БИДАЙ ӨҢДЕЙТІН ЗАУЫТ ҚАЙТА ЖАҢҒЫРТЫЛЫП, ІСКЕ ҚОСЫЛДЫ

Түркістан облысында ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу бағыты соңғы жылдары өңірлік экономиканың басты басымдықтарының біріне айналып отыр. Аграрлық әлеуеті жоғары аймақ үшін бұл бағыт тек шикізат өндірумен шектелмей, қосылған құны жоғары дайын өнім шығару арқылы ішкі және сыртқы нарықтағы орнын күшейтуге мүмкіндік береді. Осы тұрғыда Түлкібас ауданында қайта жаңғыртылып, іске қосылған «MK ALTYN NAN» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің диірмен кешені өңірлік агроөнеркәсіп саясатының нақты нәтижесін көрсететін маңызды жоба саналады.

Аталған өндіріс орнының жұмысымен Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров арнайы танысып, кәсіпорын ұжымымен кездесті. Бұл сапар облыс басшылығының агроөнеркәсіп кешенін дамытуға, ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу жобаларына ерекше мән беріп отырғанын аңғартады. Өйткені мұндай өндірістер ауылдық аумақтардың экономикалық тірегіне айналып, тұрақты жұмыс орындарын құру арқылы әлеуметтік жағдайды жақсартуға тікелей ықпал етеді. Түлкібас ауданындағы диірмен кешенінің тарихы да өңірдегі өндірістік әлеуеттің үзілмей келе жатқанын көрсетеді. Зауыт алғаш рет 1986 жылы іске қосылып, ұзақ жылдар бойы бидай өңдеу саласында қызмет атқарған. Алайда экономикалық және нарықтық себептерге байланысты 2018 жылы жұмысын тоқтатуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, өндіріс орнын толықтай жаңғыртып, заманауи талаптарға сай қайта іске қосу туралы шешім қабылданып, 2024 жылдың желтоқсан айында кәсіпорын жаңа тыныс алды.
Қайта жаңғырту барысында зауыттың технологиялық жабдықтары толық жаңартылып, өндірістік қуаты айтарлықтай артты. Мемлекеттік қолдау тетіктерін тиімді пайдалану арқылы алынған несие кәсіпорынға заманауи технологияларды енгізуге мүмкіндік берген. Қазіргі таңда диірмен кешені жылына 120 мың тонна бидай өнімін өңдеуге қауқарлы. Бұл көрсеткіш Түлкібас ауданы ғана емес, жалпы Түркістан облысы үшін маңызды өндірістік әлеуетті білдіреді. Кәсіпорында 140 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Ауылдық жерде орналасқан өндіріс үшін бұл — әлеуметтік маңызы зор көрсеткіш. Тұрақты табыс көзіне ие болған тұрғындар ауданның әлеуметтік-экономикалық тұрақтылығын сақтауға өз үлесін қосып отыр. Сонымен қатар диірмен кешенінің жұмысы ауыл шаруашылығы саласында қызмет ететін диқандар үшін де тиімді. Өйткені өңірде өндірілген бидай жергілікті жерде өңделіп, қосымша логистикалық шығындар азаяды.
Облыс әкімі Нұралхан Көшеров кәсіпорын ұжымымен кездесуде агроөнеркәсіп кешенін дамыту өңір экономикасының ұзақ мерзімді стратегиясымен тығыз байланысты екенін атап өтті. Оның айтуынша, Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өз Жолдауларында ауыл шаруашылығын дамытып, өнімді өңдеу үлесін арттыруды бірнеше рет нақты тапсырған. Түлкібас ауданында іске қосылған бұл диірмен кешені – сол тапсырмалардың жергілікті деңгейде жүзеге асып жатқанын көрсететін нақты мысал.
Жаңартылған зауыттың тағы бір маңызды қыры – экспорттық әлеуеті. Қазіргі таңда Түлкібаста өндірілген ұн Қазақстан Республикасының ішкі нарығымен қатар Өзбекстан, Түркіменстан және Ауғанстан елдеріне экспортталып отыр. Бұл – өңірлік өнімнің шетелдік нарықта сұранысқа ие екенін және сапалық талаптарға сай екенін білдіреді. Экспорт географиясының кеңеюі облыстың сыртқы сауда айналымын арттырып қана қоймай, валюталық түсім көлемін ұлғайтуға да мүмкіндік береді. Ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу – азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудің де маңызды тетігі. Шикізатты дайын өнімге айналдыру арқылы өңір ішкі нарықты тұрақты әрі сапалы өніммен қамтамасыз ете алады. Бұл әсіресе әлемдік нарықтағы тұрақсыздық пен логистикалық тәуекелдер күшейген кезеңде өзектілігін арттыра түседі. Түлкібас ауданындағы диірмен кешені осы тұрғыда өңірдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға нақты үлес қоспақ.
Кәсіпорын басшылығы алдағы уақытта жобаны кеңейтіп, өнім көлемін арттыруды жоспарлап отыр. Бұл жаңа инвестициялар тартуға, қосымша жұмыс орындарын ашуға және өңірдің өндірістік әлеуетін одан әрі күшейтуге жол ашады. Облыс басшылығы тарапынан жобаны кеңейтуге қолдау көрсетуге дайын екені де айтылды. Мұндай өзара сенім мен әріптестік бизнестің тұрақты дамуына қолайлы жағдай қалыптастырады. Жалпы алғанда, Түлкібас ауданында іске қосылған «MK ALTYN NAN» диірмен кешені Түркістан облысында агроөнеркәсіп саласының жаңа сапалық кезеңге өткенін көрсетеді. Бұл жоба ауыл шаруашылығы өнімдерін тек өндірумен шектелмей, оларды терең өңдеу, экспортқа шығару және өңір экономикасының құрылымын әртараптандыру жолындағы маңызды қадам болып отыр. Осындай өндіріс орындарының көбеюі Түркістан облысының аграрлық аймақтан қуатты өңдеу орталығына айналуына негіз болмақ.