Маңызды

Кешегі аптаның демалыс күндері Түркістан облысы аумағындағы қолайсыз ауа райының салдарынан Бәйдібек, Отырар, Ордабасы аудандары жарықсыз қалды. Жалпы демалыс күндеріндегі дүлей дауылдан аталған аудандардағы 3 мыңға жуық электр бағаналары құлаған. Облыс бойынша 80-нен астам елді мекен жарықсыз қалған.

Төпелеп жауған жаңбыр, қалың түскен қар мен дүлей дауыл 70 мыңға жуық халқы бар Кентау қаласындағы жарықты да жалп еткізді. Бүгінде қала жарыққа қосылған. Бірақ 13-наурызда қаладағы жоғары кернеулі бағаналардың құлауынан қаладағы 350-ге жуық тұрғын үй мен 2500-ге жуық жеке үйге жылу жеткізіп отырған орталық қазандық істен шыққан. Салдарынан жылу құбырларына мұз қатып, жағдай ушыға түскен.
Алдын ала болжам бойынша кентаулықтарды жауратып, төтеншеліктердің тынышын алған табиғи апаттан өндірістік қалаға келтірілген шығын көлемі 65 млн. теңгеге жеткен. Кентаудағы орталық қазандық істен шыққаннан кейін келесі тәулікте біраз тұрғын үйлерге жылу берілген. Содан бері төрт тәуліктен асса да тұрғын үйлерге жеткен жылу мардымсыз. Қаладағы 60-тан астам көп қабатты түрғын үймен 1000-ға жуық жер үйлерде жылу мүлдем жоқ. Бұл ол үйлерге қарай тартылған құбырлардағы сулардың қатып, мұз болып қалып, жарылуымен байланысты. Кентау қаласының әкімі Дәурен Махажанов жарылған құбырларды қайта қалпына келтіру бір күннің еншісіндегі жұмыс емес екенін алға тартып, тұрғындарды сабырға шақырады. Қала әкімі құбырларды қалыпқа келтіру үшін мыңға жуық дәнекерлеуші керектігін, оның барлығы қаладан табылмайтынын, сондықтан да облыстан қосымша жұмысшылар бөлініп жатқанын хабарлады. Бірақ ол Кентау қаласына жылу қашан толық берілетіні туралы нақты ақпарат айтпады.
Ал жоғарыда атап өткен Бәйдібек, Отырар, Ордабасы аудандарының басым бөлігі әлі жарықсыз отыр. Жарыққа жауапты мамандар табиғи апаттан келген олқылықты реттеу үшін бір ай уақыт керек екенін алға тартады. Мұны естіген облыс әкімі Өмірзақ Шөкеев апаттың салдарын жоюды бір айда емес, бір аптада реттеуді қадап айтты.
Қайткен күнде де Бәйдібек, Отырар, Ордабасы аудандарының біраз тұрғыны алдағы Наурыз мейрамын жарықсыз қарсы алуға мәжбүр болып отыр.

С.ИБРАГИМОВА.

Олардың көбі Түркістан қаласының тұрғындары

Былтыр жүргізілген түгендеу жұмыстарының нәтижесінде Түркістан облысында ауыл шаруашылығы мақсатындағы 659 азаматтың иелігіндегі 86 мың гектар ауыл шаруашылығы жер пайдаланылмай жатқаны анықталған. Олардың басым көпшілігі, дәлірегі, 77,8 мың гектары жайылым жерлер.

Бұл туралы Түркістан облысының жер қатынастары басқармасының басшысы Самат Рамазанов мәлімдеді.
Түркістан облысының Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте басқарма басшысы ауыл шаруашылығы мақсатындағы жайылым, егістік, суармалы жерлерді мақсатты пайдаланбай жүрген 203 жер иесі 47,1 мың га жерді өз еріктерімен мемлекет меншігіне қайтарса, 82 жер иесі 8,6 мың га жерді қайта игеруге кіріскенін айтты. Ал, 374 жер иесінің 30,3 мың га жерін аудан, қала әкімдіктері тарапынан мемлекет меншігіне қайтару шаралары жүргізілуде.
Өз кезегінде ол осы жылы жайылым жерлерді қайтарудың 5 бағыттық қадамдық алгоритмі әзірленгенін алға тартты. Соған сәйкес, бірінші кезекте жайылым тапшылығы орын алған 152 елді мекен маңындағы халықтың мұқтажына алынатын учаскелер анықталған. Ағымдағы жылы 129,6 мың га жайылым жер мемлекетке қайтарылып, халық игілігіне беріледі. Атқарылған жұмыстардың нәтижесінде жыл соңына дейін облыстағы жайылым жердің аумағы 750 мың гектарға жуықтайды деп күтілуде.
Сонымен қатар Самат Рамазанов жеке тұрғын үй салу үшін 119 мыңнан астам азамат жер телімін алу кезегінде тұрғанын атап өтті. Кезекте тұрғандардың көбі Түркістан қаласынан жер алуға ниетті. Сонымен қатар кезекке тіркелгендердің басым көпшілігі Сайрам, Сарыағаш және Келес аудандарының тұрғындары болып табылады. Жер алу кезегінің жылжуы да мәз емес. Жер телімін алу кезегінің жылжуы да жылдам емес. Мәселен, өткен жылдың қорытындысы бойынша жалпы жиыны кезекте тұрған азаматқа 301 жер телімі берілген.

