Маңызды

Редакциямызға көше тазалығына қатысты тағы бір шағым келіп түсті. Бұл жолғы шағым иесі Түркістан облысы, Ордабасы ауданы, Темірлан ауылының бір топ тұрғындары. Ауылдағы Т. Айбергенов көшесі күл-қоқыстан аяқ алып жүргісіз күйге түсіпті. Көшедегі тұрмыстық қалдықтарды алып кетуге «Жаса-4» мекемесі жауапты екен. Осыған дейін бұл көше мұндай мәселемен бетпе бет келмеген. Себебі, аталған мекеме аптасына бір рет қоқысты алып кететін болған. Бірақ бір айдан бері бұл үрдіс бұзылып, жұмысшылар 2-3 аптада әзер келетін жағдайға жеткен.

Ордабасы ауданының әкімі Нұрбол Тұрашбеков бұл мәселені назарға алып, мәселені шешуде өз аттарына өзге әкімдіктегілер сынды кір жұқтырмаудың барлық амал-әрекетін жасап бақпай, ың-шыңсыз атқарады деп сенім білдіреміз.

«Уақыт».

 

Газетіміздің өткен санында «Қырық кісі бір жақ, ал Абай ауданы әкімдігі бір жақ па? немесе, Парманов Президент пәрменін орындауға неге құлықсыз?» атты мақала жарияланған болатын. Аталған мақалада Шымкенттегі «Самал-3» шағынауданындағы «Мәңгілік Ел» көшесіне маусым айының басында төгілген тастардың неге бір айға жуық уақыттан бері төселмей жатқаны туралы айтылған еді. Бұл мәселені «Уақыт. Кз Желілік Басылымы» арқылы жариялап, Абай ауданы әкімдігі назарына жеткізсек те, нақты жауап келмегенін жазылған-тын.

Сонымен қатар, Гагарин көшесіндегі бұрынғы «Мөлдір су» моншасының күл-қоқыстан көз ашпай жатқаны туралы тұрғындар шағымының нәтижесіз болып келгенін айта келе, әкімдіктің «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасына жүрдім-бардым қарауын сын тезіне алған едік.

Мақала жарияланған соң әкімдік өкілдері газет тілшілеріне хабарласып, онда көтерілген мәселелер бойынша тиісті жұмыстардың атқарылғанын хабардар етіп, оған негіз болар дәлел-дәйектерді ұсынды. Тұрғындар жанайқайына билік назарын әупірімдеп жүріп әрең бұрып, одан нақты нәтиже шығарылғанына біз де қуандық.

Бірақ Абай ауданы әкімдігі осы жұмыстардың орындалуын жолға қою барысында сол маңдағы тұрғынды «Біздің көшеге («Мәңгілік Ел») қатысты жазылған шағым негізсіз. Ол үшін әкімдіктен кешірім сұраймыз» деп «сөйлетіп», оны желіге жүктеп жіберіп, артық әрекетке баруын түсіне алмадық.

Шағымның негізсіз екенін әкімдік өкілі бізге «Бұл тастар асфальт қалдықтары. Ол бұл жолға уақытша төселіп отыр. Бұл үшін бюджеттен бір тиын да қаралмаған» деп түсіндірді. Сонда тастар демеушілік жұмыс ретінде төселеді деп жолда айлар, жылдар бойы тау-тау болып үйіліп тұру қажет пе? Бүгінде еліміздің барлық өңірлерінде көпбалалы, әлеуметтік жағдайы төмен мыңдаған отбасыларға көптеген жомарт жандар есебінен азық-түлік себеті таратылады. Сонда осы істің басы-қасында жүрген азаматтар «бюджеттен бұл үшін тиын да қаралмады» деп ас-ауқатты «итке сүйек лақтырғандай» етіп үлестірсе қалай көрінетін еді? Және ол тамақтан қалай өтер еді? Сол сияқты әкімдіктің қазынадан қаржы қаралмаған деп, көшеге тасты төсеп, үйінділерді «блок-постқа» айналдырып, арқаны кеңге салып жүре беруі ақылға сыймайтын тірлік деп білеміз. Және көптің мүддесінен гөрі, жеке басын ойлайтын табаны тайғақ тұрғындар арқылы абырой жинауға тырысып баққаны артық әрекет болды. Оны қойшы әкімдіктің «негізсіз шағым негізінде» атқарылған осы жұмыстарды ақпараттық-коммуникациялық орталық назарға алған деп айды аспанға бір-ақ шығаруына «менде аң таң, апам да аң таң» болып қалдық. Біз үшін маңыздысы бұл емес. Тұрғындар талабының орындалғаны болып отыр.

