Маңызды

 

Қазақстанның Бас прокуратурасы Қытай билігімен осы елде өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасына кесілген Ақжарқын Тұрлыбайды өз Отанына қайтару жөнінде келіссөздер жүргізеді. Бұл туралы «ҚазТАГ» жаңалықтар ресурсы Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігіне сілтеме жасап хабарлайды.

Бірақ еліміздің Бас прокуратурасының Аспан асты елінің уәкілетті органымен нақты қай күні келіссөздер жүргізетіні белгіленбеген. Алайда Қазақстан СІМ Ақжарқынның елге оралу мүмкіндігінің тезірек болуына мүдделі. Сонымен қатар аталған ведомства Ақжарқын Тұрлыбай ісі министрліктің тұрақты бақылауында екенін ескерте кетеді.
Естеріңізге сала кетсек, Ақжарқын Тұрлыбай шекарадан есірткіні алып өтпек болғаны үшін 2015 жылы Қытай сотында өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасына кесілген болатын. 2016 жылы сот шешімі жойылып, іс қайта қарауға жіберілген еді. Бірақ былтыр желтоқсанда Қытай соты Ақжарқын Тұрлыбайға қатысты өмір бойы бас бостандығынан айыру туралы үкімді өзгеріссіз қалдырғанын ресми хабарлаған болатын.
Қазір ол Қытай түзеу мекемесінде жазасын өтеп жатыр.

М. ӘБДІРАЙЫМ.

Елімізде пара беру дерегі дендеп тұр. Ағымдағы жылдың қаңтар-шілде айларында республика бойынша парақорлыққа қатысты 877 құқық бұзушылық тіркелген. Бұл өткен жылдың есепті кезеңімен салыстырғанда 3,2 пайызға көп.
Бұл туралы Ranking.kz хабарлайды.
Жеті айдың қорытындысы бойынша парақорлыққа қатысты құқық бұзушылықтың ең көп дерегі Батыс Қазақстан облысында тіркелген. Жыл басынан бері аталған өңірде 100 жемқорлық фактісі анықталған. Кері рейтингте үздік үштікті Алматы мен Шығыс Қазақстан облысы түйіндеген. Есепті кезеңде бұл өңірлерде парақорлықтың 75 дерегі тіркелген. Одан кейінгі орында Нұр-Сұлтан (61), Павлодар (59), Шымкент (55), Атырау (51), Түркістан (45), Жамбыл (41), Маңғыстау (41) аймақтары тұр.
Осы жылдың қаңтар айында 164 парақорлық фактісі тіркелген болса, ақпанда 153, наурызда 98, сәуірде 171, мамырда 121, маусымда 114 дерек тіркелген. Парақорлықтың ең аз тіркелуі өткен айда ғана байқалған. Ranking.kz шілде айында еліміз бойынша тіркелген парақорлық саны 56-ны құрағанын алға тартады.

Қ. ҚАЛИЕВ.

