Маңызды

ал, өзге өңірлерде Президент тапсырмасын орындау қашан қолға алынады?

Батыс Қазақстан облысында ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді мақсатты игермей отырғандардың аты аталып, түсі түстелген тізімі жарияланады.
Аймақ әкімі Ғали Есқалиев пайдаланылмай жатқан жерлерді анықтау және мемлекетке қайтару жұмыстары туралы кеңесте тиісті органға осындай тапсырма берді. Бұл жиынға шаруа қожалықтарының басшылары да қатысты.

Бүгінде Батыс Қазақстан облысында игерілмей жатқан жер көлемінің аумағы 1 млн. 532 мың гектарды құрайтыны анықталған. Бұл барлығы 1805 жер телімі болып табылады екен. Мұны жергілікті атқарушы орган облыстық прокуратурамен бірлесе жүргізген мониторинг кезінде анықтаған. Осы жиында облыс әкімі Ғали Есқалиев ауыл шаруашылығы мақсатындағы алқаптарды бос қойғандарды жердің зиянкестері деп есептейтінін айтып салды. Сонымен қатар ол, өткен ғасырдың 80-жылдарында облыста 1,5 млн. га егістік жер болса, қазір 540 га екенін де өкінішпен жеткізген.
Бұдан бөлек аймақ әкімі кейбір азаматтардың пайдаланылмай жатқан жер телімдерінің шеткі аумақтарына тұқым сеуіп, егіс еккен сыңай танытып, мемлекетті алдайтын әрекеттерге баратыны туралы тұрғындардан көп шағым келетінін мәлімдеді. Жыл аяғына дейін облыста геоақпараттық жүйе іске қосылады. Соның негізінде өңірдегі жерлер туралы ақпарат спутниктік мониторинг арқылы алынбақ. Тиісті мамандар спутниктік мониторинг әлгіндей ылдым-жылдым әрекеттердің жолын біржола кесетінін ескертті.
Осыған орай қоғам белсендісі Мұхтар Тайжан өзінің әлеуметтік парақшасында «Мұндайды күтпедім. Жарайсың Ғали Есқалиев! Ал өзге әкімдер ше? «Nur Otan» партиясы қайда? Латифундистердің мүддесін қорғауды жалғастыра бересіздер ме әлде жерді халық игілігі үшін босатасыздар ма?» деп пікір жазыпты.
Бұл тек Мұхтар Тайжанды ғана емес, көптеген қазақстандықтарды мазалап тұрған бүгінгі күннің сауалына айналып тұр.
Биыл мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің халыққа арнаған Жолдауында «Елімізде «шөп қорыған иттің» кебін киген «латифундистер» көбейіп кетті.
Пайдаланылмай жатқан ауыл шаруашылығы жерлерін қайтарып алатын кез келді. Жер – біздің ортақ байлығымыз және оны кім игерсе, соған тиесілі болуы тиіс» деген болатын. Президенттің осы тапсырмасы аясында атқарушы орган тарапынан қолға алынатын істердің қандай болмағы «Уақыт» газетінің назарында болмақ.

А. САТЫБАЛДЫ.

Ермұханбет Мәулен, журналист:

Осы аптада Мәжіліс депутаттары «ҚР Дене шынықтыру және спорт туралы кейбір заңнамалық актілеріне өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын мақұлдады. Заң жобасын Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігі әзірлеген. Екінші оқылымда қабылданған заң жобасында спортшылардың допинг ішкені анықталса, оған берілген тарту-таралғының барлығы мемлекетке қайтарылатыны жазылған.
Өз кезегінде Мәжіліс депутаты Наталья Жұмаділдаева заңның жаңа редакциясында допингті тұтынған сайыпқырандарға спорттан шеттету, жарыстағы нәтижесін жою, тағайындалған ай сайынғы төлемді тоқтату, құрама және штаттық командалар құрамынан шығару, спорттық атақтан, спорттық разрядтан және біліктілік санатынан айыру, берілген баспана мен ақшалай сыйақыны қайтару сияқты қатаң шараларды қолдану тағайындалғанын мәлімдеді. Сонымен қатар ол, бұл заң бұған дейін марапат алған спортшыларға кері ықпалы болмайтынын тілге тиек етті.
Сала мамандары елімізде өз ұпайын түгендеу үшін қитұрқы әрекеттерге баратын спортшылар бар екенін жасырмады. Ал, еліміздің Мәдениет және спорт министрлігінің өкілі болып табылатын, экс-депутат Серік Сәпиев мемлекетте артық шығын болмауы керектігін, спортшылар жауапкершілікті сезінуі қажеттігін атап өтті.
Сондай-ақ, жаңа заң жобасында допинг қолданғаны анықталса спортшы да, бапкері де мемлекетке 200 АЕК көлемінде айыппұл төлейтіні шегеленді. Сидней Олимпиадасының чемпионы болған, бүгінде Мәжіліс қабырғасында отырып, ел тірлігіне араласып жүрген Ольга Шишигина «бұл тым қатал жаза емес, ең бастысы біз қылмыстық жауапкершілікке тартып, соттау туралы бапты алып тастадық», -деді.
Еске сала кетсек заңның бірінші оқылымы көктемде болған. Депутаттар кері қайтарған сол кездегі заң жобасында допинг тұтынғаны анықталған жағдайда спортшылар мен бапкерлерге салынатын айыппұл көлемі 50 АЕК болып көрсетілген-тін. Халық қалаулылары мұндай көлемдегі айыппұлды тым аз деп санаған.
Бұл тұрғыда қоғам пікірі қандай? Мәселен спорт журналисті Ермұханбет Мәулен Аzat NEWS-қа берген мәлімдемесінде мұндай реттеуші заң қажет деп санайтынын айта келе, «Кейбір спортшылар Олипиадаға барсам, чемпион болсам, ауыл- ауылды аралап, ағайынның алғысын алып, ат мінсем, пәтерге қол жеткізсем деген бақай есепке баруы мүмкін. Ойыншылардың бұлай емеурін танытуына жергілікті әкімдіктегілердің ықпалы бар. Олар спортшыларды қатты еркелетіп жібереді. Бір облыстың әкімі топ жарған тарландарға пәтер кілтін табыстап, төрге шығарып жатады. Тіпті спортшы чемпион болса, ары қарай депутат болып кететіні туралы анекдот та шықты. Ондай нәрсе болмауы керек. Және спортшыларды ондай жылымыққа үйретпеу керек» деп пікір білдірді.
Енді құжатты Сенат мақұлдап, Президент қол қойса бұл заң келер жылдың 1-қаңтарынан бастап қолданысқа енгізіледі. Жаңа құжат заңды күшіне енген соң ел спортшыларының біразы күпінің битіндей сыпырылуы мүмкін. Себебі, Қазақстан спортшылары допингпен анықталған елдер тізіміне 20-шы орыннан көрінеді екен.

М. ӘБДІРАЙЫМ.

