Маңызды

– дейді Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Түркістанға жасаған сапарында

Түркістан қаласында тың серпіліс. Өткен жылдың маусымында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев сол кездегі мемлекет басшысы ретінде киелі кентті қайта құрылған Түркістан облысының орталығы еткені белгілі. Содан бері бір жыл төрт айдан аса уақыт өтті. Күнгей өңірінің орталығы ретінде Түркістан көптеген оң өзгерістерді, өрге басуды бастан кешіруде. Тұтас қалашық салынып, түрлі нысандар бой көтеріп, қала құлашын кеңге жаюда. Елеп-екшелген тұжырымдама мен арнаулы экономикалық аймақ құру туралы Жарлыққа сәйкес қалада алдағы уақытта барлығы 150 жобаны жүзеге асыру міндеті қойылды. Соның 102-сін жүзеге асыру осы жылдың еншісінде.

Түркістан қаласында тың серпіліс. Өткен жылдың маусымында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев сол кездегі мемлекет басшысы ретінде киелі кентті қайта құрылған Түркістан облысының орталығы еткені белгілі. Содан бері бір жыл төрт айдан аса уақыт өтті. Күнгей өңірінің орталығы ретінде Түркістан көптеген оң өзгерістерді, өрге басуды бастан кешіруде. Тұтас қалашық салынып, түрлі нысандар бой көтеріп, қала құлашын кеңге жаюда. Елеп-екшелген тұжырымдама мен арнаулы экономикалық аймақ құру туралы Жарлыққа сәйкес қалада алдағы уақытта барлығы 150 жобаны жүзеге асыру міндеті қойылды. Соның 102-сін жүзеге асыру осы жылдың еншісінде.