Жапония Олимпиада ойындары үшін коронавирусқа қарсы екпенің жарты миллиард немесе 521 миллион данасын сатып алуды жоспарлап отыр. Шоттың тасына салғанда бұл 126 миллион халқы бар елдің әр тұрғынына төрт дана вакцинадан келіп отыр.
Билік бұл мақсатта бірнеше келіссөздер түзген. Және мұны жан жақты елеп екшелген тәсіл деп есептейді. Себебі кейбір вакциналар клиникалық сынақтардан өтпеуі немесе бірнеше дозаны қажет етуі мүмкін екенін алға тартады.
Естеріңізге сала кетсек, төрт жылда бір рет өткізілетін дүбірлі дода Олимпиада ойыны биыл 24-шілде мен 8-тамыз аралығында Токио қаласына өтуі тиіс болатын. Алайда төтеннен келген індет байрақты бәсекені межелі мерзімде өткізуге ырық бермеді. Наурыз айында мамандар Жазғы олимпиада ойындарының белгіленген мерзімде өткізілмеуі жапон экономикасына 7,8 трлн. иен немесе 74,2 млрд. доллар (сол кездегі курс бойынша) шығын әкелетінін болжаған еді. Және шілде айына дейін ауру тізгінделмесе Жазғы Олимпиада ойыны кейінге шегерілетінін мәлімдеген. Көп ұзамай, дәлірегі сол айдың соңында Халықаралық олимпиада комитеті, Халықаралық паралимпиада комитеті, Токио-2020 ойындарын ұйымдастыру комитеті, сондай-ақ, Токио қаласы мен Жапония билігі Жазғы Олимпиада ойындарын келер жылға қалдыру туралы шешім қабылдаған-тын.
Енді ел үкіметі Олимпиада ойындарын келесі жылы өткізуді көздеп отыр. Олимпиаданың биыл өтуіне коронавирус пандемиясы кедергі жасады.
Жапония билигі Жазғы Олимпиада ойындарының көмегімен 2021 жылы Токиоға мыңдаған спортшы мен жанкүйер жинағысы келетінін жасырмайды. Билік сол арқылы коронавирус салдарынан орын алған шығын көлемінің орнын толтыруды мақсат етеді. Яғни туризм арқылы елдің ішкі жалпы өнімін арттыруды көздейді. Жалпы пандемия кезінде Жапонияның ІЖӨ көрсеткіші жылдағыдан 30 пайызға қысқарған.
Дегенмен де дәл қазіргі таңда Жапония Үкіметі ел тұрғындарына 140-тан астам елге саяхаттауына тыйым салып отыр.

С. ИБРАГИМОВА.

Ендігі кезекте Түркістан облысы мен Шымкент қаласы біртұтас туристік бағыт ретінде дамиды. Мәселен, киелі кент Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне мінәжат ету туры Шымкент қаласының аумағында орналасқан атақты сопының ата-анасы Ибрагим ата мен Қарашаш ана кесенелеріне тәу етуден басталады.
Осы мақсатта Түркістан облысы мен Шымкент қаласының туризм басқармаларының басшылары Өңірлік коммуникациялар қызметінің алаңында өзара меморандумға қол қойды.
Бұл туралы Түркістан облысының Өңірлік коммуникациялар қызметі мәлімдейді.
Біртұтас туристік бағыт құру туралы екі жақты келісімнің басты мақсаты – қос аймақтың ерекшеліктері мен туристік әлеуетін пайдалана отырып, Түркістан облысы мен Шымкент қаласын болашақта түрлі бағыттағы туристерді тартудың ірі орталықтарының біріне айналдыру болып табылады.
Өз кезегінде облыстық туризм басқармасының басшысы Гульмира Ахбердиева өңірлерде туризмнің тарихи-мәдени, экологиялық, экстремалды, гастрономиялық және басқа да түрлерін дамытуға зор мүмкіндік бар екенін алға тарта отырып, «Түркістан мен Шымкентті қай жағынан алып қарасаңыз да бөліп қарауға келмейтін ортақ дүниелерге бай. Осы ретте бүгінгі екі жақты меморандум алдағы уақытта өзінің жемісін беріп, сәтті жобаларды жүзеге асыруға сеп болады деген сенім бар»,-деді. Ал Шымкент қалалық туризм басқармасы басшысының міндетін уақытша атқарушы Олжас Шынтаев меморандум аясында тиісті келісімге келіп, алдағы уақытта іске асырылатын ортақ жобалардың кестесі жасалғанын мәлімдеді.
Мамандар екіжақты меморандум бірыңғай туристік өнімді қалыптастыруға және ілгерілетуге, одан бөлек инфрақұрылымды жетілдіруге мол мүмкіндік беретінін айтуда.