 

С. НҰРАЙ.

 

Шымкентте жүк көліктерінің қозғалысына шектеулер енгізілді. Енді үшінші мегаполистің орталық көшелеріндегі жолдардың жүктемесі 5 тоннадан аспайтын болады. Бұған дейін қаладағы Т.Рысқұлов, Әл-Фараби, С.Қожанов, Мәделі қожа, Жібек жолы, Т. Өтегенов, Сыпырған ата, Ұ.Арғынбеков, Ұ.Арғынбеков көшесі мен Н. Назарбаев даңғылын қосатын атауы жоқ көшелермен Темірлан тас жолы даңғылдарында салмағы 5 тоннадан аспайтын техникаларды тізгіндеу мүмкін болып отыр. Орталық көшелердегі көлік қозғалысын оңтайландыру, кептелістерді болдырмау, жол-көлік оқиғалары мен жолдардың мерзімінен бұрын бұзылып қалуын алдын алу мақсатында енгізілген бұл шектеу ережелері ағымдағы жылдың 1-шілдесінен бастап күшіне енеді.

 

Бұл туралы журналистерге Шымкент қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы басшысының орынбасары Абай Тұрханов айтып берді.

Басқарма өкілі 13 тоннаға дейінгі жүк көліктері қаладағы Түркістан, Темірлан, А-2 «Алматы-Ташкент-Термез», КХ-37, Ташкент тас жолы, Бөгет, Баян батыр, Қамысты, И.Тайманұлы, Қапал батыр, Сайрам, Желтоқсан, Кутузов, Момынов, Жібек жолы, Алматы тас жолы (кіші айналма жол), Қ.Төлеметов және Ынтымақ көшелері КХ-82, КХ-83, №1 автомобиль жолдары арқылы жүргізілетінін мәлімдеді.

Сонымен қатар ол, Ю.Гагарин, Б.Алпысбаев, Шаумян, Сеченов, Н.Исмаилов, Рашидов, Володар, І.Жансүгіров, Анаров, Ақназар хан, Сайрам көшелерімен үлкен салмақты жүк көліктерінің және орта-кіші жүк көліктерінің қозғалысына жағдай жасалатынын жеткізді. Себебі, аталған көшелер жүк көліктерінің тауарлар мен шикізаттарды жиі тасымалдайтын жергілікті жердегі «Қорғасын» және «Меланж» зауыттары аумағындағы фабрика, зауыт, өндірістік нысандар мен қоймаларға жетуін қамтамасыз етеді.

Қазіргі таңда Шымкентте жалпы ұзындығы 414 шақырым жол орташа және күрделі жөндеуден өтіп жатыр. Құрылысы жүріп жатқан нысандарға ауыр жүк көліктерінің құрылыс заттарын кедергісіз жеткізуі үшін қалалық әкімдік пен әкімшілік полиция басқармасымен бірлесіп жүру көшелерін анықтап, көліктердің жүру сызбасы жасалатын болады. Бұл сызба құрылысты жүргізіп жатқан мердігер мекемелердің ұсыныстары мен сұраныстарына орай жасалады.

Сөз соңында елімізде 400 мыңнан астам жүк көліктері бар екенін айта кетейік.

Шымкенттегі шағынаудандардың барлығы жоғары сапалы интернетпен қамтамасыз етіулі тиіс.

Шымкент әкімі Мұрат Әйтенов қалалық цифрландыру басқармасына осындай тапсырма беріп отыр.