Естеріңізде болса өткен жылдың қыркүйегінде Елбасы Түркістанға келген сапары кезінде өңір әкімдері, ұлттық компания басшылары мен бизнес өкілдерінің басын қосып, Түркістанды дамыту бойынша тапсырма берген болатын. Соған сәйкес өңірлер, ұлттық компания мен бизнес өкілдерінің атсалысуымен қалада 30-ға жуық нысанның құрылысын жүргізу туралы келісім болған. Солардың бірқатарының құрылысы аяқталып, пайдалануға берілуге дайын.
Осы аптада Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаев Түркістанға табан тіреді. Ол тікелей өзінің Жарлығы бойынша қолға алынған құрылыс жұмыстарының барысы мен құрылысы аяқталған нысандарға барды. Елбасының келуіне орай шаһарда Түркістан облысының әкімдігі ғимараты, «Алатау медиа» орталығы, Азаматтарға арналған үкімет нысаны, музыкалық мектебі мен Неке сарайы пайдалануға берілді. Сапар барысында Елбасыға атқарылып жатқан құрылыс жұмыстарымен қатар, туризм индустриясын дамыту, су және азық түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы шаралар таныстырылды. Бұл бағыттағы жұмыстар айқындалған. «Түркістан облысының әлеуметтік экономикалық дамытудың 2024 жылға дейінгі кешенді жоспары» аясында Түркістан қаласы аумағында 11,0 гектар алқапқа азық-түлік белдеуін қалыптастыру және ағын су тапшылығын жою мақсатында су нысандары құрылысын жүргізу жұмыстарына екпін түсірілген. Биыл жалпы аумағы 7700 гектар болатын қаланың «Жасыл белдеуін» қалыптастыру қолға алынды. Меже белгілі. 2021 жылға дейін «Жасыл белдеуде» 3,5 миллион түп екпе ағаш пен 500 мыңға жуық бұта егілмек. Халықаралық әуежай мен теміржолды байланыстыратын жол салынады.
Тарихы қалың қаланы түрлендіру үшін алға қойған мақсат айқын. Ол – Түркістанға келген қонақ бір мезетте шығыстық үлгідегі шаһар, туристік қала мен заманауи үлгідегі мекенде жүргендей әсерге бөлінуі керек. Яғни, сан ғасырдан бері сақталып келген құндылығымыз тарихи орындар сақталуы тиіс, қалада бой көтерген бірқатар нысандарда шығыстың қайталанбас сәулет өнерінің іздері болуы лазым. Мұндай нысандар «Тарихи аймақ», «Рухани мәдени орталық» бағытында құрылыс жұмыстары жүріп жатқан аумақтарда бой көтеретіні белгілі. Ал әкімшілік іскерлік орталығы аумағында салынатын нысандар заман легіне сай бой көтеретін болады.
Жалпы, Түркістан дамудың даңғыл жолына түсуі керек. Бұл үшін мүмкіндіктердің барлығы қарастырылып, тиісті жағдайлар жасалуда.
Қала әкімі Рашид Аюпов 2025 жылы Түркістан тұрғындарының саны 350 мың, 2050 жылы жарты миллионға жететінін алға тартуда. Сондай-ақ ол, 2050 жылы Түркістан қаласын халықаралық туристік Иерусалим, Стамбул және Рим қалаларының деңгейіне жеткізу межеленіп отырғанын тілге тиек етті. Ол қалалар өздерінің тарихи құндылықтарын көздің қарашығындай сақтай алуының арқасында бүгінде халықаралық деңгейдегі қала деген мәртебеге ие. Жергілікті билік «келешекте қалаға табаны тиетін туристердің саны бір жылдың өзінде бес миллионға жететін болады» деген болжам жасауда. Қазіргі қызған құрылыс жұмыстары мен түрлі жобалар сол жоспардың жүзеге асуына алғышарт болатыны сөзсіз. Осы мақсатқа жету үшін қазірдің өзінде қалада түрлі жобалар қолға алынған. Ясауи кесенесі маңындағы Күлтөбе қалашығында қазба жұмыстары үшін қазынадан қаржы қаралған. Алдағы уақытта ол жерді ашық аспан астындағы мұражай ету көзделіп отыр.
Бүгінде Түркістанға барған кез келген адам ондағы қарқынды жүріп жатқан құрылыс алаңын көріп қаланың дамудың даңғыл жолына түскенін анық сезе алады. Бұл мерейлі жұмыстың бастауында Елбасының өткен жылдың маусымда жариялаған Жарлығы негіз болғаны баршамыздың жадымызда. Түркістанға жасаған бұл жолғы сапары кезінде Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаев Түркістанды түлетуге ықпал еткен сол бір шешуші кезді былай деп еске алады.
– Шымкент миллион тұрғыны бар қалаға айналды. Осыған орай біз жеке Түркістан облысын құрдық. Бұл көптен бері ойымда жүрген еді. Осылайша біз үлкен құрылыс бастадық. Мұның бәрі астанамыздың құрылысын еске түсіреді. Енді еліміздің оңтүстігінде тағы бір әдемі шаһар бой көтеріп келеді. Осының барлығы ел игілігі үшін жасалып жатыр. Жалпы, Түркістанды орталық жасау тәуелсіздік алған алғашқы күндерден бастап ойда болған. Бұл менен бұрын ел тізгінін ұстаған басшылардың да қаперінде жүрген. Бұл қасиетті өңір, қасиетті жер. 21 ханымыз бен сұлтандарымыз осы киелі жерден мәңгілік орындарын тапқан,-дей келе, бірнеше маңызды мәліметтерді келтіре кетті.
– Келесі жылы Өзбекстан, Қырғызстан, Түркменстан, Тәжікстан басшыларын саммитке шақыруды жоспарлап отырмыз. Егер олар қатысуды растаса, біз оны Түркістанда өткізуіміз мүмкін. Бүкіл Қазақстан жұртшылығы Түркістанның дамуын қолдап отыр. Әрбір үй, әрбір қала – бұл Қазақстанның байлығы. Елорданы салған кезде қаржыландыруға байланысты сұрақтар болған еді. Енді Нұр-Сұлтан қаласы барлық шығындарды өтеп, жыл сайын бюджетке триллиондаған кіріс әкелуде. Біз мұнда көптеп туристерді тартуымыз керек. Бүкіл түркі әлемі Түркістанды орталық деп санайды. Туризм – экономиканың маңызды бөлігі. Мұнда көптеген мұражайлар бар. Қазір «Күлтөбе қалашығы» археологиялық паркін құру жұмыстары жүргізілуде, — деді Елбасы.

