187 ТАЗАЛЫҚ ШАРАСЫ ҰЙЫМДАСТЫРЫЛЫП, 193 ТОННА ҚОҚЫС ШЫҒАРЫЛДЫ

Түркістан облысы соңғы жылдары әлеуметтік-экономикалық дамуымен қатар, экологиялық қауіпсіздік пен қоршаған ортаны қорғау мәселелерін де күн тәртібінің алдыңғы шебіне шығарып отыр. Соның бір айғағы – «Таза Қазақстан» бағдарламасының жүйелі түрде жүзеге асырылуы. Облыс әкімінің төрағалығымен өткен аппарат мәжілісінде осы бағыттағы жұмыстардың барысы сараланып, бірқатар кемшіліктерді жоюға қатысты нақты тапсырмалар берілді. Бұл – экологияны жақсартуға бағытталған шаралардың формалды емес, шынайы бақылауда екенін көрсетеді.
Бағдарламаның орындалуы бойынша көрсеткіштер айтарлықтай жақсы. Өткен аптаның өзінде ғана облыс бойынша 187 тазалық шарасы ұйымдастырылып, оған 63 мыңнан астам тұрғын қатысқан. Нәтижесінде 193 тонна қоқыс жиналып, арнайы орындарға шығарылған. Бұл – халықтың экологиялық мәдениеті қалыптасып келе жатқанын білдіретін маңызды дерек. Әдетте мұндай шараларда тұрғындардың белсенділігі төмен болуы мүмкін, алайда Түркістан облысының тұрғындары туған жердің тазалығы мен жайлылығына бей-жай қарамайтынын көрсетті. Дегенмен облыс әкімі Нұралхан Көшеров жиында тек жетістіктерді атап қана қойған жоқ, ауыл-аймақтарда жиналатын қоқыстарды жүйелендіруде, заңсыз қоқыс орындарын жоюда әлі де түйткілдер бар екенін ашық айтты. Оның айтуынша, кейбір ауыл әкімдіктері тарапынан бақылау жеткіліксіз, ал бұл экологиялық ахуалға тікелей әсер ететін фактор. Осыған байланысты әкім жауапты тұлғаларға қатаң тапсырмалар беріп, салғырттық танытқан қызметкерлерге шара қолданылатынын ескертті. Бұл жергілікті басқару жүйесінде экология мәселесінің қаншалықты маңызды деңгейде тұрғанын көрсетеді.
Бағдарламаның орындалу барысы жөнінде облыс әкімінің бірінші орынбасары Зұлпыхар Жолдасов есеп берді. Оның айтуынша, «Таза Қазақстан» акциясы аясындағы жұмыстар жоспарға сәйкес атқарылып, жүйелі қадағалауда тұр. Ең бастысы – тек тазалық жұмыстарын жүргізумен шектелмей, халық арасында экологиялық сананы қалыптастыруға ерекше мән берілуде. Осы мақсатта өңірде 101 билборд орнатылып, 571 бейнеролик 139 телеарнада және 9 685 пабликте жарияланған. Ақпараттық насихаттың мұндай ауқымды көлемде жүргізілуі өңір тұрғындарының табиғатты қорғауға деген көзқарасын өзгертуге ықпал етері сөзсіз. Қоршаған ортаны қорғауда заманауи цифрлық шешімдер де енгізілуде. Мәселен, «TazaQazBot» ақпараттық жүйесіне бүгінгі күнге дейін 2 993 өтінім түсіп, оның 2 979-ы орындалған. Қалған 14 өтінім орындалу сатысында. Бұл бот тұрғындарға экологиялық проблемаларды жедел жеткізуге мүмкіндік берсе, жауапты органдар үшін қоғамдық бақылаудың жаңа тетігіне айналды. Яғни экология саласында халық пен биліктің байланысы ашық әрі тиімді бола бастағанын аңғаруға болады.