«Сындарлы қоғамдық диалог – Қазақстанның тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі» атты Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың халыққа арнаған Жолдауы ел тірлігіне араласып жүрген азаматтарға зор жауапкершілік жүктеді. Жолдауда билік басында отырған барлық азаматтарға «қатардан ассаң да халықтан аспақ жоқ» екені төңірегінде маңызды ойлар айтылып, жоғары деңгейде жұмыс істеу қажеттігі ашық меңзелді. Оған Президенттің өз Жолдауында «Күшті Президент – ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет». Біз бұл мақсатқа әлі де жете қойған жоқпыз. Сондықтан осы бағыттағы жұмысқа бар күш жігерімізді салуымыз қажет» дегені дәлел.
Бұл Түркістан облысындағы 2 мыңға жуық мемлекеттік қызметкерлерге жұрт үшін жұмыла жұмыс жүргізіп, олардың талап-тілектері мен өтініштеріне дер шағында назар аударып, нәтиже шығару міндетін артып отыр деген сөз. Соған сәйкес, енді елімізде жауапты қызметкерлердің жұмысқа жүрдім-бардым қарауы немесе жауапкершіліктен сытылып шығуының барлық жолдары жабылып, кемшіліктерге жол бергендерге қолданылатын тәртіптік шара барынша күшейтілетін болады. Себебі, бүгінгі қоғам ондай оспадарсыздыққа көніп, төзіп отырмайды. Алысқа бармай-ақ, жыл басынан бастап еліміздің әр аймағында азаматтардың түрлі жағдайлар бойынша наразылыққа шығып, толқығаны сол сөзімізге тұздық. Бұқара биліктен нақты әрекет, нәтижелі жұмыс күтеді. Бұл орынды талап.
Мемлекет межесі – дамыған отыз елдің қатарына қосылу. Осы мақсатқа апарар жолда қабылданып жатқан шешімдер, қолға алынып жатқан жұмыстардан тұтас жұрт құлағдар болуы қажет. Халықтың әл-ауқаты мен тұрмыс салтын арттыру мақсатындағы тірліктердің түгелі бұқараға бүкпесіз жеткізілгені абзал. Және олар тарапанынан қойылған шарттар мен шағымдар дер кезінде назарға алынуы қажет. Бұл мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлының «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасын іске асыру бәрімізге ортақ міндет» деген талабымен үндес.
Жолдауда «Қоғамды толғандырып отырған негізгі мәселелер көшеде емес, Парламентте және азаматтық диалог аясында талқыланып, шешімін табуы тиіс» делінген. Президенттің бұл сөзі халықты толғандырған мәселелерді билік мінберінде отырғандарға жеткізуі тиіс барлық мандаттыларға айтылған сын-ескертпе екенін ашық мойындауымыз керек. Бұл талап тұрғындардың даусын жинап, депутат атанған азаматтарды ширатады деп санаймын. Саяси жүйенің тұрақтылығына негіз қалайтын мұндай талаптан нақты қорытынды шығармағандарды уақыттың өзі алаңнан шығарып, оның орнын қолынан іс келетін іскер, ісмер азаматтар алмастырады деп білемін.
Жуырда еліміздің Статистика комитеті биылғы 1-тамыздағы жағдай бойынша қазақстандықтардың саны 18528,9 мың адамды құрағанын мәлім етті. Жалпы 2018 жылдың дәл осы кезеңімен салыстырғанда еліміздегі халық саны 236,2 мыңға артқан. Түркістан облысы жалпы өсім көп байқалған өңірлер тізімінде үшінші орыннан көрінген. 2018 жылдың маусым айында орталығын Шымкенттен Түркістанға көшіріп, Түркістан облысы болып қайта құрылған аймақтың құлашы кеңге жайылып келе жатқанымен қатар, ондағы халықтың көбеюі қуанарлық жағдай екеніне ешкім дау тудырмас. Иә, қазіргі таңда тарихы бай өңірдің орталығын киелі кент Түркістанға көшіргеннен бастап, түрлі жобалар қолға алынып, құрылыс қарқын алғаны белгілі. Түркі елінің ортақ мекені болған Түркістан қаласы облыстың әкімшілік іскерлік орталығы ретінде жаңа реңкке еніп келеді.
Бұл жұмыстар әу-баста жан-жақты кеңесіп жасалған жоба-жоспар негізінде атап айтқанда, тарихи аймақ, рухани мәдени аймақ, әкімшілік іскерлік аймақ бойынша үш бағытта дамудың жаңа дәуіріне аяқ басуда. Соның негізінде қалада 1538 пәтерлік 26 үй, бұдан бөлек 2724 пәтерлі 22 көп қабатты «Түркістан – жаңа қала» тұрғын үй алабы, фитнес, медиа орталықтар, мектеп, оқушылар сарайы, кинотеатр, стадион, саябақ және т.б нысандар бой көтермек. Қаланың инфрқұрылымы жақсара түспек. Осы ретте «Жаңарған қала» деген мәртебеге қол жеткізудің ауылына жақындап келе жатқан шаһардағы халықтың рухани мәдениетін көтеру күн тәртібіне шыққаны белгілі. Ал Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Белсенді азаматтық қоғам құру үшін үкіметтік емес ұйымдардың беделін арттыру қажет деп санаймын. Сондықтан жақын арада Азаматтық қоғамды дамытудың 2025 жылға дейінгі тұжырымдамасын әзірлеп, қабылдауымыз керек» дегені сол мәселенің шешілуіне өз ықпалын тигізеді деп сенемін.
Соңғы жылдары елдің есін екеу, түсін төртеу еткен қылмыстарды жиі еститін болдық. Қылмыс хроникасында жазылып жатқан сол жантүршігерлік жағдайлардың бірқатары біздің облысымызда тіркеліп жатқаны өзегіңді өртейді. Мемлекет гуманизмге барынша бет бұрғанымен, «сыйлағанды білмейтін жамандардың» жолын бөгейтін жол – қатаң жаза екенін уақыттың өзі көрсетіп тұр. Жолдауда «Біз шамадан тыс қудалау шаралары мен сот төрелігінің қатаң жазалау тәжірибесінен бас тарттық. Алайда, елімізде ауыр қылмыстардың саны азаймай тұр. Біз заңнамамызды ізгілендіру ісіне көбірек мән беріп, азаматтардың негізгі құқықтарын назардан тыс қалдырдық. Жыныстық зорлық-зомбылық, педофилия, есірткі тарату, адам саудасы, әйелдерге қатысты тұрмыстық зорлық-зомбылық және басқа да ауыр қылмыстарға, әсіресе, балаларға қатысты қылмыстарға қолданылатын жазаны шұғыл түрде қатайту қажет. Бұл мәселені шешуді Парламентке және Үкіметке тапсырамын» деп шегелеп, көпті толғандарған тақырыпты тап басуы, оның тағы бір шешімтал әрекеті болды.