С.САТЫБАЛДЫ.

Президент жаңа заң жобасын Мәжіліске жолдады

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев таяуда өткен Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің бесінші отырысында жер шетелдіктерге сатылмайды, жалға да берілмейтінін сүйіншілей жеткізген болатын. Бірақ Президенттің мұндай мәлімдемесі Конституциялық құқыққа ие еместігі де айтылған. Бұл туралы біз газетіміздің өткен санында жариялағанбыз.

Кешегі аптада мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев жерді шетелдіктерге сатуға және жалға беруге тыйым салатын заң жобасын Мәжіліске жолдады. «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жер қатынастары мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы» заң жобасы төменгі палатаның қарауына Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың заң шығару бастамасы тәртібімен түсті.
Депутаттар заң жобасы жерге қатысты көп мәселеге майлы нүкте қояды деп сендіріп отыр.
Жаңа заң жобасында жердің тек шетелдіктерге емес, өзге елден қоныс аударып келген қандастарға да сатылмайтыны, жалға да берілмейтіні шегеленген. Ал қолданыстағы заңда елге көшіп келген, бірақ Қазақстан азаматтығын алмаған қандастарымызға 25 жылға дейін жерді тегін пайдалану құқығы берілген. Заңның жаңа редакциясында бұл құқық қысқартылған. Тек қандастар шаруа немесе шаруа қожалығын жүргізетін болса немесе ауыл шаруашылығы өндiрiсiн қолға алса ғана оған ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерден, арнайы, иммиграциялық жер қорынан және бос жерден уақытша жер телімдері беріледі.
Жаңа заң бойынша 2016 жылдың 1-шілдесіне дейін ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер телімдерін жалға алған қандастар мен шетелдіктер сол жерді келісім шартта көрсетілген мерзімге дейін ғана пайдаланады. Ары қарай жалдау шартының мерзімі ұзартылмайды.
Белсенділер жаңа заңда көрсетілген талаптар шаруалардың оң жамбасына келуі тиістігін, соған сәйкес бұл мақсатта жердің берілу шарты барынша жеңілдетілуі қажеттігін алға тартады.
Жасыратыны жоқ ауыл шаруашылығы мақсатындағы егістік, суармалы, жайылым жерлер жалға берілген көп алқаптар қазір мақсатты пайдаланылмай келеді. Бұл мәселені Президент Қасым Жомарт Тоқаев бірнеше рет көтерген. Мәселені реттеу үшін қазір өңірлерде жерлердің қаншалықты мақсатты пайдаланылып жатқаны бойынша түгендеу жұмыстары жүргізіліп келеді. Соның нәтижесі бойынша ауыл шаруашылығы мақсатындағы көп жерлердің пайдаланылмай жатқаны да анықталып отыр. Осыған байланысты жергілікті жердегі әкімдік дұрыс игерілмей жатқан жерлерді мемлекетке қайтару жұмыстарынан бас көтере алмай жүр. Депутаттар жаңа заң мұндай сапырылыстың барлығын сап тияды сендіріп отыр.

Қ.ҚАЛИЕВ.

Ағымдағы жылдың 12-наурызында мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Түркістан облысында жаңа Сауран ауданын құру туралы Жарлыққа қол қойды. Осыған байланысты Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеев күнгейліктерді құттықтады.

