ТӘРБИЕ САҒАТЫ БЕЛГІЛІ ЖАЗУШЫНЫҢ ӨМІРІ МЕН ӨНЕГЕСІНЕ АРНАЛДЫ

Қазақ әдебиетінің тарихында балаларға арналған шығармаларымен, жүрекке жылы да терең туындыларымен ерекшеленген Сапарғали Бегалиннің орны айрықша. Оның шығармалары бірнеше буынның тәрбиесіне ықпал етіп, жас оқырманның дүниетанымын кеңейтіп, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға қызмет етті. Жазушының туғанына 130 жыл толуына орай, Шымкент қаласы білім басқармасына қарасты №92 жалпы орта білім беретін мектепте қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімдерінің ұйымдастыруымен мазмұны бай, тәрбиелік маңызы зор ашық тәрбие сағаты өткізілді.

Бұл іс-шараның негізгі мақсаты — қазақ балалар әдебиетінің көрнекті тұлғасы саналатын Сапарғали Бегалиннің өмір жолы мен әдеби мұрасын жас ұрпаққа кеңінен таныстыру, оның шығармашылық мұрасын тереңірек түсіндіру және оқушылардың ұлттық әдебиетке деген қызығушылығын арттыру болды. Сонымен қатар жазушы туындылары арқылы оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастыру көзделді. Сынып сағаты жазушының өмірбаянын жүйелі түрде баяндаудан басталды. Мұғалімдер Сапарғали Бегалиннің шығармашылыққа келу жолы, әдеби ортасы, қазақ мәдениетін дамытуға қосқан үлесі туралы деректермен бөлісті. Әсіресе, оның балаларға арналған әңгімелері, хикаяттары, табиғат пен адам арасындағы үйлесімділікке негізделген туындылары оқушылардың ерекше ықыласын аударды. Балалар жазушының тілі жеңіл, көркемдігі жоғары, тәрбиелік мәні зор шығармаларына қызығушылық танытып, кей эпизодтарды мәнерлеп оқыды.
Іс-шара барысында оқушылар бірнеше топқа бөлініп, жазушы шығармашылығына қатысты тапсырмаларды орындады. Бір топ оның өмірі туралы ақпараттар жинақтап, хронологиялық карта құрастырды. Екінші топ белгілі әңгімелерінен үзінділерді талдап, шығарманың негізгі идеясы мен кейіпкерлердің мінез-құлқын талқылады. Үшінші топ жазушының қазақ балалар әдебиетін дамытудағы рөлін анықтап, оны қазіргі оқырман үшін маңызды етіп көрсететін факторларды атады. Бұл жұмыс түрлері оқушылардың ойлау қабілетін арттырып, көркем мәтінді талдау дағдыларын жетілдіре түсті. Сапарғали Бегалиннің шығармалары тек әдеби туынды ғана емес, ұлттық тәрбие құралы екені сабақ барысында айқын сезілді. Оқушылар оның әңгімелерінде кездесетін үлкенге құрмет, кішіге қамқорлық, табиғатты сүю, адалдық, еңбекқорлық сияқты құндылықтарды талқыға салып, бүгінгі күнмен байланыстыра отырып пікірлерін ортаға салды. Көркем шығарма арқылы жас ұрпақтың жүрегіне жақсылық ұялату — жазушының басты мұраты болғаны баса айтылды.
Тәрбие сағатының тағы бір маңызды бөлігі — оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамытуға бағытталған тапсырмалар болды. Балалар жазушының стиліне еліктеп шағын әңгіме құрастыруға, оның кейіпкерлерінің бейнесін суреттеп беруге, белгілі шығармаларының мазмұны бойынша көріністер қоюға мүмкіндік алды. Бұл тапсырмалар оқушылардың қиялын дамытты. Іс-шара соңында мұғалімдер қазақ әдебиетінің демократиялық бағытта дамуына үлес қосқан тұлғалардың еңбегін құрметтеу — жас ұрпақ үшін үлкен тағылым екенін атап өтті. Қазақ зиялыларының шығармаларын оқу, олар қалдырған рухани мұрадан нәр алу оқушылардың мәдени өсуіне, ұлттық болмыстың негізін түсінуіне ықпал ететіні айтылды. №92 мектепте өткен осы кең көлемді тәрбие сағаты оқушылардың әдеби білімін толықтырып қана қоймай, олардың қазақ мәдениеті мен әдеби мұрасына деген қызығушылығын арттырды. Сапарғали Бегалиннің 130 жылдығына арналған бұл шара жас буынның әдебиетке сүйіспеншілігін оятып, рухани дамуына серпін берген тағылымды іс-шара ретінде есте қалды десек, артық айтпаған болар едік.