Төлеби ауданында ағысы асау сел салдарынан жарамсыз күйге түскен 42 үй бұзылған. Бүгінде қайта салынған сол үйлердің құрылысы толық аяқталды.
Қазақстан Республикасы Конституциясы күні қарсаңында сол 42 отбасыға жаңадан бой көтерген үйлердің кілті табыс етілді. Бұл шараға Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеев арнайы келіп, тұрғындардың қуаныштарына ортақтасып, оларды жаңа баспаналарымен құттықтады. Жаңа үйлерді өзі аралап көрген аймақ басшысы «Ерте көктемде болған табиғи апат біраз жұртты әбігерге салды. Қиындық болған қысылтаяң сәт артта қалды. Енді міне жаңа баспананың табылдырығын аттағалы отырсыздар. Жаңа үй жақсылығымен келсін. Баспаналарыңыз Қыдыр қонған берекелі шаңыраққа айналсын»,-деді.
Естеріңізге сала кетсек, биыл мамырда қатты жауын-шашын салдарынан Төлеби ауданында су арналары тасып, сел орын алған болатын. Салдарынан бірнеше үйді су басып, зақымдаған еді. Сол кезде облыс әкімі Өмірзақ Шөкеевтің тапсырмасына сәйкес, шұғыл штаб құрылған. Жедел құрылған штаб сел салдарынан аудандағы 42 үйді жарамсыз күйге түсті деп таныған еді. Осыған орай ол үйлерді бұзып, қайта салу жұмыстары қолға алынған. Жаңа баспаналардың құрылысы қарқынды жүргізілген. Айта кетерлігі, аталған баспаналардың 17-сі — Ленгір қаласында, 2-уі — Киелітас, 22-сі — Сұлтан-Рабат, 1-уі — Ынтымақ ауылдарында соғылды. Баспаналардың жалпы аумағы 2640 шаршы метр. Құрылысты 9 мердігер мекеме жүргізген.

Түркістан облысы, Түлкібас ауданына қарасты Машат ауылының тұрғыны Әбдірасыл Медетовтың шаруасымен танысу арқылы ерінбегеннің еңбегі өнімді болатынына тағы бір рет көз жеткізуге болады.
Төрт түлікті өсіруге бейімі бар азамат қолдан келер кәсіппен айналысу үшін «Ырыс» микроқаржылық ұйымынан 6,0 млн. теңге несие алған. Мемлекеттік бағдарлама аясында қаржылай қолдауға ие болған азамат қолындағы теңгесіне 20 бас жылқы сатып алып, мал бордақылауға білек сыбана кіріскен. Аз уақыттың ішінде ісі ілгері басып, ырыздығы арта түскен. Қазіргі таңда машаттық Әбдірасыл Медетов қорасындағы жылқы санын 100-ге дейін жеткізген.
Қазіргі таңда оның өнімдері тек ауданда ғана емес, облыс пен Алматы қаласына саудаға шығарылады. Қамбар ата ұрпағын өсірудің қыр-сырын жетік меңгерген ер ағасы Әбдірасыл қазіргі таңда құлашы кеңге жайған бұл кәсібінің өрге басуы қолда барды ұқсата білуден басталған аз ғана талаптан басталғанын айтады.
«Кез келген істің белгілі бір қиындығы мен сын сағаты болады. Мал бордақылау кәсібін әу баста бір-екі жылқыдан бастағанмын. Өзім жылқы малын бағып-күтумен 25 жылдан бері айналысып келемін. Жылдар бойы жинаған тәжірибем қолға алған ісімді ілгерілетті десем де болады. Бұл жұмыс табан етті талап еткенмен, берер берекесі мол. Сондықтан да бұл кәсіпке балаларымды да баулығанмын. Олар көзін тырнап ашқаннан бастап Қамбар ата ұрпағын бағып-қағудың қыр сырын меңгеріп келеді. Осылайша мал бордақылау ісін жанұялық кәсіпке айналдырып келеміз».
Осылай деген Әбдірасыл Медетов осы күнге дейін көптеген табыстарға қол жеткізуілеріне еңбекқорлықпен қатар, мемлекеттік қолдаудың да өзіндік үлесі мол болғанын алға тартады.