Қазіргі таңда қала аумағындағы 105 шағынаудан мен тұрғын алаптары интернет желісімен қамтамасыз етілген. Оның ішінде мобильді интернетке -74, сымды интернетке — 79, талшықты-оптикалық байланыс арнасына — 49 шағын аудан қол жеткізген. Дей тұрғанмен, 20 шағынауданда интернет желісі, ал 16 тұрғын алапта мобильді интернет сапасы нашар екен. Осы олқылықты реттеу үшін қалалық цифрландыру басқармасы басшысының міндетін атқарушы Д.Әлібеков қаланы сапалы интернетпен қамтамасыз етудің 2020-2021 жылдарға арналған стратегиялық жоспарын әзірледі.

Соған сәйкес, қала әкімінің тапсырмасына сәйкес ұялы байланыстың базалық станцияларын орнату үшін қала аумағынан 11 жер телімі анықталған. Байланыс станциялары орнатылатын нүктелер Google maps картасында белгіленген. Олар Н. Назарбаев даңғылы, Арғынбеков пен Айша бибі көшесінде, Қайтпас, Шымсити-Асар қиылысында, Қайнарбұлақ шағын ауданы, «Асар» шағын ауданындағы ішкі айналма жолы, Шымкент-Алматы тас жолынан «Достық» шағын ауданы бағытына қарай, Төлеметов-Өтегенов көшелерінің қиылысына қойылады деп жоспарлануда.

Аталған стратегиялық жоспарда қаланы интернетпен қамту мәселесі бойынша зерделеу жұмыстарын жүргізетін жұмысшы топ құру, тұрғындарды сапалы интернетпен қамтамасыз ету үшін байланыс операторларымен меморандум түзу, орнатылған базалық станциялардың адам өміріне қауіпсіздігі жөнінде тұрғындар арасында кеңінен түсіндіру жұмыстарын жүргізу бойынша нақты жұмыс жоспары жазылған.

Сонымен қатар тұрғындардың смартфон қуаттап, жалпыға қолжетімді Wi-Fi пайдалануына мүмкіндік беретін құрылғы «Ақылды күнбағыс» кешенінің қызметін күшейту және санын арттыру көзделген. Қазіргі таңда «Ақылды күнбағыс» электронды жүйесінің 20 данасы Шымкенттегі «Тәуелсіздік», «Орталық», «Металлург», «Жеңіс» саябақтары мен А. Асқаров атындағы дендросаябағы, Қошқар ата өзені жағалауына қойылған.

 

 

«БАСТЫ МИССИЯМЫЗ – ҚҰЗЫРЕТТІ МАМАНДАР ДАЯРЛАУ»

 

– Дария Пернешқызы, қазіргі таңда елімізде Ұлттық бірыңғай тестілеу өтіп жатқаны белгілі. Білім сайысына түсіп жатқан 130 мыңнан астам түлектің біраз бөлігі М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетіне таңдайтыны сөзсіз. Себебі, оқу ордасында сапалы маман даярлаудың барлық мүмкіндіктері қамтамасыз етілген. Бүгінде оқу орнының еліміздегі жоғары оқу орындарының жалпы рейтингі бойынша үздіктер сапында, және ұтып алатын гранттар саны жағынан да біраз университеттерден алда келеді. Десе де сөзіміздің басын оқу ордасының басты ерекшеліктерін айтудан бастасақ.

 

– М. Әуезов атындағы ОҚМУ Ұлы Отан соғысы кезінде 1943 жылы құрылған. Тарихы қалың оқу орны содан бері дамудың бірнеше сатысын басынан өткеріп, жоғары білімнің қара шаңырағы ретінде қалыптасқан, классикалық үлгідегі көпбейінді университет. Оқу орны алғашында құрылыс және құрылыс материалдарының технологиясын зерттеу мен оқытудан бастау алған болса, дамуының кейінгі сатыларында химиялық технологиялардың, техникалық ғылымдардың қайнаған ортасына айналып, елімізге сан мыңдаған инженер мамандар дайындады.