Жаңа ауданның әкімшілік орталығы Шорнақ ауылы болып, құрамына Шаға, Жаңа Иқан, Ескі Иқан, Үшқайық, Иассы, Оранғай, Қарашық, Жүйнек, Бабайқорған, Шорнақ, Жібек жолы, Майдантал ауылдық округтері кірді. Бұл елді мекендердің барлығы бұған дейін Кентау қаласына қараған. Жаңа ауданның аумағы 650 мың гектар аумақты алып, халқының саны 100 мыңнан асады. Ауданға «Сауран» атауының берілуі негізді. Себебі Ұлы Жібек жолының бойындағы XII ғасырда ірі сауда орталығы ретінде іргетасы қаланған киелі Сауран қаласы дәл осы аудан орталығы Шорнақ аумағында орналасқан.

Шымкент қаласының әкімі Мұрат Әйтенов Тәжікстан Республикасының Қазақстандағы Төтенше және өкілетті елшісі Хайрулла Ибодзодамен кездесті. Олар екі ел арасындағы экономикалық, рухани мәдени және гуманитарлық байланысты нығайту мәселелерін талқылады.

Мұрат Әйтенов кездесу барысында Тәжікстан мен Қазақстанның терең тарихы мен ұқсас дәстүрлері тығыз қарым-қатынас орнатуда аса маңыздылыққа ие екенін айта келе «Былтыр Шымкент ТМД елдерінің мәдени астанасы эстафетасын Душанбе қаласына тапсырды. Символикалық нышан ретінде эстафетамен қатар 2200 кітап пен қызғалдақ, қала тұрғындарының ыстық лебіздері түсірілген тілек қағаздары ұсынылды»,-деді. Бұдан бөлек қала басшысы елшіге екі елдің қарым-қатынасы әрдайым өзара тиімді ынтымақтастық арнасында болып келгенін және саяси, сауда-экономикалық, ғылыми-техникалық және өзге де салаларда табысты дамып келгенін атап өтті.
Сондай-ақ ол,қала мегаполис мәртебесін алғалы бері қарқынды даму жолына бет алғанын, ендігі мақсат халықтың өмір сүруіне қолайлы және бизнес жүргізуге ыңғайлы өңірге айналдыру екенін де тілге тиек етті. Осы мақсатта Орталық Азиядағы әріптестермен жемісті ынтымақтастықты жалғастыруға мүдделі екенін айтты.
Өз кезегінде Хайрулло Ибодзода Шымкентте тәжік ұлттық дәмханасын, сауда орындарын салу жөнінде ұсынысын білдірді.
Күнгейге жасаған сапары аясында Хайрулло Ибодзода Жамбыл облысына да арнайы барды. Әулиеата өңірінің әлеуетімен танысқан елші Жамбыл облысының әкіміне тәжік жастарын Қазақстанға оның ішінде Тараз қаласындағы оқу орындарына жіберу жоспарын жеткізді.
Айта кетейік, 2019 жылы Қазақстан мен Тәжікстан арасындағы екіжақты сауда көлемі $957 млн. АҚШ долларын құраған. Сонымен қатар, Қазақстан мен Тәжікстан арасындағы автомобиль көлігімен экспорттық-импорттық тасымалдау көлемі жыл сайын артып келеді.

Былтыр Шымкентте ауыл шаруашылығы саласын қолдау үшін 2 848,7 млн. теңге субсидия бөлінген. Келіп түскен өтінімге сәйкес 177 ауыл шаруашылығы тауар өндірушісіне мемлекеттік қолдау көрсетілген. Биыл бұл мақсатқа қаралған қаржы 1,2 есеге көбейіп, 3 585,3 млн. теңгеге жетіп отыр. Бөлінген қаржылар ауыл шаруашылығы тауар өндірушілеріне төленетін болады.

Бұл туралы «Көрме» орталығында «Ауыл шаруашылығындағы өзекті мәселелер, оларды шешу жолдары және мемлекеттік қолдау шараларын түсіндіру» тақырыбында өткен семинарда айтылды. Шараны қалалық ауыл шаруашылығы және ветеринария басқармасы ұйымдастырды.
Жиынға ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері, шаруа қожалық иелері, кәсіпкерлер, кооператив өкілдері мен сала мамандары қатысты.
Жиынның мақсаты – ауыл шаруашылығы саласының өзекті мәселелерін көтеріп қана қоймай, нақты шешімдер қабылдау арқылы саланың дамуына ықпал жасау. Сонымен қатар, нарықта бәсекеге қабілетті өнім өндіріп, экспорт көлемін арттыру болып табылады. Сондай-ақ, қаланың азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету тағы бар.
Семинарда ауыл шаруашылығын алшаң бастаруға бағытталған мемлекеттік қолдаудың шаралары туралы сөз етілді. Жергілікті тауар өндірушілерінің тауарларын әлеуметтік дүкен арқылы өткізу мәселесі көтеріліп, асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытудың тетіктері айтылды. Бұдан бөлек, мал шаруашылығының өнімділігін және өнім сапасын арттыруды субсидиялау тақырыптары кеңінен түсіндірілді.