P.S. Естеріңізде болса өткен қазан айының басында Тұңғыш Президент, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Хабар» арнасына сұхбат берген. Сонда оған «Түркістанды облыс орталығы ету туралы тарихы шешім қабылдауға не түрткі болды?» деген сауал қойылды. Сол кезде де Елбасы «Бұл көптен бері ойда жүрген мәселе еді. Тіпті елорданы таңдаған кезде де мен осыны ойлағанмын. Ол кезде Түркістан кішігірім қала. Қаланы ол жерге апармайтын болдық. Шымкент миллион болған соң оны тікелей орталыққа бағынатын Алматы, Астана сияқты қала еттік. Түркістанды облыс орталығы, ал Оңтүстік Қазақстан облысын қайта құрып, Түркістан облысы деп жарияладым. Мұны барлығы қолдады. Өзім дұрыс шешім деп ойлаймын. Қазір керемет қаланың орталығы салынуда. Қожа Ахмет Ясауидің, қазақ тарихының, түркі тарихының мұражайы ашылуда. Үлкен ғимараттар, қонақ үйлер, медиа орталықтар, мектептер, ауруханалар, саябақтар бой көтеруде. Халық көп шоғырланған, қазақылықтың қаймағы бұзылмаған жердің орталық болғанының не жамандығы бар?! Жақсылықтан басқа. Қазірдің өзінде ол жерге жүз мыңдаған туристер келеді. Алдағы уақытта олардың саны артады. Қала «Батыс Қытай — Батыс Еуропа» күре жолының дәл ортасында, теміржолдың жанында. Бұл меніңше еліміз үшін қуанышты жағдай. Тағы бір үлкен қаланың, тағы бір үлкен облыстың құрылғанына мен қуанамын», — деген еді.
Ұлт көшбасшысының бұл қуанышына күллі қазақ жұрты ортақ екенін ұғынудың өзі ғанибет.

А. САТЫБАЛДЫ.

Ерлан ҚАРИН,
ҚР Президентінің кеңесшісі,
саясаттанушы:

Жуырда Азаттық радиосы ҚР Президентінің кеңесшісі Ерлан Қаринмен сұхбат жүргізіп, бірнеше сұрақтарды төтеннен қойды. Өз кезегінде Ерлан Қарин елімізде қос билік бар деген сөзді қисынсыз тұжырым деп танитынын, Елбасы Қасым-Жомарт Тоқаевқа өкілеттілігін сәтті тапсырған деп есептейтінін мәлімдеді.

Сонымен қатар ол, алдағы Парламент сайлауына дейін «Сайлау туралы» заңға өзгеріс енгізуді қажет деп білетінін, оған президент Қасым-Жомарт Кемелұлының бастамасымен құрылған Ұлттық қоғамдық сенім кеңесі белгілі бір деңгейде ықпал етуі мүмкін екенін ашып айтты. Сонымен қатар ол, консултативті орган болып саналатын Ұлттық кеңес отырысынан соң арнайы жоспар құрылып, оған 70-тен астам ұсыныстар енгізілгенін, олар қараша айында жарияланатынын жеткізді. «Бұл ұсыныстардың құзыреті бар ма? Олар заңды өзгерте алады ма?» деген журналист сұрағына Ерлан Қарин «Ұсыныстар бойынша белгілі бір заңдарға, белгілі бір ережелеге өзгерту қажет болса, Президент әкімшілігінен тиісті тәртіпке сәйкес Парламентке немесе Үкіметке ұсыныстар жолданатын болады» деп жауап қатты. Сұхбат барысында «Ұлттық кеңестің құрамын анықтауда Сіз негізгі рөл атқарғаныңызды мойындайсыз ғой» деген
сұраққа «Мойындаймын.
Дегенмен де кеңес құрамындағы біршама азаматтармен осы органды жасақтау кезінде таныстым. Мәселен, құқықтанушы Айман Омарова. Ол кісіні кеңесу барысында басқа азаматтар ұсынды. Кейіннен онымен кездесіп, әңгімелесіп, идеяларын тыңдадым» деді.
Сонымен қатар ол кеңес құрамына ең бірінші кезекте ынта білдірген азаматтар енгенін екпін түсіре атап өтті. Және консултативтікорган болып саналатын бұл кеңеске азаматтарды қабылдау кезінде азаматтардың белсенділігі пен белгілі бір тақырып бойынша кәсіби түрде зерттеу, талдау жұмыстарын тұрақты түрде жүргізіп жатқанына мән берілгенін ескертіп кетті. «Ұлттық қоғамдық сенім кеңесі құрамына Ерлан Қаринге ыңғайлы азаматтар алынды» деген сынды пікірлердің айтылуын өзінің қоғамдық алаңда жүрген сол азаматтармен қарым-қатынаста болғанымен байланыстырды.
Саясаттанушы билікті қатты сын тезіне алып жүрген кейір азаматтарға кеңес құрамына өту туралы ұсыныстармен шыққанда тосын шарттарды естігенін де жасырмады. Бұл туралы ол «Енді олардың атын атай алмаймын. Бірақ кездескенімізді жоққа шығара алмаймын. Сол кезде олар басқа шарттар қойды. Олар саяси бағыттағы емес. Жеке қарым-қатынасқа қатысты. Яғни, олар «Ұлттық кеңеске кіреміз. Бірақ та мынадай-мынадай адам болмаса екен» деп шарт қойды» деп бүкпелемей айтып берді. Ерлан Қарин мұны «ерсі талап» деп санайтынын да ашық айтады.