Бүгінде осы мәселе бойынша қоғам арасында қызу талқылау болып жатқаны аян. Бірқатар қоғам белсенділері кәмелетке толмағандардың жыныстық тиіспеушілігіне қатысты құқына қол сұққан қасиетсіздерді өмір бойына бас бостандығынан шектеу қажет десе, енді бірі ондайларға сот өлім жазасын кесу керек дегенді айтуда. Дей тұрғанмен адамдарға жаза тағайындау оңай дүние емес екенін де естен шығармаған абзал. Осы орайда заң шығарушы орган педофилия мен зорлық-зомбылықпен күресте нәтижелі көрсеткішке қол жеткізген елдердің тәжірибесіне сүйене отырып, сүзгіден өткізілген шешімге келуі керек деген азаматтық пікірімді білдіре кеткім келеді.
Президенттің «Жұмыс істейтін азаматтар өздерінің зейнетақы жинағының бір бөлігін белгілі бір мақсатқа, соның ішінде баспана сатып алуға немесе білім алу үшін пайдалану мәселесін жыл соңына дейін пысықтауды Үкіметке тапсырамын» дегені барлық қазақстандықтар үшін көзайым хабар болғаны анық. Біраз әлеуметтің әлеуетін көтеруге зор серпін беретін Президенттің бұл тапсырмасын іске асыру механизмі Ұлттық банкке жүктеліп отырғаны белгілі. Олар тапсырманы іске асырудың тетігін жаңа жылға дейін нақтылайды. Жалпы мұндай тәжірибенің жемісті болатыны біраз дамыған елдерде зерттеліп, дәлелденген дүние. Президент Қасым-Жомарт Кемелұлы Жолдауында айтып өткен бұл жүйені өзге дамыған елдердегі тәжірибеге сүйене отырып жариялады. Мәселен, Малайзия елінде қажылыққа баруды мақсат еткен адам қажет қаржыны зейнетақы қорынан алуына болады. Ал, Сингапурде зейнетақы қорындағы ақшамен үй алу мүмкіндігі қарастырылған. Яғни, дамыған елдерде қолданысқа әлдеқашан енгізіліп, өз нәтижесін берген мұндай нұсқа біраз қазақстандықтардың төрт құбыласын тең етуге түрткі болмақ.
Агроөнеркәсіптік кешен секторы Қазақстан экономикасы үшін жетекші мәнге ие. Осы тұрғыда оның ырғақты дамуының ойдағыдай іске асуы зор рөл ойнайды. Бірақ бұл мәселеге келгенде де көз жұма қарауға болмайтын тұстар жетерлік екені Жолдауда ашық айтылды. Қасым-Жомарт Тоқаев «Бүгінде ет өндірісін ұлғайту мәселесі аналық мал басының проблемасына тіреліп тұрған жоқ, керісінше фермерлерге жем-шөп дайындайтын жерлердің жетіспеушілігіне байланысты болып отыр. Жем-шөппен қамтамасыз ету көрсеткіші 60 пайыздан төмен» деп, жер ресурстарын тиімсіз пайдаланудың салдарымен күресуді айтты. Мемлекет басшысы тарапынан айтылған бұл талап өте дер шағында айтылған ескертпе болды. Расымен де қазіргі таңда Қазақстанда төрт түлікті мал азығымен қамту көрсеткіші 100 пайыздық көрсеткішке жетпейді. Арнайы жүргізілген сараптау нәтижесінде қорадағы малымызды жем-шөппен қамту көрсеткіші 60 пайызға әрең жуықтайтыны анықталған. Осы олқылық жеткілікті деңгейдегі мал басымыздың барлығын күтіп баптап ұстауға кері әсерін тигізуде. Нәтижесінде біраз шаруалар төрт түліктің обал-сауабына қалмас үшін оларды өзге елге арзан бағаға сатып жатқаны ақиқат. Жем-шөп азығы қорының жеткіліксіздігі күрмеуі көп мәселенің біріне айналуына жалға алған жерді игермей, қоршап, құр күзетіп отырған азаматтар да көп кесірін тигізіп отыр. Іс тетігін таба алмаған сол азаматтардан жерді мемлекет меншігіне қайтаруды талап ету ауылшаруашылық саласына жасалған зор қамқорлық болмақ. Жалпы бұл тұрғыдағы жұмыстар бұған дейін де жүргізіліп келген. Оған облыстық прокуратураның осы жылдың І- жартыжылдығын қорытындылау кезінде өңірде игерілмей жатқан 33 мың га жердің мемлекетке қайтарылғаны туралы дерек таратқаны дәлел. Ендігі кезекте Жолдауда жүктеген міндеттерге сәйкес бұл бағыттағы жұмыстардың қарқын алатыны айтпаса да түсінікті.
Жолдау жүктеген тағы бір зор міндет – ол ауыл тұрмысын жақсарту. Сұраса келе қарын бөле болып шығатын әрбір қазақтың тамыры сол алтын бесік ауылда екені аян. Ауыл біздің ең басты құндылығымыз болып қала бермек. Сондықтан да оның әлеуетін көтеру Сіз бен біздің басты бағыттарымыздың бірі. Оны қалай жүзеге асыру қажеттігі Жолдауда нақты көрсетілген. «Қала мен ауыл мектептері арасындағы орта білім сапасы алшақтап барады. Негізгі мәселе – ауылдық жерлердегі білікті педагог кадрлардың тапшылығы. Сондықтан, «Дипломмен – ауылға» бағдарламасының аясын кеңейтіп, жұмысты жаңа деңгейде жалғастыруымыз қажет. Үкіметке келесі жылдан бастап осы бағдарламаны қаржыландыруды 20 миллиард теңгеге жеткізуді тапсырамын» дегені сөзіміздің қайнар көзі. «Қолы білген құм үстінен кеме жүргізетіні» сынды, жақсы маманның ауыл жағдайын жақсарта түсетіні сөзсіз. Осы тұрғыдан алғанда Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың келешек иелерінің білім, білігін көтеру үшін жасап жатқан бұл бастамасы құптарлық әрі қуанарлық дүние деп білемін.

