МОБИЛЬДІК АУДАРЫМДАР БОЙЫНША ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАРҒА АЙЫППҰЛ САЛЫНДЫ МА?

Қазіргі қоғамда қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың ең қолайлы құралына айналған мобильді аударымдар тақырыбы төңірегіндегі талқылаулар әлі де басылар емес. Салық органдарының бақылауды күшейтуі кәсіпкерлер мен қарапайым азаматтардың арасында «айыппұл арқалаймыз ба?» деген үрей туғызғаны жасырын емес. Алайда Мәжіліс кулуарында Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов жасаған соңғы мәлімдеме бұл қорқынышты сейілтіп, мемлекет пен салық төлеуші арасындағы қарым-қатынастың жаңа сипатын көрсетті. Оның сөзінше, мобильдік аударымдарды тексеру нәтижесінде әзірге бірде-бір жеке тұлғаға немесе жеке кәсіпкерге айыппұл салынбаған.

Істің анық-қанығына үңілсек, алғашқы тоқсандағы мобильдік аударымдар бойынша жинақталған деректер сәуір айында ғана құзырлы органның қолына түскен. Осы мәліметтер толық өңдеуден өткен соң, мамыр айынан бастап азаматтардың жеке кабинеттеріне арнайы салық жөніндегі хабарландырулар жолдана бастады. Вице-министрдің түсіндіруінше, бұл хабарламалар әртүрлі санаттағы азаматтарға, соның ішінде әлі күнге дейін кәсіпкер ретінде ресми тіркелмеген жеке тұлғаларға да, заңды түрде жұмыс істеп жатқан түрлі салық режиміндегі кәсіпкерлерге де бағытталған. Салық қызметінің бұл қадамы — заң бұзушылықты тіркеу емес, керісінше, азаматтарға өз кірістерін заңдастыру қажеттігін ескертетін достық белгісі іспетті.
Ең бастысы, мемлекет бизнес өкілдеріне өз қателіктерін түзетуге және есеп-қисаптарын ретке келтіруге уақыт пен мүмкіндік беріп отыр. Мәселен, жеңілдетілген салық режимінде қызмет ететін кәсіпкерлер алғашқы жарты жылдықтың қорытындысы бойынша есеп өткізгенде, мобильді аударымдар мен ресми Декларация арасындағы айырмашылықтарды анықтап, соманы толықтыруға құқылы. Ал жалпыға бірдей бекітілген режимде жұмыс істейтін жеке кәсіпкерлер үшін мүмкіндік тіпті кең, өйткені олар декларацияны жыл соңына дейін тапсыратындықтан, аталған кіріс сомаларын құжатқа еш асығыссыз енгізе алады. Қаржы министрлігінің бұл ұстанымы нарыққа үлкен серпіліс әрі сенім ұялатады. Әзірге айыппұлдың салынбауы және декларация арқылы бәрін реттеуге жағдай жасалуы — «көлеңкелі» айналымнан шығып, заңдылық жолына түсуді қалайтын әрбір отандық кәсіпкер үшін тиімді мүмкіндік. Салық мәдениетін қалыптастыру — қысыммен емес, осындай өзара түсіністік пен серіктестік қадамдар арқылы ғана жүзеге асатыны хақ.