ЕЛІМІЗДІҢ ЭКОНОМИКАСЫ ШИКІЗАТТЫҢ БҰҒАУЫНАН БОСАП КЕЛЕДІ
Қазақстан экономикасы шикізаттың бұғауынан босап, жаңа серпінмен алға ұмтыла бастады. Үкіметтің соңғы мәлімдемесіне сүйенсек, 2026 жылдың алғашқы жеті айында еліміздің жалпы ішкі өнімі 4,1 бір пайызға бір-ақ өсті. Бұл – сыртқы нарықтың құбылмалылығы мен мұнай өндірісінің құлдырауына қарамастан, ұлттық экономикамыздың ішкі қуаты мен орнықтылығын айдай әлемге паш еткен айтулы жетістік.
Ұлттық статистика бюросының алдын ала қорытындысы бойынша, қаңтар мен шілде аралығындағы өсім бірінші жартыжылдықтағы жоғары межені толық сақтап қалды. Ең басты сүйінші жаңалық – қара алтын өндірісі 8,9 пайызға төмендеп, 53,2 миллион тоннаға тұрақтағанына қарамастан, ел қазынасы ортаймады, өсім қарқыны бәсеңдемеді. Бұл — біздің шикізатқа телмірген кіріптарлықтан арылып, дербес әрі әртараптанған жаңа экономикалық модельге батыл қадам басқанымыздың айқын дәлелі. Айта кету керек, бұрын-соңды ел экономикасының тамыр соғысы тек мұнай бағасы мен оның өндірілетін көлеміне тікелей байлаулы еді. Қара алтынның өндірісі баяуласа, жалпы өсім құрдымға кететін, ал жеделдесе, бәрі керемет сияқты көрінетін. Ал соңғы жылдары өнеркәсіптік әлеуетті нығайту, даму институттарының пәрменін арттыру, транзиттік, автомобиль және теміржол инфрақұрылымын кеңейту арқылы атқарылған ауқымды жұмыстар жемісін бере бастады. Отандық тауар өндірушілер мен шағын және орта бизнесті қолдау, шикізаттық емес бағыттарға инвесторларды тарту саясаты мұнайға деген тәуелділікті айтарлықтай төмендетті. Мәселен, өткен 2025 жылдың қорытындысы бойынша жалпы ішкі өнім құрылымындағы мұнай өндірудің үлесі 7,8 пайызға дейін қысқарғаны қуантады.
Экономикамыздың негізгі қозғаушы күшіне айналған шикізаттық емес сектор Ұлттық экономика министрлігінің есебінше, биылғы 7 айда 5,4 пайызға бір-ақ өсті. Әсіресе, отандық өңдеу өнеркәсібі 9 пайыздық жоғары өсу қарқынын көрсетіп, нағыз серпіліс жасады. Оның ішінде машина жасау саласы 22 пайызға, тамақ өнімдерін өндіру 13,9 пайызға, ал химия өнеркәсібі 26,9 пайызға артты. Фармацевтика саласы 38,5 пайыздық ғаламат өсіммен көш бастаса, құрылыс материалдары 9,4 пайызды, дайын металл бұйымдарын шығару 35 пайызды құрады. Бұған қоса, сапалы да қарқынды құрылыс жұмыстары 15,3 пайызға ұлғайып, елдегі инфрақұрылымның қарқынды дамып жатқанын аңғартты. Көлік және қоймалау саласында 7,4 пайыз, ішкі саудада 5,9 пайыз, ал берекелі де ырысты ауыл шаруашылығында 5 пайыздық өсім тіркелді. Тіпті байланыс саласының өзі 4,3 пайызға артып, экономиканың тамырына қан жүгіргенін көрсетті.
Осылайша, еліміз қара алтынның бұғауынан босап, өз өнімдерін өндіретін, өз әлеуетін толық пайдаланатын дәуірге аяқ басты. Ішкі өндірістің дамуы, құрылыс пен ауыл шаруашылығының шарықтауы — қарапайым халықтың әл-ауқатының артуына, жаңа жұмыс орындарының ашылуына берік негіз болмақ. Ел экономикасының бұл беталысы — болашаққа деген сенімді нығайтып, жаңа белестерді бағындыруға жол ашатын үлкен жеңіс десек, артық айтпаған болар едік.
«Уақыт».