Қайрат БАЛАБИЕВ,
Түркістан облыстық
мәслихатының хатшысы.

«Бірдің кесірі мыңға тиді». Шымкент қалалық әкімдігіне қарасты бірқатар басқармалардың мемлекеттік сатып алу конкурстарын өткізуді тым әріге созып, өгізаяң әрекетке баруы мен өзге де тәртіптерді сақтамауы салдарынан республикалық бюджеттен бөлінген 6458,2 млн. теңге ақтауға келмейтін себептермен қысқартылған.
Нәтижесінде тұрғын-үй коммуналдық шаруашылық, білім салаларындағы бірқатар нысандардың құрылысы сиырқұйымшақтанған тірліктің кебіне түскен. Яғни, қаладағы №23 мектеп қосымша ғимаратсыз қалса, «Асар 2» шағынауданында 1200 орындық кеңсарайдай мектеп құрылысы осы жылдан қалып отыр. Бұл басқарма басшылары тарапынан бақылау, қадағалаудың болмауынан. Шымкент қаласының әкімі Ерлан Айтахановтың төрағалығымен өткен актив жиналысында осы мәселелер айтылып, алдағы уақытта мұндай кемшіліктерге жол бергендерге қатаң шара көрілетіні ескертілді.
Өз кезегінде қала әкімі жергілікті атқарушы органның бюджетті жоспарлауда олқы тұстары көп екенін ашық айтты. Сонымен қатар ол, тап осы бюджетті игеруге келгенде жауапты мамандардың орындаушылық тәртіптен жұрдай екенін, тіпті сын көтермейтін сатыда екенін мәлімдеді.
Республикалық бюджеттен қаламыз үшін кең пішіліп бөлінген бюджетті дер кезінде межелі жеріне жұмсауда басқарма басшыларының өздеріне жүктелген міндеттердің үдесінен табылмауына қала әкімінің салалық орынбасары тарапынан тиісті бақылаудың болмағаны да себеп болған.
Әй дейтін әженің болмауынан кейбір басқармалар мемлекеттік сатып алу конкурстарын жыл ортасына дейін созған.
Қала әкімі Ерлан Айтаханов қазынадан бөлінген қаржыларды жұмсауда кемшіліктерге жол бергендердің әрекетін сын тезіне ала отырып, қарамағындағыларға тиісті тапсырма берді. Соған сәйкес, алдағы уақытта бюджеттік өтінімге еніп, қолдау тапқан әрбір жобаның жүзеге асуының есебі басқарма басшыларына жүктелді. Ал қала әкімінің орынбасарларына бюджеттің орындалу тәртібін жеке бақылауда ұстап отыру міндеті артылды.
Осы жиында 2020-2022 жылдарға арналған қала бюджетінің басым бағыттары талқыланды. Шымкент қаласының әкімі осы аралықтағы бюджетті нақтылау кезінде Елбасы тапсырмаларын орындау мәселесіне екпін берілуі қажеттігін ескертті. Ол қала келбетін жақсарту, азаматтарға қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру, қала территориясын көріктендіру және көгалдандыру.
Жиында қаланың шеткі аумақтарындағы шағынаудандар мен тұрғын алаптарды дамытудың кешенді іс шараларын қолға алу мәселесі де сөз етілді.
Отырыста Ерлан Қуанышұлы келер жылы қаладағы аудан әкімдіктеріне 1 млрд. теңгеден қаржы бөлінетінін айтып, аудан әкімдері оларды тиімді бағыттаудың ұсыныстарын әзірлеу қажеттігін тілге тиек етті.
Сондай-ақ ол, бюджет саласында кемшіліктерге жол берген лауазым иелеріне жыл аяғына дейін қатаң шара көрілетінін хабарлады. Бірақ қандай шара көрілетінін ашып айтпады.

