ҚАЛТАДАҒЫ ҚАУІП

елімізде шылымға әуестердің қатары сиреп келеді

Ұлт саулығы – мемлекет қауіпсіздігінің басты тірегі. Бүгінгі таңда елімізде зиянды әдеттерден арылып, салауатты өмір салтын серік еткендердің қатары көбейіп келе жатқаны байқалады. Осы орайда, биылғы жылдың қаңтар айында Ұлттық статистика бюросы ересек тұрғындар арасында темекі тұтыну деңгейін анықтау мақсатында кезекті жыл сайынғы сауалнамасын жүргізді. Еліміздің барлық облыстары мен Астана, Алматы және Шымкент шаһарларын түгел қамтыған бұл ауқымды зерттеуге 15 жастан асқан 12 мың азамат қатысып, өз пікірлерін білдірді. Сауалнама қорытындысы көңілге үміт ұялатып, елімізде шылым шегетіндер үлесінің айтарлықтай төмендегенін айғақтап берді.

Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, қазіргі уақытта зерттелген ел тұрғындарының 15,1 пайызы темекі шегетіні белгілі болды. Бұл көрсеткіш өткен 2025 жылғы межемен салыстырғанда 2,4 пайыздық тармаққа төмендеп, қоғамда зиянды әдеттен бас тартқандардың қатары артқанын көрсетті. Десе де, бұл мәселеде қала мен ауыл арасында өзіндік айырмашылықтар әлі де сақталып отыр. Мәселен, ауылдық жерлерде темекі тұтынатындардың үлесі 17,8 пайызды құраса, қалалық жерлерде бұл көрсеткіш 14,0 пайыз деңгейінде тұрақтанған. Ал гендерлік ерекшелікке тоқталар болсақ, шылым шегетіндердің басым бөлігі ер-азаматтар екені жасырын емес – олардың үлесі 30,5 пайызға жетсе, нәзік жандылар арасында бұл көрсеткіш 4,9 пайызды құраған.
Қоғамдағы тағы бір қызықты тенденция – тұтынушылардың темекі өнімдерінің түрлерін таңдау ерекшелігі. Зерттеу нәтижесі көрсеткендей, еліміздегі шылым шегетін халықтың басым көпшілігі, яғни 98,6 пайызы әлі күнге дейін өнеркәсіпте дәстүрлі әдіспен шығарылған қарапайым темекі түрін пайдаланады екен. Ал соңғы жылдары трендке айналған заманауи балама өнімдерге келер болсақ, олардың үлесі аса жоғары емес. Темекі тұтынушылардың тек 0,4 пайызы ғана электронды темекілерді серік етсе, 0,9 пайызы «IQOS» пен «GLO» тәрізді темекіні қыздыру құрылғыларын қолданады, ал қалған 0,1 пайызы темекі өнімдерінің басқа да түрлеріне таңдау жасаған. Бұл көрсеткіштер елімізде зиянды әдеттермен күрес жүйелі жүріп жатқанын және тұрғындар арасында өз денсаулығына жауапкершілікпен қарау мәдениеті біртіндеп қалыптасып келе жатқанын аңғартады.