Мақтааралдық диқандардың арқасында қазақ дастарханында бақша өнімдері молынан қойылуда. Көктемде сел әкелген сергелдеңге қарамастан шаруалар еккен өнімдерін күтіп, баптап, өз кәсіптеріне деген ықыласын жоғалтпады. Енді соның жемісін көрер күн туды.
Бүгінге дейін аудан диқандары қауын-қарбыздан 300 мың тоннаға жуық өнім жинап үлгерді. Оның 90 пайызы шет елдерге экспортталып үлгерді. Қауынның құны бір келіге шаққанда 80-85 теңгеден саудалануда. Жиып-терілген бақша өнімдері еліміздің ішкі нарығына ғана емес, экспортқа да шығарылуда. Әр күн сайын қауын-қарбыз тиелген 300-ге тарта жүк көліктерінің керуені ТМД, Прибалтика елдері мен Түркия, Германия, Греция елдеріне жолға шығуда. Жүк көліктерінің діттегін жерге еш кедергісіз жетуі жолында ауданда жасақталған көлік логистикалық орталығы қолайлы жағдай туғызуда.
Ауданның шаруақор диқандары биыл 10 мың гектар жерге қауын, 831 гектар жерге қарбыз еккен. Егілген қауынның басым көпшілігі «Жиенбет» және «Валеть» сынды отандық сорттар. Қауынның мұндай түрлері дәмділігімен қатар, ұзақ жолға тасымалдауға шыдас беретіндігімен ерекшеленеді.

Түркістан облысы, Созақ ауданының шаруалары қазіргі заман ағымына үндесе жұмыс істеуге бел буып, «Бастау – Бизнес» жобасы аясында кәсіпкерлік негіздерінің қыр-сырын үйрететін оқу-семинарларға қатысуда. Соған сәйкес, аудан диқандары тамшылатып суару технологиясымен егін егу ісінің тетігін табуға талпынып-ақ келеді.

«Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасының бастамасымен өңірлердегі қаржылық сауаттылықты арттыру, жаңа бизнес көздерін ашу, халықтың әл-ауқатын жақсарту мақсатындағы мұндай шараларға қатысу арқылы бірқатар сертификат алған теріскейлік тұрғын мемлекет есебінен берілетін бір жолғы қайтарымсыз берілетін 555 000 тенгеге ие болып, оны игілікті жұмысқа жаратып отыр. Қайтарымсыз қаржыны алған азаматтардың ішінде тамшылатып суару әдісі бойынша үй іргелік жерлеріне бақша өнімдерді егуге екпін бергендері жетерлік.
Солардың бірі Шолаққорған ауылының тұрғыны Райхан Ахметова. Зейнет жасына жетсе де құр қарап жүруді көңілі қош көрмейтін ол үй іргелік 3,5 соттық жерінде тамшылатып суару әдісін қолданып, бақша өнімдерін өсірген. Еткен еңбегінің жемісін көретін күн де туып, мол өнім жинап алды. Тамшылатып суарудың тиімділігіне көз жеткізген Райхан апа келер жылы егіс көлемін арттыруды көздеп отыр.
Тамшылатып суару әдісінің тиімділігін көрген тағы бір азамат Жартытөбе ауылының тұрғыны Бағила Бердиева. Бақшасында жеміс-жидегі жайқалған шаруа иесі тамшылатып суару арқылы шығынның мейлінше азаятынына көз жеткізіп, осындай шаруаның басы-қасында жүргендері жаңашылдыққа жатырқай қарамауға шақырады. Сонымен қатар ол, тамшылатып суару әдісі егіс алқабында зиянды шөптердің өсіп, күш алып кетуіне кедергі тудырмайтынын айтады.
Жалпы Созақ ауданында осы әдісті қолға алған диқандар көп. Бүгінде тамшылатып суару әдісімен бақша өнімдерін егуді көздеп отырған 12 азамат мемлекет есебінен берілетін бір жолғы 555000 теңге алуға өтініш білдірген. Қазіргі таңда олардың берген өтінімдері комиссия қарауында. Мамандар тамшылатып суару әдісіне көшуге көп жұрттың бет бұруын ауылшаруашылық бөлімінің қызметкерлері мен ауыл әкімдерінің диқандармен жүргізген түсіндіру жұмыстарының нәтижесі деп біледі.