Қ. ҚАЛИЕВ.

Биыл «Жастар жылы» болып жарияланғаны белгілі. Қоғамның қозғаушы буыны саналатын жастар үшін бұл жылда біраз бастамалар қолға алынған.

Осы бағытта атқарылған жұмыстардың нәтижесін түйіндеу жыл аяғына қарай жасалатыны анық. Бірақ…
Осы аптада Парламентте Ақпарат және қоғамдық даму министрі Дәурен Абаев «Жастар жылын» қорытындылады. Жастар жылында ел жадында қалатын ең маңызды жәйт ол Нұр-Сұлтан, Алматы және Шымкент сынды мегаполистердің әрқайсысында жұмыс істейтін жастарды жалдамалы пәтермен қамту үшін бір мың пәтердің сатып алу құқығынсыз қолданысқа берілетіндігі еді. Алайда талай жасқа қуаныш сыйлаған осы бастама бойынша қолға алған жұмыс аяғына дейін жеткізілмей жатып, жылды қорытындылау қаншалықты қисынды?
Жалпы жастарды сатып алу құқығынсыз жалдамалы пәтермен қамту шарасы еліміздің мегаполис өңірлерінде ғана қолға алынғаны өзге аймақтағы жастар үшін түсінбестік тудырғаны шындық. Бұл мәселеге қатысты Дәурен Абаев осындай баспаналардың құрылысын өзге аймақтарда 2022 жылы бастау жоспарлануда екенін, ең бастысы ол өңірлерге қанша пәтер берілу қажеттігі жөнінде есептеу жұмыстарын жүргізу керек екенін айтты.

Қ. ҚАЛИЕВ.

Биыл Түркістан облысы, Мақтаарал ауданында 38 мың гектардан аса жерге мақта шиті себілген. Былтыр ауа-райының қолайсыздығы мен мақта зиянкестерінің көп болуына қарамастан, ауданда 96 мың тонна ақ алтын өнімі жиналған еді. Сол кезде орташа өнімділік 25 центнерге әрең жеткен болатын. Аудан әкімдігі осы жылы 100 мың тоннаға жуық өнім жинап алуды көздеуде.