Шымкент қалалық тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті 2021 жылдан бастап тұтынушылардың құқықтарын қорғау мәселелері жөніндегі заң аясында толық жұмыс істеуге көшті. Бұл туралы аталған департаменттің басшысы Әлібек Тілегенов ақпараттық-коммуникаиялық орталықта өткен брифингте айтты.

Жиында Әлібек Тілегенов тұтынушылардың құқығын қорғау мақсатында «e-tutynushy.kz» бірыңғай жүйесі мен арнайы мобильді қосымша іске қосылғанын айта келе, «Біртұтас жүйе QR-код түрінде нысанға орналастырылады. Егер сіз құқығым бұзылды деп санасаңыз, кодты сканерлеп, телефондағы арнайы қосымша арқылы жүйеге шағым жібересіз»,-деді.
Департамент басшысының сөзіне сенсек, өз кезегінде бірыңғай жүйе келіп түскен өтініштің нақты қай мемлекеттік ұйымға бағытталғанын автоматты түрде анықтайтын болады.
Соған сәйкес, сауда қызметін және қызметтер көрсетуді жүзеге асыратын жеке кәсіпкер мен ұйымның есеп айырысу кезінде сатып алушыдан артық ақша алуы, тауардың сапасы мен қасиетіне қатысты мәліметтерді бұрмаласа айыппұл арқалайтын болады. Айыппұл көлемі жеке тұлғаларға 10, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне 20, орта кәсіпкерлік субъектілеріне 30, ал ірі кәсіпкерлік субъектілеріне 50 АЕК мөлшерін құрайды.
Сонымен қатар әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларын саудалағанда үстемесінің мөлшерін арттырғандар да ескерту алады. Егер бір жыл ішінде бұл әрекет қайталанса, шағын кәсіпкерлік субъектілері 10, орта кәсіпкерлік субъектілері 75, ірі кәсіпкерлік субъектілері 300 АЕК мөлшерінде айыппұл төлейді.
Брифинг барысында Әлібек Балықбайұлы жаңа Заңда тұтынушылардың құқығын қорғау мәселесі жан-жақты қаралғанын атап өтті.
Өз кезегінде Әлібек Балықбайұлы егер сауда орындарында азаматтардың құқықтары бұзылса, аталған департаменттің мамандарына да жүгінуге болатынын, ол үшін a.kozhamuratova@mti.gov.kz электронды мекенжайға хат жолдауға немесе 8 707 936 41 84 телефон нөміріне қоңырау шалу қажеттігін ескертті.

Шымкентте бүгінге дейін автокөлікті мамандандырылған халыққа қызмет көрсету орталықтарында немесе egov.kz электронды үкімет порталы арқылы тіркеуге болатын. Енді азаматтар артық сабылмай-ақ темір тұлпарды тіркеу рәсімін kaspi.kz қосымшасы арқылы реттей алады.

Автокөлікті қосымша арқылы қайта тіркеу үшін автокөлік сатушысы мен сатып алушы қосымшада көрсетілген арнайы жолдарға барлық қажетті мәліметтерді толтыруы керек.
Атап айтқанда сатушы kaspi.kz қосымшасына кіріп, мемлекеттік қызметтер бөлімінен «Автокөлікті қайта рәсімдеу» қызметін таңдауы тиіс. Әрі қарай көлікті тіркеуден шығару батырмасын басып, айыппұл мен салық берешегі туралы ақпаратты тексере алады. Бұдан кейін сатып алушының жеке сәйкестендіру нөмірі мен көліктің сатылымға қойылған бағасы толтырылады. Егер сатушы көліктің нөмір белгісін сақтап қаламын десе, тиісті жерге белгі қоюы тиіс. Соңында сатушы электронды қолтаңбасы арқылы көлікті тіркеуден шығарады.
Ал сатып алушы болса, қосымшаға өтіп, «Автокөлікті тіркеуге қою» батырмасын басып, көлік жайлы мәліметтерді растайды. Көлікті сатып алу құнын төлеп, мемлекеттік тіркеу нөмірін қай мамандандырылған халыққа қызмет көрсету орталығынан алатынын көрсетеді. Бұдан кейін нөмір белгісі мен техникалық паспорт, тіркеу үшін мемлекеттік баж салығын төлеуі қажет. Көліктің тіркелгендігі жайлы хабар kaspi.kz қосымшасына 3 сағат ішінде келеді.
Техникалық паспорт үшін қызмет кұны 3646,25, көліктің жаңа нөмірі 8167,60, тіркеу үшін 729,25 теңге.
Көлікті тіркеуді қосымша арқылы рәсімдемес алдын Kaspi электронды қолтаңбасын алдын ала алған абзал.
«Азаматтар автокөлік орталығына бармай-ақ, көлікті қайта тіркеп, тіпті жүргізуші куәлігін ауыстыра да алады. Бұл азаматтардың уақыты мен шығындарын үнемдеп қана қоймай, қызмет алу барысындағы адами факторды толығымен жояды. Сонымен қатар ол адамдарды кезекте тұру қажеттігінен босатып, цифрлық сауаттылығының артуына ықпал етеді. Бұл ретте, халыққа қызмет көрсету орталықтары қызметкерлері тарапынан шымкенттік автожүргізушілерге смартфон арқылы көлікті қайта тіркеуге алу туралы түсіндірме жұмыстары жүргізілуде», — деді «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы КЕАҚ Шымкент қаласы бойынша филиалының баспасөз хатшысы Алтынай Татаева.