Келес ауданында балық шаруашылығымен айналысатын 4 шаруашық бар. Олардың барлығы да соңғы технологиялармен жабдықталған. Соның бірі Қошқарата ауылдық округінде орналасқан “Жақсылық жасау” ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативі.
Мекеме басшысы кооператив негізін 2018 жылы қалап, құны 250 млн. теңге болатын жобаны іске қосқан. Бұл қаржының тең жартысын, яғни 125 млн. теңгесін Үкімет субсидия ретінде бөлген. Мемлекеттің осындай қолдауының арқасында кооперативтің тасы өрге домалап, шаруашылық күннен күнге өркендеп жатыр. Тіршілігі тіршілік көзінде ғана түзілетін балық шаруашылығы нысанын сумен қамту жағынан да қиындықтар жоқ. «Ұшқын» елдімекеніндегі 250 гектар аумақтағы балық өсіретін аймаққа су Ащы каналынан келеді.
Шаруашылықта жергілікті жердің 15 тұрғыны тұрақты жұмыспен қамтылған. Алайда карантиндік шектеулерге байланысты бүгінде 6 адам жұмыс істеуде. Олар балықты ұрықтандыру, ұрығы мен уылдырығын алу технологияларын жетік меңгерген. Кооператив басшысы алдағы уақытта қызметкерлер санын қайта көбейту мен шаруашылық қуаттылығын арттыруды жоспарлап отыр.
Қазіргі таңда “Жақсылық жасау” ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативінің балық өсіру шарбағында 15 мыңға жуық балық бар. Қазіргі көрсеткіш жоспардағыдан әлдеқайда төмен. Себебі, мұнда әлі құрылыс жұмыстары толықтай бітпеген. Жұмыстар толығымен аяқталған соң, бұл шаруашылық мемлекет деңгейіндегі экспорттық тауар шығаратын кәсіптік нысан болып, ішкі экономиканың дамуына үлкен көмегін тигізетн болады.

Нұрмахан Миятұлы Жолдасов дүниеден өтті деген қаралы хабар жер-жаһанды лезде шарлап кетті. Алтай мен Атырау, Қаратау мен Сарыарқа, Мәскеу мен Қытай, Түркия мен Венгрия, Иран мен Өзбекстан, Тәжікстан, тіпті ТМД елдеріндегі ел ағалары мен танымал қоғам және мемлекет қайраткерлері әлеуметтік желілерде көңіл айту хаттарын үсті-үстіне жолдап жатты. Жан тебірентер жақсы сөз жазып, Нұрекеңнің отбасының қайғы-қасіретін бөлісуде. Ал, өзінің туған ауылындағы ауылдастары терең қайғыға батып, жоқтау айтты, толассыз ағыла келіп жатты…

