БИЫЛ 1235 ШАҚЫРЫМ ЖОЛҒА ҚҰРЫЛЫС-ЖӨНДЕУ ЖҰМЫСТАРЫ ЖҮРГІЗІЛЕДІ

Түркістан облысында жол инфрақұрылымын дамыту мәселесі күн тәртібіндегі ең маңызды бағыттардың бірі болып қала береді. Автомобиль жолдарының сапасы – тек көлік қатынасының ыңғайлылығы ғана емес, өңірдің экономикалық өсімі мен әлеуметтік жағдайының көрсеткіші. Осы тұрғыда облыста 2024 жылы қолға алынған құрылыс-жөндеу жұмыстары ауқымды сипатқа ие болып отыр.

Жыл басынан бері облыс аумағында жалпы 289 нысан немесе 1235,6 шақырым жолдар мен көшелер жөндеуден өтті. Бұл жұмыстардың нәтижесінде жылдың соңына дейін 233 нысан, яғни 951,4 шақырым жол ел игілігіне берілуі тиіс. Мұндай көрсеткіштер Түркістан облысы инфрақұрылымының жаңғыру қарқынын айқындайды. Облыстық маңызы бар жолдарға ерекше көңіл бөлінген. Ұзындығы 225,2 шақырымды құрайтын 24 нысанда құрылыс-жөндеу жұмыстары жүргізіліп, биыл соның 105,6 шақырымын қамтитын 17 нысан пайдалануға берілмек. Ал аудандық маңызы бар жолдар бойынша 130,7 шақырымды қамтитын 24 нысан жөндеуге алынған. Оның 53,7 шақырымы жыл соңына дейін қолданысқа тапсырылады. Елді мекендердегі көше жолдарын жақсарту жұмыстары да кең көлемде жүріп жатыр. Қазіргі таңда ұзындығы 885,6 шақырымды құрайтын 240 нысан жөнделуде. Жоспар бойынша биыл 202 нысан немесе 792,1 шақырым көше жолы толық аяқталады. Бұл бағытта «Ауыл – Ел бесігі» бағдарламасы ерекше рөл атқаруда. Аталған бағдарлама аясында 140 елді мекенде 91 нысан қамтылып, жалпы ұзындығы 395,5 шақырым жол жөндеуден өтуде. Жыл соңына дейін осының 375,6 шақырымын құрайтын 87 нысан пайдалануға берілмек. Бұл — ауылдық аймақ тұрғындарының тұрмыс сапасын арттыруға ықпал ететін маңызды қадам.
Облыс әкімі Нұралхан Көшеров аппарат мәжілісінде жауапты басшыларға орын алған кемшіліктерді ретке келтіру, жолдардың қысқы маусымға дайындығын қамтамасыз ету, барлық деңгейдегі жолдардың сапасы мен мерзімінде аяқталуын қатаң бақылауды тапсырды. Әкімнің бұл тапсырмалары жол құрылысының тек көлеміне емес, сапасына да айрықша назар аударылып отырғанын көрсетеді. Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы Қуатжан Жұматаев мәлімдегендей, осы жылдың соңына дейін жергілікті маңызы бар жолдардың жақсы және қанағатты жағдайдағы үлесін 94,7 пайызға жеткізу жоспарланып отыр. Бұл – республика деңгейінде де жоғары көрсеткіш.
Жол сапасын бақылау бағытында арнайы қадағалау тетіктері жұмыс істеуде. Нысандардағы құрылыс материалдарының сапасы тапсырысшы, техникалық қадағалаушы мекемелер және «Ұлттық жол активтері сапасы орталығы» РМК Түркістан облысы филиалы тарапынан тұрақты тексерілуде. Биыл жалпы 872 сынама алынып, оның 297-сі талапқа сай еместігі анықталған. Нәтижесінде мердігер мекемелерге 40-қа жуық ескерту беріліп, 18,4 млн теңге айыппұл салынды. Ең бастысы, нормативке сәйкес келмеген 10 шақырым жол жабындысы мердігерлер есебінен қайта салынып, 421,4 млн теңгенің жұмысы түзетілді. Бұл тәжірибе сапасыз жұмыстарға жол бермеу және мердігерлердің жауапкершілігін арттырудың нақты мысалы болып отыр. Бұл ғана емес, облыс аумағында ауыр жүк көліктерінің жолдарды бұзуын болдырмау үшін автоматтандырылған өлшеу станцияларын орнату жұмыстары қолға алынған. Жалпы жеті жол учаскесіне мұндай станциялар қою жоспарланса, биыл Сайрам ауданындағы «Қарамұрт-Ақсукент» автожолында екі станция орнату басталды. Алдағы 2024-2025 жылдары Арыс қаласындағы «Арыс-Темірлан» және «Арыс-Қабылсай» жолдарында да осындай жүйелер орнатылады. Бұл шаралар жолдардың мерзімінен бұрын тозуын болдырмай, ауыр көліктердің қозғалысын реттеуге мүмкіндік береді.
Облыстық маңызы бар жолдарды күтіп ұстау және көлік қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету «Оңтүстік жолдары» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнына жүктелген. Бұл мекеме жоспарға сәйкес жолдарды тазалау, ағымдағы жөндеу және жол белгілерін орнату сияқты жұмыстарды атқаруда. Жолдарды күтіп ұстау – тек құрылыспен шектелмейтін, үнемі назарда болуы тиіс процесс екенін облыс тәжірибесі дәлелдеп отыр. Айта кетерлігі, Түркістан облысының автомобиль жолдарының жалпы ұзындығы 17 692 шақырымды құрайды. Оның ішінде республикалық маңызы бар жолдар – 687 шақырым, облыстық және аудандық маңызы бар жолдар – 3983 шақырым, аудандық маңызы бар жолдар – 1726 шақырым, елді мекен көшелері – 11 305 шақырым. Бұл көрсеткіштер облыстың жол инфрақұрылымының ауқымдылығын және оны күтіп ұстау үшін орасан зор күш-жігер қажет екенін көрсетеді.
Жалпы алғанда, Түркістан облысында жол саласындағы жұмыстар жүйелі әрі кешенді түрде атқарылып жатыр. Біріншіден, жаңа жолдардың салынуы мен ескілерінің жөнделуі аймақ тұрғындарының күнделікті өмірін жеңілдетіп, ауылдар мен қалалардың байланысын нығайтады. Екіншіден, ауылдық аймақтардағы жолдардың сапасын арттыру аграрлық өнімдерді тасымалдау мен сауданы дамытуға мүмкіндік береді. Үшіншіден, сапаға бақылаудың күшеюі — ұзақ мерзімді нәтижеге қол жеткізудің кепілі. Түркістан облысы – республикадағы халқы ең тығыз орналасқан өңір. Сондықтан жол инфрақұрылымының дамуы мұнда ерекше маңызға ие. Жоспарланған жұмыстардың орындалуы тек облыстың ішкі әлеуетін күшейтіп қана қоймай, жалпы еліміздің көлік-логистикалық жүйесінде де маңызды рөл атқарады. Егер барлық міндеттер уақытылы әрі сапалы атқарылса, Түркістан облысы алдағы жылдары жол инфрақұрылымы бойынша республикадағы ең дамыған өңірлердің біріне айналары сөзсіз.