2019 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша аудандағы мақта қабылдау бекеттеріне 96 мың тоннадан астам ақ алтын келіп түскен. Бүгінде бірінші терім аяқталып, екінші терім жүруде.
Дегенмен мақтааралдық диқандардың көңілі алаң. Ала жаз бойы Жер-анадан мақта өнімін баптап өсірген олар, өнген еңбектерінің өтемі қандай болмағын білмей дал. Қазіргі таңда ауданда шаруалардың дені мақта терімін жиып үлгерген. Алайда қамбаға түскен өнімнің бағасы әлі бекітілмеген. Жиналған ақ алтынның бағасы әлі бекітілмесе де, зауыттар мақтаның әр тоннасы үшін шаруаларға 100 мың теңге көлемінде аванс үлестірген.
Жуырда еліміздің Ауыл шаруашылығы министрі Сапархан Омаровтың Мақтаарал ауданына жасаған сапары кезінде диқандар қауымы лауазым иесіне осы мәселені алға тартты. Өз кезегінде Сапархан Кесікбайұлы айтылған ұсыныстарды қолдайтынын, мәселеге Үкіметтің назарын аудартып, түйіткілдің түйіні тарқатылатынын жеткізді. Ауданға ведомства басшысымен бірге облыс әкімі Өмірзақ Шөкеев те барған. Аймақ басшысы да шитті мақта бағасы алдағы күнде тұрақтайтынын, шаруалардың сұраныстары бойынша өнімге тиімді баға бекітілетінін айтып, сендірген.
Сондай-ақ, сапар кезінде олар Атакент кентіндегі «Қазақ мақта шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС-інде ауданның мақта өңдеу зауыттарының басшылары және ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілермен кездесу жиынын өткізді. Жиын барысында облыс экономикасының ең маңызды саласының бірі – мақта шаруашылығының өзекті мәселелерін талқылады.
Түркістан облысы әкімдігінің баспасөз қызметі таратқан деректерге сүйенсек, биыл Түркістан облысында 131 мың га алқапқа мақта егіліп, 340 мың тоннадан астам өнім жинау жоспарланған. Оның 320 мың тоннасы жиналған. Өнімнің басым көпшілігі мырзашөл өңіріне тиеселі екені белгілі.
Алайда ала жаз бойы еткен еңбек пен төккен тердің дәл осылай өтеліп жатқаны диқандар көңілін күпті ететіні сөзсіз. Нақтылық пен дәлдік болмаған соң олардың арқаны кеңге сала алмай жүргенін сезіну де қиын емес.
Естеріңізде болса министрдің ауданға жасаған сапарынан біраз бұрын Түркістан облысының прокуроры Нұрғалым Әбдіров Атакент және Мырзакент ауылдарында болған жұмыс сапары кезінде қоғамдық қабылдау өткізген. Сол кезде облыстың қадағалаушы органы басшысына Мақтаны зерттеу институтының директоры Ибадулла Үмбетаев та қаншама диқанның көкейінде қашаннан бері көлкіп тұрған осы мәселені алға тартады. Яғни ол, сол кезде ауданда 84 мың тоннаға жуық мақта жиналса да, оны қабылдау бағасы бекітілмегенін жеткізеді. Осыған орай облыс прокуроры Н. Әбдіров жергілікті атқарушы органға ауданда кәсіпкерлік іспен шұғылданатын азаматтардың қадамын алшаң басуға ықпал етуді тапсырған. Содан кейін аумаққа министр келгеннен соң да осы мәселенің тағы да күн тәртібінде тұрғаны прокурор пәрменінен ешқандай нәтиже болмағанын айқын аңғартады.
Ауыл шаруашылығы министрі мен облыс әкімінің Мақтааралға жасаған сапары кезінде зауыт басшыларының мақта бағасын бекіту үшін үш күн мерзім беруді сұрағанын аудан әкімдігі ресми түрде жариялаған. Алайда үш күннен соң мақта бағасының бекітілгені туралы ақпарат айтылмады.
Бұл мәселе желі қолданушыларының ішінде біраз талқыланған. Бір азаматтар өз жазбасында Ауыл шаруашылығы министрінің ат арылтып келіп, мәселеге нүкте қоя алмағанына қарны ашып, қынжылғанын ашық айтқан. Ал келесі бірі зауыт басшыларының бағаны бекітуді осылай созбалаңға салынуын салық төлеуден жалтару әрекеті деп болжаған. Сондай-ақ, «мақта зауытының басшылығы облыс әкімінен де жоғары болып тұрғаны ғой» деп кекесін танытқандар да кездеседі.
Шынында қаншама халықтың ырыздығын айыруға келгенде соңғы сөздің зауыт басшылығына тиесілі болуы қаншалықты дұрыс? Бұған себеп болып отырған жәйт не? Жергілікті билік аумақтағы «алпауыттарға» тіс батырып, талап ете алмайтындай деңгейге түсіп отырғанының соңы неге апарады? Мақта егудің мәнісін осылай бұза берсе, алдағы жылдары алқапқа шитті мақтаның тұқымын себетін диқандардардың қарасы некен-саяқ болып қалмасына кім кепіл береді? Қазір шіреніп жүрген зауыт басшылары сол кезде күңкіл айтып, қапыда қалуы да ғажап емес. Мұндай бумерангқа тап болмаудың қамын бүгіннен бастап ойлап, нақты әрекет жасаған дұрыс сияқты.

С. ЖҮНІСБЕКОВ.

Шымкенттегі «Сайрам» тұрғын алабында ел басына күн туған алмағайып кезеңде қол бастаған есіл ер – Тілеу батыр құрметіне арналып ескерткіш орнатылды. Оның ашылу рәсіміне қала әкімі Ерлан Айтаханов қатысты.

Құрметті қонақ ретінде сөз алған Ерлан Қуанышұлы «Бүгінгі ұрпақ Тілеу Айтұлы сынды батыр бабаның есімін әрдайым ұлықтауы тиіс. Себебі оның тарихтағы орны алабөтен. Ол батырлығымен, елді игі іске ерте алатын қасиетімен ерекшеленген тұлға. Тілеу батыр Түркістанда Тәукені хан сайлауға қатысқан би әрі батыр, Күлтөбеде сөз алған белгілі ер, Сайрам шайқасының сардары»,- деді.
Еңселі ескерткіш батыр бабаның елге сіңірген еңбегі келер ұрпаққа әрдайым үлгі болса деген мақсатпен қойылды. Батырға жасалған бұл тағзымның қаланың «Сайрам» тұрғын алабына қойылуы тегін емес. Қазіргі Ақтөбе облысында туылған есіл ер 1684 жылы Сайрам қаласын жаулардан қорғау кезінде шайқаста қаза болған.
XVII ғасырдағы қазақ тарихында өзіндік қолтаңбасы бар Тілеу батыр 1681-1684 жылдары Сайрамда жоңғарлармен болған соғысқа 17 мың қол жинап, қасына баласы Жолдыаяқ пен інісі Қалдыбай Қангелдіұлымен бірге соғысқа аттанған. Бірақ сол ұрыстың шешуші сәтінде өзі де, кіндігінен тараған баласы да мерт болған. Қос батырдың сүйегі Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне жерленген. Олардың есімдері кесенедегі ескерткіш тақтада жазулы. Сонымен қатар киелі кентте Тілеу, Жолдыаяқ батырлардың құрметіне арналып көше аттары берілген.