А. САТЫБАЛДЫ.

Шымкенттегі «Жаңа Шаһар» аялдамасы аумағындағы жерүсті өткелінің сақалды құрылысқа айналғаны қашан. Құрылысы бірнеше жылға созылған бұл нысан желтоқсанға дейін аяқталып, пайдалануға берілетін болды.
Бұл туралы журналистерге Шымкенттегі ақпараттық-коммуникациялық орталықта қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы Қуатжан Жұматаев мәлімдеді.
Ағымдағы жылы атқарылатын жұмыстарға шолу жасаған басқарма басшысы бұдан бөлек тағы қандай ақпараттарды таратты. Оқып көрелік.
Қазіргі таңда Шымкенттегі көшелердің ұзындығы 3 мың шақырымға жуықтайды. Бірақ асфальт жабындысы төселген бөлігі 56,2 %, шағал тас төселген бөлігі 40 % болса, қалған 3,8 пайызы топырақ жол болып табылады.
Мегаполистегі көлік жолдарының көркін ашу үшін биыл бюджеттен 8 531,31 млн. теңге бөлінген. Оның 2 032,0 млн.теңгесі республикалық бюджеттен, 6 498,795 млн. теңгесі жергілікті бюджеттен бағытталған. Соның негізінде осы жылы ұзын ырғағы 165,3 шақырымды құрайтын көшелерде жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Соның ішінде биыл 108,5 шақырым пайдалануға берілмек.
Қазіргі таңда Шымкентте
Ұ. Арғынбеков (бұрынғы Сыпырған ата), Әл-Фараби көшесінің жалғасы, Тәуке хан көшесі («Тассай» аумағындағы), А-2 автомобиль жолы, Астана даңғылы, Н. Төреқұлов, Жібек жолы, А-2 автомобиль жолын қайта құру (І-кезеңі Қ. Төлеметов көшесінен Ынтымақ ш/а дейін), «Бекжан» базарының маңындағы жол айрықтың оң жақ өткелдерін қайта құру,
Д. Қонаев көшесі жалғасының құрылысы (І-кезеңі Түркістан көшесінен Әйтеке би көшесіне дейін; V-кезеңі Бадам өзенінен Сәуле ш/а дейін), Ж. Адырбеков көшесін қайта құру, А. Байтұрсынов сынды 11 магистралды көшеде құрылыс, қайта құру, және орташа жөндеу жұмыстары қызу жүргізілуде. Олардың ішінде бірқатар нысандар алдағы жылдарға өтпелі. Нәтижесінде биыл оның 14,2 шақырымы пайдалануға берілмек.
Бұдан бөлек қаладағы 21 шағын ауданында 96,6 шақырымды құрайтын ішкі орам көшелеріне күрделі жөндеу, 26 шағын ауданда 48 шақырымды құрайтын 42 ішкі орам көшелерді орташа жөндеу, 6,6 шақырымды құрайтын 6 көшеде жаяу жүргіншілер жолын салу жұмыстары орындалады. Сондай-ақ, көлік кептелістерін алдын алу және жаяу жүргіншілерге қолайлы жағдай жасау мақсатында 6 көшенің қиылысында оң жақ өткелдердің құрылысы жүргізілуде. Жаңадан құрылып жатқан 89 шақырымды құрайтын көшелерге шағал тас төсеу жұмыстары атқарылуда.
Осы атқарылған жұмыстардың нәтижесінде Шымкенттегі жолдардың қанағаттанарлық индикаторы 53,7 пайыздан 56,5 пайызға артады деген болжам бар.
Басқарма басшысы бүгінгі таңда 564 көшеде жөндеу жұмыстарын атқару үшін тиісті жобалық-сметалық құжаттар әзірленгенін атап кетті. Бұл алдағы жылы да Шымкентте жол құрылысы мен көше жөндеу жұмыстарының қарқын алатынын аңғартады.

С. НҰРАЙ.

Жуырда «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕ АҚ Шымкент қаласы бойынша филиалының ұжымы қаладағы М.Х. Дулати көшесінде тазалық жұмыстарын жүргізді.

