де ұйымдардың шоттарына заңсыз аударып, артынан ол фирмаларды әдейі банкрот деп тану туралы сотқа талап арыздар түсірген. Қаржылық мониторинг агенттігінің ресми өкілі Ернар Тайжанның айтуынша, бұл заңсыз әрекеттердің салдарынан мемлекет мүддесіне жалпы көлемі 1,2 миллиард теңге көлемінде зиян келтірілген. Қазіргі уақытта аталған іс бойынша бес адам күдікті деп танылып отыр. Сотқа дейінгі тергеп-тексеру амалдары толық аяқталып, процеске қатысушы тараптар қылмыстық істің қалың материалдарымен танысуға кірісті. Ал Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 201-бабына сәйкес, тергеу мүддесіне байланысты өзге де егжей-тегжейлі ақпараттар әзірге жария етуге жатпайды.