С. НҰРАЙ.

Биыл 3000-нан астам жас Шымкенттегі Silk Way Халықаралық университетінің табалдырығын аттап, студент атанған. Оқу орнына түскен бұл жастардың 700-ге жуығы Ауғанстан, Ресей, Өзбекстан және Қырғызстан сынды мемлекеттерден келген.

Өмірде өз кетігін табу үшін білім нәрін бойына жинап, маман атануға бет бұрған жастарды студент қатарына қабылдау үшін аталған оқу орнында «Кел, студент қосыл» атты шара болды. Салтанатты жиынды оқу орнының президенті М. Юнусов құттықтау сөз сөйлеп ашты. Өз кезегінде ол жастарға оқу орнының жеткен жетістіктерін айта келе, білімді де талапты жастар үшін мүмкіндік мұхиты өте көп екенін, осы шара кезінде бакалавр, магистратура және доктарантура дәрежелері бойынша 17 студентке оқу орнының негізін қалаған профессор Б. Юнусов атындағы білім грантының табысталатыны соның жарқын дәлелі екенін тілге тиек етті. Және де ол, қатарға қосылған өрендерді талмай, тынбай ізденуге шақырып, олардың әрдайым биіктерден көрінуіне тілектестігін білдірді.

С. НҰРАЙ.

Қараша айының алғашқы күнінде Шымкенттегі ақпараттық-коммуникациялық орталықта Еңбекші ауданының әкімі Ғалымжан Ильясов ағымдағы жылдың 10 айында атқарған жұмыстарын түйіндеді. Оның сөзіне сенсек, жыл аяғына дейін ауданда 20 көпқабатты тұрғын үйдің ауласына 13, тұрғын алабтарда 4 балалар ойын алаңшасы орнатылады. Бұдан бөлек 33 ашық спорт, 13 воркаут және жаттығу алаңшасын орнату қаралған. Тағы да 24 ашық спорт пен 8 жаттығу алаңшасына ағымды жөндеу жұмыстары жүргізіледі. Мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобасы бойынша атқарылатын ауқымды жұмысқа тартылатын қаржы көлемі 1млрд. 210,9 млн. теңге. Мердігер мекеме «STRONG SERVISE» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі.

Есепті кезеңде аудандағы «Оңтүстік» индустриалдық және «Оңтүстік» арнайы экономикалық аумағында 2 өндірістік кәсіпорнының жұмысы жолға қойылған. Соның негізінде 80-нен астам адам жұмыспен қамтылған. Шағын және орта бизнестің осылай қанатын кеңге жаюының оң әсері он айдың ішінде айқын көрінген. Мәселен, 2019 жылдың 10 айында жергілікті бюджетке 39,9 млрд. теңге жиналған. Бұл 2018 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 29 % көп.
Қазіргі таңда ауданда ауқымды құрылыс жұмыстары жүруде. Атап айтқанда «Бадам2», «Қарабастау» тұрғын алаптарындағы Бадам және Леңгір тас жолындағы «Сайрам су» өзендерінің үстінен өтетін көпір құрылыстары қарқын алған. Сондай-ақ, «Маятас», «Тоғыс» тұрғын алаптарындағы «Бадам» өзенінің үстінен өтетін көпір бөліктеріне де жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін жобалық- сметалық құжаттар әзірленіп, сараптама қорытындысы алынған. Аудандағы даңғыл, көшелер мен өткелдердің жалпы ұзындығы 613,17 шақырымды құрайды. Биыл 8,74 шақырымды құрайтын көшелерге асфальттау, 23,56 шақырым жолға шағал тас төсеу жұмыстары жүргізілген. Барлығы 659 көпқабатты тұрғын үйге QR-коды бар тақтайша орнатылған.
Жыл басынан бері тиісті мамандардың қатысуымен түрлі рейдтік шаралар жүргізілген. Яғни, жасөспірімдердің қатысуымен болатын қылмыс оқиғаларын алдын алу мақсатында түнгі уақыттарда ойын-сауық орындарын аралаулар болған. Сондай-ақ, коммерциялық нысандардағы маңдайша жазулардың түрлі факторлардың салдарынан мағынасыз мәтінге айналуын реттеу бойынша ескерту жұмыстары ұйымдастырылған. Мүмкіндігі шектеулі азаматтарға қолайлы ортаны қамтамасыз ету мақсатында 124 нысанға пандус пен арнайы қоңырау белгілері орнатылған.