Шымкент қаласы мен Түркістан облысындағы кешегі әріптестері де қайғыны бөлісіп көңіл айту хаттарын жолдады. Нұрекеңнің тірі кезіндегі ерен еңбегін, қол жеткізген толағай табыстарын, дархан мінезін, жомарттығын, еңбекқорлығын, адамгершілігін, отбасы мен Отанына адал екендігін, халқына қосқан өлшеусіз еңбегін, бұқаралық ақпарат құралдары бірінен соң бірі жарыса жариялады.
Нұрекең дүниеден өткенде Азиядағы алып тау, Хантәңірі құлағандай дүмпуі жарты әлемге естілді. Қала, дала, тау, өзен де, күллі табиғат қайғырып бірге егілгендей болды. Мына жалған өмірде сыйласқан жан достары жарты денесінен айырылып қалғандай тым ауыр күйге түсті. Асыл жары мен сүйікті балалары мұңлы күй кешіп, асқар тауларынан айырылды. Зайыбы Нәзипа Диасқызының мәуелі бәйтерегі құлады. Саясынан айырылды. Жан-жүрегіне ащы шер түсті. Еңіреп, езіліп жылаумен ғана жоқтау айтты. Орны толмас өкініш өзегін өртеп, күйдірді. Қанаты қырқылып қалған құстай, ұша алмай талықсып кетті. Адам төзіп тұра алмас, ащы запыран ой кешті. Мұндай мұңға қандай сөз айтып, тоқтау сала аласың. Үн-түнсіз тұншығасың да, отырасың. Көзіңнен аққан жасты да тоқтата алмайсың. «Сабыр қылыңдар, жылау жылауға ұласпасын» дегеннен басқа аузыңа сөз түспей, көмейіңе кептеліп қала береді екен… Ой, жалған дүние-ай, қайран заман-ай!
Нұрекеңнің адамзат қауымындағы орны өте биік еді. Ол тарих тұғырында нақты ісімен тұрақтады. «Сирек ғасыр толғатып, ара-тұра адам ортасына пайда болатын мұндай арда азаматты, Алла тағала адамдар арасына періште бітімді етіп жібереді, бірақ өмірі қысқа болады екен. Сол қысқа ғұмырында ғасыр жүгін бірақ көтеріп, атқарып, тындырып тастап бақилыққа аттанады екен», деген ел арсында түсінік бар. Иә, халық айтпайды, айтса қалт айтпайды. Расында, Нұрекең дәл халықтың берген бағасынан артық болмаса, кем емес кемеңгер азамат еді. Нұрекеңді барлық ел, жалпақ жұрт алдында айту, ол туралы мақала жазу, оның өміріндегі ізгі істерін тану және танытудың да үлкен мән-мағынасы бар, деп білемін. Себебі қарапайым ғана отбасынан шығып, үлкен еңбектің нәтижесінде көптеген мемлекеттік лауазымды қызметтерді абыроймен атқарып, халқына қалтқысыз еңбек еткен азамат болды.
Ол үлкен лауазымға бірден жете қойған жоқ. Оған дейін қарпайым жұмысшы, мұғалім, кәсіпкер, аудан әкімі сынды өте көп өмір баспалдақтарын бір-бірлеп түгел басып өтті. Қоғамдық ортадағы сан қилы жұмыстардың бәрін де өз қолымен істеп, құрыштай болып, шыңдалып шықты. Әкім лауазымына көтерілгеннен кейін, халыққа тіптен жақындай түсті. Әлде біреулерше, шіреніп, шермиіп қалмады. Өз туған ауылында, өз қаржысымен үлкенді-кішілі жеті көпір салдырды. Жомарт жандарды жақсы істерге ұйымдастыра білді. Елдің бірлігін, халықтың ынтымағын сақтады. Ауылындағы не бір азулы да адуын азаматтарды ақылға бағындырды. Сабасына түсірді.
Қарабастау ауылы, кеңес дәуірінен кейін, тозған, жолдарының шаңы аспанға шығып, борқылдап жататын ауыл еді. Нұрекең, Оңтүстік Қазақстан облысы мәслихатының депутаты болған кезеңде, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына орасан зор үлес қосты. Соның ішінде туған жерге туын тігіп, мемлекеттен ауқымды қаржы бөлдіріп, Қарабастауды адам танымастай дәрежеде өзгертті. Ауылдың ішкі және сыртқы жолдары жарқыраған асфальт жолға айналды. Бұрма алыс жолдар мен Бадам өзенінен өтетін жолға көпір салынды. Нұрекең, қазақ халқының салт-дәстүрін жақсы ұстанған азамат-тын. Бір кезде сол Бадам өзенінің көпірін салып болған соң, тұсау кесерін жасап, арнайы шақырды. Жақсы ырымға жорып, бірінші болып менің автокөлігімді көпірден өткізді. Достығымыз бен адалдығызмызды көп алдында осылай паш етті. Ендігі жерде Бадам өзенінен Қарабастау елді мекеніне барар жолға салынған көпірді өзінің есімімен «Нұрмахан көпірі» деп атасақ, оның әруағы алдында бір парызды өтеген болар ма едік.
