ИНЖЕНЕРЛІК ИНФРАҚҰРЫЛЫММЕН ҚАМТУ ҚАРҚЫНДЫ ІСКЕ АСУДА

Шымкент қаласының Абай ауданы соңғы жылдары әлеуметтік-экономикалық даму қарқыны бойынша қаланың серпінді өсіп келе жатқан аумақтарының біріне айналды. Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифинг барысында аудан әкімі Сұлтанхан Шәкір Асылханұлы ұсынған деректер бұл аумақта инфрақұрылымдық қамтамасыз ету деңгейі айтарлықтай жақсарғанын көрсетеді. Сонымен бірге, кейбір бағыттарда әлі де кезең-кезеңімен шешілуі тиіс күрделі мәселелер бар екенін аңғартады.

Абай ауданының аумағында бүгінде 27 елді мекен орналасқан. Мұнда 55 159 жеке тұрғын үй мен 255 көпқабатты тұрғын үй бар. Аудан халқының саны 257,7 мың адамды құрайды. Бұл — бір аудан үшін едәуір жоғары көрсеткіш. Аумақта 1274 көше тіркелген, ал тұрғындарға қызмет көрсететін әлеуметтік нысандардың саны 230-ға жеткен. Мұндай ауқым аудан әкімдігі үшін инфрақұрылым, коммуналдық қызмет, көлік, жарықтандыру және әлеуметтік қамту салаларында кешенді әрі ұзақмерзімді жоспарлауды талап етеді. Абай ауданы бүгінгі таңда негізгі инженерлік инфрақұрылым түрлерімен толық қамтылған аудандардың қатарына жатады. Ауыз су, электр энергиясы және табиғи газбен қамту көрсеткіші 100 пайызға жеткен. Бұл — көпжылдық инвестициялар мен жүйелі мемлекеттік саясаттың нәтижесі.
Алайда жаңақұрылыс аумақтарында газ жүйесі әлі жүргізілмеген жеке жағдайлар бар. Атап айтқанда, Жиделі шағынауданының ТЛЦ аумағында 15 тұрғын үй мен 400 жер телімі, Ақжайық шағынауданында 30 үй, Нұршуақ шағынауданында 200 үй газсыз қалып отыр. Бұл аумақтарда халық санының біртіндеп артуына байланысты газға деген сұраныс та күшейіп келеді. Қазіргі таңда аталған нысандар бойынша Энергетика басқармасы тарапынан жобалау-сметалық құжаттамалар әзірлену үстінде. Құжаттар дайын болған соң, құрылыс-монтаж жұмыстарына бюджеттен қаржы бөлу мәселесі қаралатын болады. Бұл — мәселені институционалдық жолмен, заңды әрі кезеңдік тәртіпте шешуге бағытталған қадам.
Абай ауданындағы ең өзекті әрі күрделі мәселелердің бірі – кәріз жүйесімен қамту деңгейінің төмендігі. Қазіргі таңда 27 елді мекеннің тек 7-еуі ғана орталықтандырылған кәріз жүйесіне қосылған. Бұл жалпы қамтудың 25,9 пайызын ғана құрайды. 2023 жылы Солтүстік-батыс елді мекенінде басталған кәріз құрылысының 2025 жылы толық аяқталуы — осы бағыттағы оң серпіннің белгісі. Сонымен қатар, 2023-2024 жылдары Достық, Бозарық, Шымсити, Тұран және Асар-2 шағынаудандарында ірі инфрақұрылымдық жобалар іске асырылды. Асар-2 шағынауданындағы кәріз құрылысы мердігерлер арасындағы сот дауына байланысты уақытша тоқтатылған. Дегенмен, жоба бойынша түзетулер енгізу жұмыстары жалғасып жатыр. Бұл мәселенің соттан тыс қалмай, заң аясында шешілуі жобаның сапасына тікелей әсер ететіні анық. Алдағы уақытта кәріз жүйесін дамыту кезең-кезеңімен жүзеге асырылады деп жоспарлануда.
Абай ауданындағы жол желісінің жалпы ұзындығы 1080 шақырымды құрайды. 1274 көшенің 95,2 пайызы асфальт жолмен қамтылған. Бұл — ауданның көлік инфрақұрылымы бойынша айтарлықтай жетістігі. 2025 жылы ғана 474 көшеде асфальт төсеу жұмыстары жүргізілген. Нәтижесінде бұрын 66 пайыз деңгейінде болған асфальтталған жолдардың үлесі 95,2 пайызға дейін өсті. Бұл тұрғындардың күнделікті қозғалысын жеңілдетіп қана қоймай, қоғамдық көлік пен жедел қызметтердің тиімділігін арттырды. Кейбір көшелерде асфальт төселмеуінің себебі ретінде ауа райының қолайсыздығы мен жаңақұрылыс аумақтарындағы тұрғындардың сирек орналасуы аталып отыр. Бұл факторлар жол салудағы техникалық және экономикалық негіздемемен тікелей байланысты.
Жылу маусымына дайындық мәселесі де аудан әкімдігінің тұрақты бақылауында. Абай ауданындағы 255 көпқабатты тұрғын үйдің 127-сі орталықтандырылған жылу жүйесіне қосылған. Бұл үйлердің барлығында «ҚуатжылуОрталық» мекемесі арқылы жылу жүйелерін қысыммен тексеру жұмыстары толық жүргізілген. Сонымен қатар, 32 мектеп, 9 балабақша және 13 медициналық мекеме түрлі жылу көздері арқылы үздіксіз жылумен қамтамасыз етілуде. Бұл әлеуметтік нысандардың тұрақты жұмыс істеуі мен тұрғындардың қауіпсіздігі үшін аса маңызды. Абай ауданында соңғы жылдары көшелерді жарықтандыру саласында түбегейлі бетбұрыс жасалды. Бұрын аудан көшелерінің небәрі 15,1 пайызы ғана жарықтандырылған болса, қала әкімінің тапсырмасына сәйкес 2025 жылы бұл мәселе толық шешімін тапты. Қазіргі таңда аудан аумағындағы 1081 көше жарықтандырылып, қамту деңгейі 100 пайызға жеткен. Бұл қадам қоғамдық қауіпсіздікке, жол-көлік оқиғаларының алдын алуға және тұрғындардың түнгі уақытта өзін жайлы сезінуіне тікелей әсер етті.