С. НҰРАЙ.

Шымкенттегі Әл-Фараби ауданында кәсіпкерлік саласы бойынша 47 нысан іске қосылды. Оған тартылған инвестиция көлемі – 9,215 млрд. теңгені құрады. Нысандардың ашылуы 5200 адамның тұрақты жұмыспен қамтылуына жол ашты.

Бұл туралы Әл-Фараби ауданының әкімі Ғабит Мәуленқұлов қаладағы ақпараттық-коммуникациялық орталықта өткен брифингте мәлімдеді.
Сонымен қатар ол, аудандағы орталықтандырылған жылу жүйесіне қосылған 622 көп қабатты тұрғын үйлердің барлығы қыс маусымына толығымен дайын екенін алға тартты.
Осы жылдың 10 айында орындалған жұмыстарды тілге тек еткен әкім ауданда «Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғырту мен дамытудың 2011-2020 жылға дейінгі» бағдарламасына сәйкес 2011 жылдан бастап бүгінге дейін 60-тан астам көпқабатты тұрғын үйге күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілгенін жеткізді. Бұл бағыттағы жұмыстар осымен шектелмейтін сыңайлы. Себебі, аудан аумағындағы 672 көпқабатты тұрғын үйлердің 40%-ы дәлірегі 269-ы ескірген. Ауданда жалпы ұзындығы 281,8 шақырымды құрайтын 404 көше бар. Соның 204,6 шақырымына асфальт жабындысы төселген болса, 39,9 шақырымына шағал тас төселген. Қалған 26,6 шақырым топырақ жолды құрайды. Жыл басынан бері 34 көшеге ағымдағы жөндеу және 3 көшеге қайта құру жұмыстары жүргізілген. Осы бағыттағы жұмыстар үшін бюджеттен 7,8 млрд. теңге қаралған.
Аудан аумағында «Орталық Қырғы базары» орналасқаны белгілі. Аталған базар алдындағы жабайы сауданы жою жұмыстары күн тәртібінен алынбағаны анық. Осы бағытта ондағы саудагерлермен жүргізіліп жатқан жұмыстар барысы туралы аудан әкімі Ғабит Мәуленқұлов:
– Ең алдымен ол жерде ретсіз сауда жасап отырған азаматтардың тізімін жасадық. Содан соң оларға базар әкімшілігімен түзілген меморандум аясында базар аумағында бос сауда орындары ұсынылды. Соған сәйкес, келісім шарт негізінде 30 адам «Қырғы базарға», 40 адам «Визит» ЖШС-ның аумағында 2 ай көлемінде ақысыз жұмыс жүргізуге орналастырылды. Ағымдағы жылдың 10 айындағы көрсеткіш бойынша аудан аумағында ретсіз саудамен айналысқан 439 тұлғаға ҚР «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексінің 204 және 505 бабтарына сәйкес, 367 әкімшілік хаттама толтырылып, 338 919 теңге көлемінде айыппұл салынды. Сонымен қатар, түсіндіру жұмыстарының нәтижесінде 73 заңсыз дүңгіршек сүрілді, — деді.

С. НҰРАЙ.

Осыдан біршама уақыт бұрын газетімізде «Тұлпар мініп, ту алған!» атты байқаудың болатыны туралы жарияланған.