Қарабастауда атыз-арық, су құбырлары жаңартылды. Мектеп, емханалар, мәдениет үй құрлыстары жаңартылып, спорт кешендері салынып, жаңғыртылып, шыт жаңа ауыл бейнесі қалпына келді. Жұмыссыз бос жүрген жастарды жұмысқа шақырып, спортқа бейімі барларды жарыстарға тарта бастады. Сөйтіп тамаша орта, мәдениетті ауылдың негізін қалап шықты, сондықтан барлық халық Нұрекеңді «көреген көзді, көсем сөзді, іскер азамат» деп атап кетті.
Ол тәуелсіз Қазақстанның мемлекет болып нығаюына, экономикасының өрлеуіне, жан санының өсуіне, халқының әл-ауқатының жақсаруына барлық саналы өмірін сарп етті. Нұрекеңнің ұстанған үлкен азаматық ұстанымы бар-тын. Ол «адам бір биікке шыққан соң, өзінің бұрынғы басқан ізін ұмытпағаны жөн. Өз қасиетін сезіне алмаған адам, өзгенің қадіріне жете алмайды» деп қарайтын. Ол лауазымы жоғарылаған сайын, одан ары кішпейіл және ақ көңіл бола түсті.
Арда азаматтың атқарған ісі шын мәнінде нар түйеге жүк болардай салмақты еді. Иә, оны тану үшін ең алдымен туған жері мен шыққан ортасын, басып өткен жолын білу маңызды дедік.
Нұрмахан 1959 жылы 1 шілдеде Оңтүстік Қазақстан облысы, Сайрам ауданы, Қарабастау елді мекенінде дүние есігін ашты. М.Әуезов атындағы Шымкент педагогикалық институтын «дене шынықтыру» мамандығы бойынша тәмәмдады. «Қаржы және есеп» мамандығы бойынша біліктілігін арттырды. Еңбек жолын 1977 жылы Шымкент қалалық сүт зауытының механигі болып бастады. Отан алдындағы борышын 1978-1980 жылдары аралығында өтеп келгеннен соң ол 1980-2001 жылдары жұмысшы, мектеп мұғалімі, «АвтоВазҚосымшаБөлшек» дүкенінің меңгерушісі, «Қарабастау» ЖШС-нің директоры қызметтерін атқарды. Мемлекеттік қызметті 2001 жылды бастап, Шымкент қаласы әкімдігінің индустрия, көлік және сауда басқармасының бастығы, Оңтүстік Қазақстан облысы әкім аппараты жетекшісінің орынбасары, қаржы-шаруашылық бөлімінің меңгерушісі, Бәйдібек ауданының әкімі, Сарыағаш ауданы әкімі, Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу Агенттігінің Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша департаментінің директоры, «Нұр Отан» партиясы Оңтүстік Қазақстан облысы филиалы мен «Nur Otan» партиясы Түркістан облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, облыстық мәслихаттың депутаты қызметтерін атқарды.
Қазақстанда ат спортының қалыптасуына елеулі үлес қосты. Соның ішінде 1995 жылдан бастап Оңтүстік Қазақстан облысының «Ат спорты» федерациясының президенті болып сайланып, оңтүстік өңірінің ұлттық Ат спортын дамытып, көптеген жетістіктерге жеткізді. Қызметтегі еңбектері ескеріліп, Бәйдібек, Сарыағаш, Сайрам аудандары мен Шымкент қаласының Құрметті азаматы атанды. Елбасының «Құрмет» орденімен, бірнеше мерекелік медальдарымен және облыс әкімі, облыстық мәслихаттың Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттарымен марапатталды.
