ҚАЗАҚСТАННЫҢ АСТЫҚ ЭКСПОРТЫ РЕКОРДТЫҚ ДЕҢГЕЙГЕ ЖЕТТІ

Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешені сыртқы нарықта өзінің стратегиялық маңыздылығын тағы бір мәрте дәлелдеді. Ауыл шаруашылығы министрлігі баспасөз қызметінің хабарлауынша, еліміздің астық пен ұн экспорты айтарлықтай өсім көрсетіп, жаңа белестерді бағындырды. Бұл жетістік отандық өнімге деген жоғары сұраныстың ғана емес, сонымен қатар логистикалық тізбектің тиімді реттелгенінің айқын айғағы болса керек.

«Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ ұсынған соңғы мәліметтерге сүйенсек, 2025 жылғы қыркүйектен 2026 жылғы наурызға дейінгі аралықта астық пен ұнның астық баламасындағы жалпы экспорты 8,9 млн тоннаны құрады. Бұл өткен жылдың дәл осы кезеңімен салыстырғанда тура 1 млн тоннаға артық. Мұндай ауқымды өсім қазақстандық астық индустриясының әлемдік азық-түлік қауіпсіздігіндегі рөлі күшейіп келе жатқанын көрсетеді. Экспорттың негізгі бағыттары бойынша барлық секторда дерлік оң динамика байқалады. Әсіресе, Орталық Азия елдері мен Ауғанстан бағытындағы сауда айналымы қарқынды дамып келеді. Өзбекстан ең ірі тұтынушы ретіндегі позициясын нығайтты. Бұл елге жеткізілімдер 14 пайызға өсіп, 6,6 млн тоннадан 7,5 млн тоннаға дейін жетті. Қырғызстанның көрсеткіштері де жақсы. Экспорт көлемі 1,8 есеге артып, 194 мың тоннадан 354 мың тоннаға дейін көбейді. Қазақстан ұны мен астығына мұқтаждығы жоғары Ауғаныстанда жеткізілім 24 пайызға өсіп, 1,1 млн тоннадан 1,3 млн тоннаға жетті. Ал Түрікменстанға бағытталған экспорт 1,5 есеге ұлғайып, 94 мың тоннадан 145 мың тоннаға дейін артты.
Экспорттық көрсеткіштердің бұлайша жоғарылауы кездейсоқ емес. Мамандардың пікірінше, бұған екі негізгі фактор әсер етіп отыр. Біріншіден, сыртқы нарықтарда қазақстандық астық өнімдерінің сапасына деген тұрақты сенім мен жоғары сұраныс сақталуда. Екіншіден, мемлекет тарапынан экспорттық логистиканы дамыту бойынша қабылданған жүйелі шаралар өз жемісін беруде. Теміржол тасымалының үздіксіздігі мен шекаралық бекеттердегі өткізу қабілетінің артуы тонналанған астықтың дер кезінде діттеген жеріне жетуіне мүмкіндік берді. Қорыта айтқанда, 2025-2026 жылдардың экспорттық маусымы Қазақстанның астық державасы ретіндегі беделін асқақтата түсті. Алдағы уақытта бұл динамиканы сақтап қалу үшін жаңа өткізу нарықтарын игеру және тасымал инфрақұрылымын одан әрі жетілдіру басты міндет болып қалмақ.