Шара аясында 32 мың шаршы метр аумақ күл-қоқыстан тазарып, реттелді. Осылайша олар ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі бастаған «Бірге – Таза Қазақстан» экологиялық акциясына қолдау білдіретінін құр сөзбен емес, нақты іспен көрсетті.
Ұжымның директоры Данабек Исабеков «ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігіне қарасты барлық мекемелер, соның ішінде «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕ АҚ-ның барлық аймақтағы филиалдары «Бірге – Таза Қазақстан» экологиялық акциясын қолдайтындықтарын іс жүзінде көрсетіп, тазалық шараларын жүргізуде. Біз де өз тарапымыздан осы М. Х. Дулати көшесін күл-коқыстан тазарттық. Бұл туған жерді көркейтуге деген зор үлес деп санаймын. Жалпы ғасырлар бойы жоқ болып кетпей, тұтас қалыбын сақтайтын пластик ыдыстарды жинап көзін жою экология үшін үлкен қамқорлық» дей келе, қала тұрғындарын осы акцияны тек қолдап қана қоймай, айналаны таза ұстауға шақырды.
Бұған дейін де Шымкентте респбуликалық деңгейде өтіп жатқан «Бірге – Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында қалалық әкімдікке қарасты бірнеше басқармалар осы сынды тазалық шараларын жүргізген.

С. НҰРАЙ.

Шымкенттегі мемлекеттік және жекеменшік медициналық ұйымдардың барлығы 100 пайыз компьютер техникаларымен қамтамасыз етілмеген. Бұл мәселені осы жылы шешу басты міндет. Себебі елімізде келер жылдың 1-қаңтарынан бастап азаматтарға ем көрсету шаралары міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі негізінде жүзеге асады. Мәселені уақыт создырмай шешу үшін осы жылы мемлекеттік-жекеменшік әріптестік шеңберінде мемлекеттік медициналық ұйымдарға барлығы 1901, жекеменшік нысандарға өз бюджеті есебінен 453 компьютерлік техника алынатын болады.
Бұл туралы Шымкенттегі ақпараттық-коммуникациялық орталықта қалалық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Асхан Байдувалиев мәлімдеді.
Шаһардың бас дәрігері 2020 жылы Шымкенттің денсаулық сақтау саласына бюджеттен 62,3 млрд. теңге бөлу бағытталып отырғанын да айтты. Қазынадан қаралған сол қаржының 37,3 млрд. теңгесі кепілдендірілген тегін медициналық көмекке жаратылса, 25,0 млрд. теңгесі МӘМС жүйесімен қамтылған азаматтардың ем-домына игеріледі деп күтілуде. Амбулаториялық ем алу кезінде тағайындалатын дәрілер үшін 5,5 млрд. теңге бөлініп отыр.
Басқарма басшысының сөзінше Шымкентте 1-тамыздағы жағдай бойынша медициналық ұйымдарға бекітілген халық тіркелімі порталына тіркелген халық саны 1 034555 тұрғынға жеткен екен.
Сонымен қатар ол, МӘМС жүйесімен қамтылған азаматтар келер жылдан бастап компьютерлік және магниттік-резонанстық томография сынды қымбат зерттеулерден тегін өтетінін айрықша атап өтті. Сондай-ақ, МӘМС жүйесі бойынша сақтандырылғандар да, сақтандырылмағандарға да жедел жәрдем шақыру, алғашқы медициналық көмек, санитарлық авиация көмегі мен басқа да ауыр жағдайға түскен науқастың өмірін құтқаратын қажетті дәрігерлік көмектің барлығы тегін көрсетілетінін мәлімдеді.
Өз кезегінде Асхан Байдувалиев шымкенттік дәрігерлердің алдына қойған басты мақсатын да атап өтті. Бұл туралы ол:
– Елімізде өмір сүру ұзақтығы 72,5 жас екені белгілі. Біз Шымкент тұрғындарының өмір сүру жасын 74-75 ке ұзартуды жоспарлап отырмыз. Ал ол ана мен бала өлімін болдырмау, жүрек-қан тамыр ауруларын азайту, адамдардың жарақат алу жағдайын алдын алу есебінен іске асырылатынын қаперден шығармауыз керек, — деді.

С. НҰРАЙ.