Сонымен бірге заң бұзушылықтарға қатысты қатаң шаралар қолданылуда. 2023 жылдың басынан бері қоғамдық орындарда санитарлық талаптарды бұзған тұлғаларға 20 мыңнан астам хаттама толтырылып, жалпы көлемі 498 млн теңгеге айыппұл салынған. Оның 247 млн теңгесі өндіріліп үлгерген. Бұл экологиялық тәртіпті сақтамағандарға тек ескерту жасалып қана қоймай, нақты жауапкершілік жүктелетінін дәлелдейді. Мұндай қадамдар тұрғындарды тәртіпке шақырып қана қоймай, қоршаған ортаға деген құрметті арттыруға ықпал етеді. Аппарат мәжілісінде нақты мысалдар да келтірілді. Сарыағаш ауданындағы «Қапланбек» және «Қазығұрт» бекеттерінде анықталған заңсыз қоқыс орындары жедел түрде жойылған. Ал Кентау қаласындағы базар аумағында жүргізілген рейд барысында бірқатар заң бұзушылықтар анықталып, тиісті шаралар қабылданды. Бұл тәжірибе көрсеткендей, мониторинг пен бақылау шаралары жүйелі жүргізілсе, заңсыз қоқыс орындарын азайтуға толық мүмкіндік бар.
Жалпы алғанда, «Таза Қазақстан» бағдарламасы тек экологиялық бастама ғана емес, әлеуметтік мәдениетті қалыптастыру құралы ретінде де маңызға ие. Халықтың белсенді қатысуы – ең үлкен жетістік. Өйткені мемлекеттік органдар қанша жерден қоқыс тазалап, тәртіп орнатқанымен, тұрғындардың санасы өзгермейінше, экологиялық проблемалар түбегейлі шешілмейді. Осы тұрғыда облыста жүргізіліп жатқан ақпараттық-насихат жұмыстарының рөлі орасан зор. Түркістан облысының экологиялық жағдайы елдің басқа өңірлерімен салыстырғанда өзіндік ерекшелікке ие. Өңірдің халқы тығыз орналасқан, ауыл шаруашылығы қарқынды дамыған. Мұндай жағдайда тұрмыстық қалдықтардың көлемі де көп болады. Сондықтан экологиялық басқару жүйесінің тиімділігі – аймақтың тұрақты дамуы үшін шешуші фактор. Облыс әкімдігі осыны ескере отырып, қоқыс шығару инфрақұрылымын жетілдіру, заңсыз қоқыс орындарын жою, тұрғындардың белсенділігін арттыру бағытында нақты қадамдар жасап отыр. Әрине, әлі де шешімін күткен мәселелер бар. Қоқыс сұрыптау мен қайта өңдеу ісі өңірде жеткілікті деңгейде дамымаған. Бұл тұрғыда шетелдік тәжірибені енгізу, жеке кәсіпкерлерді тарту, инвестиция көлемін арттыру қажет. Сондай-ақ ауылдық жерлерде қоқыс шығару жүйесін жолға қою үшін қосымша қаржы мен инфрақұрылымдық қолдау талап етіледі. Егер осы бағыттағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасса, Түркістан облысы экологиялық дамудың жаңа үлгісін көрсете алады.
Қорытындылай келгенде, «Таза Қазақстан» бағдарламасының Түркістан облысында орындалуы – экологиялық ахуалды жақсартуға бағытталған кешенді іс-шаралардың нақты көрінісі. Халықтың белсенді қатысуы, цифрлық шешімдердің енгізілуі, заң бұзушылықтарға қатысты жауапкершіліктің күшеюі – бұл бағдарламаның табысты жүзеге асуының басты факторлары. Ең бастысы – экологиялық мәдениетті қалыптастыру арқылы аймақтың тұрақты дамуына жол ашу. Осы тұрғыдан алғанда, Түркістан облысының тәжірибесі республика бойынша үлгі бола алады.