Тиісінше ұйымдастырушылар да бауқаудың өтетіні туралы қаладағы мектептердің барлығына алдын ала сауын айтып, хабарлаған болатын. Сол кезде байқаудың екі кезеңнен тұратыны да айтылған. Осы аптада конкурстың ақтық мәресі өтіп, жеңімпаздар анықталды.
«Тұлпар мініп, ту алған!» байқауына Шымкент қаласы бойынша 116 мектептен 1000-нан астам оқушы қатысқан. Қалалық кезеңге өту үшін алдымен төрт ауданда іріктеу конкурсы өткізілген. Абай, Әл-Фарабаи, Еңбекші, Қаратау аудандарында өткен бауқау нәтижесі бойынша, қалалық кезеңге барлығы 12 оқушы жолдама алған.
Шешуші кезеңде яғни, қалалық конкурста өздерінің бағы мен бабын сынаған 6-10 сынып арасындағы байқау қатысушылары 132 бет, 5206 жолдан тұратын «Қобыланды батыр» жырының Марабай жырау нұсқасын жатқа айтты. Сонымен қатар олар, байқау ережесіне сәйкес жырдың ішіндегі көнерген, тарихи сөздердің мағынасын ашып, қазақ тілі мен әдебиеті оқулығы бойынша әзірленген сұрақтарға жауап берді. Қалалық кезеңде І-орынды №9 мектеп-лицейінің 10-сынып оқушысы Махсут Салтанат жеңіп алды. Екінші орын №82 жалпы білім беретін мектептің 8-сынып оқушысы Қонарбаева Қарақатқа бұйырды. Үшінші орынды №36 мектептің 9-сынып оқушысы Әбдікер Асел қанағат тұтты. Алдын ала мәлім етілгендей бірінші орынды иеленген оқушыға 1 миллион теңге берілсе, жетекшісіне 2 миллион теңге, екінші орынға 600 мың, жетекшісіне 1 200 000, ал үшінші орынға 300 мың, ал жетекшісіне 600 000 теңге табысталды. Жыр жаттап рухани әлемін байытқан жеңімпаздар мен олардың жетекшілерін қала әкімі Ерлан Айтаханов қабылдап, жетістіктерімен құттықтап, сыйлықтарын табыстап, арнайы дипломмен марапаттады.

С. НҰРАЙ.

Шымкент логистика үшін қолайлы аймақ. Қазіргі таңда қалада 92 гектар көлік-логистикалық аймағының болуы соның жарқын мысалы. Онда 33 млрд. теңгені құрайтн 6 инвестициялық жобаны іске асыру көзделген. Бүгінде 13 млрд. теңге болатын 2 жобаны, атап айтқанда, «Kazakhstan Logistic group», «Continental Logistics Shymkent» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктері іске қосылды. Онда Өзбекстан, Қырғызстан, Ресей, Түркия елдерінен келген ет, азық-түлік өнімдері сақталып, ішкі нарыққа таратылуда.

Бұл туралы Шымкенттегі ақпараттық-коммуникациялық орталықта қалалық кәсіпкерлік және индустриалды-инновациялық даму басқармасы басшысының міндетін атқарушы Береке Дүйсебеков мәлімдеді.
Бұдан бөлек ол қалада өнеркәсіп өнімінің көлемі 406,9 млрд. теңгені құрағанын, бұл көрсеткіш алдыңғы жылмен салыстырғанда 18,1 пайызға артық екенін айтты. Сондай-ақ ол, қаладағы «Оңтүстік», «Тассай» индустриалды аймақтары мен «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағында атқарылған жұмыстарға шолу жасады.
– Индустриалды аймақтарда 2010-2021 жылдары аралығында 115,1 млрд. теңгеге 125 жобаны жүзеге асырып, 7 мыңға жуық жұмыс орнын ашу жоспарланған. Бүгінде ол жерлерде 68 жоба жүзеге асып, 54 млрд. теңге инвестиция тартылған және 4,7 мыңға жуық жұмыс орны ашылған. Жыл соңына дейін тағы 5 жобаны іске қосу межеленген. Оның жалпы құны 22,2 млрд теңге. Жоспар жүзеге асса 483 жаңа жұмыс орны ашылады. Ал 2020 жылы 2,5 млрд.теңгеге 22 жобаны жүзеге асырып, онда 562 жаңа жұмыс орнын, 2021 жылы 23,5 млрд.теңгеге 26 жобаны жүзеге асырып, қосымша 1023 жаңа жұмыс орнын құру жоспарлануда. Жалпы индустриалды аймақтар құрылғалы бері бюджетке 10,9 млрд. теңге салық түскен. Оның ішінде 2019 жылдың І-жартыжылдығында «Оңтүстік» индустриалды аймағының қатысушылары 1,3 млрд. теңге, ал «Тассай» индустриалды аймағының қатысушылары тарапынан бюджетке 96,8 млн. теңге төлем түскен,-деді Береке Дүйсебеков.
Қазіргі таңда Шымкентте 68 мыңға жуық шағын және орта кәсіпкерлер жұмыс атқаруда. Мамандар алдағы үш жылда олардың саны 90 мыңға жететінін болжауда.

С. НҰРАЙ.