Өткен сенбіде Шымкенттегі Қажымұқан атындағы орталық стадионда ауыл шаруашылығы өнімдерінің жәрмеңкесі өткізілді. Онда Түркістан облысы, Түлкібас ауданының ауыл шаруашылық өнімдері нарықтағы құнынан 10-15 пайыз арзан бағада қала тұрғындарына босатылды. Өз кезегінде бұл шара қала әкімі Ерлан Айтахановтың бастамасымен жүзеге асты.
Жалпы Шымкентте Түркістан облысы диқандарының әбден күтіп, баптап өсірген өнімдерінің жәрмеңкесі бұған дейін де жүйелі түрде өткізіліп келген болатын. Бірақ былтыр Шымкент дербес қала атанып, облыстан бөлініп шыққаннан бастап, бұл үрдіс тоқтатылған еді. Өз кезегінде Ерлан Қуанышұлы Шымкентке әкім болып тағайындалғаннан бастап екі өңірдегі байланысты нығайта түсетін мұндай шаралардың кілт тоқтағанына қынжылыс танытып, оны қайта қолға алу қажеттігін қадап айтқан. Ол шымкенттіктер ауыл шаруашылық өнімдерін алыстан алдыртпай-ақ, әкімшілік аумағы бөлінсе де іргесі бөлінбейтін күнгейлік шаруалардың қолынан шыққан экологиялық таза өнімді тұтынудың тиімді тұстары көп екенін баса айтқан-тын.
Жәрмеңкеде түлкібастық шаруалар 13,7 тонна ауылшаруашылық өнімдерін саудаға шығарды. Өнімдердің жалпы құны 3,5 млн. теңгені құрады.
Айтпақшы осы шараға қала әкімі Ерлан Айтаханов арнайы келді. Ол сырттан келетін тауарлардың саудасын қыздырғанша, адамы аралас, қойы қоралас болып табылатын Түркістан облысы диқандарына қолдау көрсеткен абзал екенін айтты. Сонымен қатар ол, Түлкібастың алмаларын сүйсініп жейтінін де жасырмады.
Бұдан бөлек қала әкімі, алдағы уақытта Шымкентте әр апта сайын Түркістан облысының ауыл шаруашылығы өнімдерінің жәрмеңкесі өткізілетінін де атап өтті.

С. НҰРАЙ.

Жыл аяғына дейін Шымкент қаласы, Әл-Фараби ауданындағы көп қабатты 100 тұрғын үйдің аулалары жаңарады. Мемлекеттік-жекешелік әріптестік негізінде жүзеге асатын бұл жұмыстардың жобалық-сметалық құжаттамасы аудан әкімі тарапынан жасалған. Жарияланған конкурс нәтижесінде «Строи.Ком «Прогресс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі жеңімпаз деп танылды.
Соның негізінде 100 көп қабатты тұрғын үйдің аулаларына барлығы 151 беседка, 1124 орындық, 110 балалар ойын кешені және 101 тренажерлық кешен орнатылады. Өз кезегінде аулалардың жалпы көлемі 13357 шаршы метр алаңды құрамақ. Аулаларға қойылатын ойын элеменеттері сығымдалған резеңке жабыны төселген алаңдарға орнатылады.
Жалпы Шымкенттегі Әл-Фараби ауданында 672 көпқабатты тұрғын үй бар. Ол тұрғын үйлер 400 аулаға біріктірілген. 2019 жылдың 1-қаңтарындағы жағдай бойынша аудандағы 217 көпқабатты тұрғын үйдің ауласы абаттандырылған. Қалған 183 көпқабатты тұрғын үйдің ауласы абаттандыруды және балалар ойын элементтерін орнатуға сұранып тұрған-тын. Олардың көп бөлігі осы жылы іске асқалы тұр.

С. НҰРАЙ.

«Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында елімізде сот отырысын қашықтықтан өткізудің тағы бір тиімді түрі ойлап табылды. Енді азаматтар «True Conf» мобильдік қосымшасы арқылы сот процестеріне қашықтықтан қатыса алады. Мобильді қосымша бұл әрбір смартфон иелері үшін қолжетімді. Шымкент қаласының мамандандырылған тергеу соты жыл басынан бері дәл осы қосымшаны қолдана отырып, 300-ден астам істі қарап үлгерген.
Мамандар «True Conf» мобильдік қосымшасы іске қатысатын азаматтардың уақыты мен қаржысын үнемдеуге зор мүмкіндік беріп отырғанын айтады. Яғни, сотқа талап-арыз түсірген адвокат немесе талапкер басқа қалада тұратын болса, ол алыстан арып-ашып сот залына келмей-ақ, «True Conf» мобильдік қосымшасы арқылы онлайн режимдегі бейнеконференциямен сот төрелегіне қол жеткізеді.
Сөз соңында «True Conf» мобильдік қосымшасын PlayMarket және AppStore қызметтері арқылы жүктеуге болатынын айта кетейік.

С. НҰРАЙ.