Шымкенттің тек шашлығы ғана емес, сусыны да дәмді. Қалада «ВИЗиТ» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі өндіретін алкогольсіз «Буратино», «Дюшес», «Тархун», «Лимонад» табиғи сусындары шырайлы шаһардың мақтанышы болған дәмге айналғаны қашан. Жыл сайын кәсіпорын тұтынушылар талғамынан шығатын бастамаларды қолға алып, қанатын кеңге жайып келеді. Өндіріс орны «Денсаулық» сериясымен әзірленетін сусындарға дәрілік шөптер мен тамырлардың инфузиясы қосылған табиғи шикізаттарды қолдануы соның мысалы.

Тарихы 1930 жылдан бастау алатын өндіріс орны 1991-1998 жылдары «Pepsi-Cola», «Coca-Cola» компаниялармен жұмыс істеп, өндірісін жетілдірді.
2006 жылы кәсіпорынға «KRONES» автоматтандырылған құю желісі орнатылып, сағатына 12,0 мың бөтелке өндіру қуатына қол жеткізген. Мұнан бөлек, GPS спутниктік навигация жүйесі енгізіліп, ескірген жабдықтар ауыстырылған. Сусындарды дайындауда көмірқышқыл газымен қанықтырудың озық технологиялары игеріліп, өндіріс қуаттылығы 3 есеге артқан.
2019 жылы айналым қаражатын толтыру үшін компания «Даму» қорының көмегімен екінші деңгейлі банктен 14,95% несие рәсімдеп, оның 8,95% «Даму» Қоры субсидиялаған.
Тұтынушылардың сеніміне ие болған өндіріс орны 2019 жылы «Алтын сапа» байқауында «Қазақстанның үздік тауары» номинациясын жеңіп алған.
Бүгінде «ВИЗиТ» алкогольсіз сусындар зауыты» ғылым мен техниканың заманауи жетістіктерін енгізу арқылы жаңа өнім түрлерін көбейтіп отыр.

Шымкенттегі «Металлург» стадионын қайта қалпына келтіру жұмыстары қарқынды жүруде. Ауқымды жұмыс «Жұмыспен қамтудың жол картасы» бағдарламасы аясында өткен жылдың наурыз айында қолға алынған. Бұл мақсатта бюджеттен 3 млрд. 19 млн теңге бөлінген.

Мердігер мекеме «ЮгСтройСервис-Н» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі болып танылған. Қазіргі таңда серіктестік құрылыс-монтаждау жұмыстары бойынша негізгі құрылыс жұмыстарын жүргізіп келеді. Барлығы 60 жұмысшы, 5 техника жұмылдырылған нысанның құрылысы осы жылдың қарашасында аяқталады.
Айта кетейік, бұл спорт кешені өткен ғасырдың 70-жылдарында салынған. Нысан бұған дейін қорғасын зауытының балансында болған. Уақыт өте келе кешенді бабында ұстау жағдайы тұралады. Осыған байланысты оның ахуалы жыларман халге түсті. Зауыт басшылығы нысанды күтіп ұстауға қауқарсыз болғандықтан кешен 2015 жылы саудаға шығарылды. 2017 жылы нысанды Шымкент қаласы әкімдігі 156 миллион 700 мың теңгеге сатып алған.