Елбасы Н.Назарбаев Оңтүстік Қазақстан облысына ресми іс-сапарында Сарыағаш ауданынының әкімі — Нұрекеңді жеке қабылдап, оның аудан көлемінде істеген қомақты табыстарына өте жоғары баға берген болса, ел ағалары Өмірбек Байгелді, Сарыбай Қалмұрзаев, Болат Жылқышиевтар ағынан жарылып ақ батасын берді. Елге құрметті, жастарға сыйлы Нұрекең, мақтауға марқаймайтын, мәртебеге бола шалқаймайтын, сынға сынып қалмайтын, болаттай берік бекем азамат еді. Алған бетінен қайтпайтын, өтірік-өсекке мойын бұрмайтын, ойға алғанын орындамай қоймайтын бір беткей, тау тұлға азамат еді. Жалындап жанып, жарқырап жүріп ер мінезімен де, өр тұлғасымен де жұртты өзіне тәнті етуші еді. Көп азаматтар Нұрекеңе еліктеп өсіп келе жатқанын қабырғалас достары, біздер жақсы білеміз. Ол заманның жарқын жаңа бейнесін, өз өмір жолымен сомдап кеткен бүгінгінің батыры деуге әбден болады. Ол ақиқат жолында ештемеден де тайынбайтын, алмас қылыштай қиып түсетін. Ақты ақ, қараны қара деп қара қылды қақ жаратын қазы ділді қара нар азамат еді. Иә, осынау көп жұмысты, жалықпай істеу тек қана Нұрекеңнің ғана қолынан келді. Өкімет қай қызметті тапсырса, сонда барды. Барған жерінің бәрінде жемісті еңбек етті. Халықпен бірге тұрып, бірге жүріп, қарапайым, қажырлы бейнесімен жұрт арасында «Жақсы азамат, іскер басшы, халықтың қамқоршысы» деген атаққа ие болды.
Көзі тірі кезінде-ақ аты аңызға айналды. Нұрекең, бір беткей жан еді. Уәде берсе орындамай қоймайтын арынды басшы еді. Қашан да халықты қолдап, халықты тыңдап, көп өмірін қарапайым халықтың ортасында өткізді.
Елімізде шетелдіктерге жер сату, жалға беру мәселесі көтерілген кезде, ол көпшілік халықты жақтап, жерді сатуға болмайды. «Ата-бабамыздан қалған асыл мұрамызды көз қарашығымыздай қорғаймыз» деп жалтақтамай, биік мінберден билікке ашық пікір айтты. Лауазымды қызметінен айырыламын-ау, деп ойламай өзінің қара басынан елдің мүддесін жоғары қоя білді, сол үшін көптеген қиындықты да бастан кешті, дегенмен қиындыққа мойымады. Өзінің туған халқы мен елі оны төбесіне қойып, біздің батырымыз деп биікке көтерді. Сол үшін де халқы Нұрекеңді өте жоғары бағалайтын, «нағыз бұрынғының билеріндей» деп санайтын. Амал қанша, жасындай жарқырап, елі үшін еселі үлесін қосып, толағай қызметтер атқарып келе жатқан, ел азаматын сұм ажал ортамыздан жұлып алды да кетті.
Ол менің ең жақын, жан досым еді. Сырласым әрі құрдасым еді. Нұрекең дүниеден өтті деген қайғылы хабарды естігенде, есімнен тана жаздадым. Өз құлағыма сенбей, Нұрекеңді қыймай біразға дейін үніз отырғанымды да сезбеппін. Иә, сұм ажал, суық қара жер кімнің көңілін суытпады дейсіз. Қазаға сабыр берсін. Нұрекеңмен бір өңірде туып, біте қайнасып, бірге жүрдік. Бір жұмысты бастар алдында менімен ақылдаспай бастамаушы еді. Істің дұрыс-бұрысына алдымен көз жеткізіп алатын. Өте ұлтжанды, дана басшы еді. Білімі кемелді, түсінігі терең, пікірі салмақты, ойы тұжырымды, жарқылдаған ақ көңіл жан еді.
Сонымен қатар, Нұрекеңнің тірі кезіндегі Отанына, халқына, елі мен жеріне сіңіріп кеткен орасан еңбектерін жазып, айтып кейінгі ұрпаққа үлгі боларлықтай, тарих бетіне шығарсақ, Нұрекеңнің де аруағы разы болар еді деп ойлаймын. Ойлап қана қоймай іске асырсақ, бұл біздің азамат алдындағы парызымызды өтегеніміз болар деп ойлаймын.
Нұрекеңнің асыл жары, Назипа Диасқызы, азаматын алтын алақанында әлдилеп, жағасы мен жүрегін кірлетпей, көңілін жүдетпей, қырандай баптап қадіріне жете білді. Табысқа жеткен ердің артында осындай бір дана әйел тұрғанын отбасы мен Отаны, халық, уақыт дәлелдеді. Енді артта қалған тұяқтары үш ұл, бір қызын да, дәл Нұрекеңнің өзіндей етіп тәрбиелеп, халқының қалаулы, елінің елеулі азаматтары етіп жетілдіретініне біз кәміл сенеміз. Мен, өз отбасым атынан үлкен мемлекет және қоғам қайраткері, жан досым, Нұрмахан Миятұлы Жолдасовтың отбасына қайғыра отырып көңіл айтамын. Досымның жатқан жері жайлы, жамылған топырағы торқа, барар жері жәннәт болғай, қабірі нұрға бөленсін. Артында қалған жары мен балалары аман-сау жүрсін.

Бақтыбай Әшімбекұлы
ҚАСЫМБЕКОВ,
Техника ғылымының докторы, професор, Академик.