Гуманитарлық ғылымдарды да қатар ала жүріп, аймақтың руханиятына да сүбелі үлес қосты. Бүгінгі университетті дәстүрлеріне берік, ғылыми мектептері қалыптасқан, әлемдік білім беру кеңістігінің ХХІ ғасырдағы бар озық үлгісін бойына сіңірген, қарқынды даму үстіндегі білім мен ғылымның биік ордасы деуге болады.

Университетіміздің сан қырлы қызметінің бағыттары бойынша жетістіктерін жіпке тізіп айтсақ біраз уақытты жоғалтып аламыз. Сондықтан оқу орнының қазіргі кездегі отандық жоғары оқу орындарының арасындағы немесе әлемдік деңгейдегі орнына баға беру үшін тәуелсіз агенттіктердің сараптамасы нәтижелеріне жүгінуге болады. М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті Ұлттық институционалдық рейтингті жүргізетін Білім сапасын қамтамасыз етудің тәуелсіз агенттігінің (НАОКО) жыл сайынғы сараптамасы бойынша қазақстандық көпбейінді университеттер арасында соңғы жылдарда тұрақты түрде алғашқы үштіктің құрамына енеді, әлемдік университеттердің рейтингісін анықтайтын QS World University Rankings агенттігінің кешенді сараптамасы бойынша оқу орнымыз әлемдік көшбасшы 500 университеттің қатарынын орын алып, биылғы жылы 490-орынды иеленді.

Жыл сайын университетімізге 2000-нан астам мемлекеттік білім беру гранттарының иегерлері оқуға түседі. Бұл көрсеткіш бойынша да оқу орнымыз алдыңғы қатарда жүр. Қазіргі кезде оқып жатқан білім алушылардың 35 пайызын грант иегерлері құрайды. Университет бакалавриат бойынша – 132, магистратура бойынша – 142, докторантура бойынша – 12 білім беру бағдарламаларын дайындап, реестрге тіркеді. Біздің барлық деңгейдегі білім беру бағдарламаларымыз Білім сапасын қамтамасыз етудің тәуелсіз агенттігінен (НАОКО), ал 11 бағдарлама Германиялық АСИИН агенттігінен халықаралық аккредиттеуден өткен.

Университет қабырғасында 21-маусымнан бері Шымкент қаласы мектеп бітірушілері Ұлттық бірыңғай тестілеуден өтуде. Мұндай ұлттық деңгейдегі іс-шары коронаронавирус пандемиясы кезінде өткізу Білім және ғылым министрлігіне де, университетке де үлкен жауапкершілік жүктейді. Бүгінгі күні тестілеуді барлық санитарлық-эпидемиологиялық, академиялық адалдық талаптарын сақтай отырып өткізу – басты міндетіміз. Өткен күндердің нәтижесі осы міндеттер үдесінен шыға алатынымызды айғақтап берді.

– Елбасының әлеуметтік бес бастамасы бойынша елімізде 2022 жылдың соңына дейін студенттерге арналған кемінде 75 мың орындық жаңа жатақхана салу туралы тапсырма берілген. Бұл бағыттағы жұмысты орындауда Сіздің басқаруыңыздағы оқу орнында қандай жұмыстар қолға алынды? Жалпы оқу орнында жатақхана мәселесі толық шешілген бе?

– Елбасының студент жастардың тұрмыстық жағдайын көтеруге, университеттердің инфрақұрылымын дамытуға бағытталған бұл бастамасы стратегиялық маңызға ие. Біздің оқу орнымызда жалпы саны 2200-ден астам төсек-орынды құрайтын 6 жатақхана бар. Соңғы 2 жылда білім алушылар контингентінің күрт өсуі жатақханаға деген сұранысты арттырғаны рас. Сондықтан Елбасының әлеуметтік бастамасын қызу қолдап, инвесторлар тауып, қазіргі кезде мемлекеттік-жекешелік әріптестік негізінде «Шарталь» жеке кәсіпкерімен бірлесіп, 400 орындық жатақхананың құрылысын бастадық. Бүгінгі таңда құрылыс нысанының жертөлесі аяқталып, бірінші қабаттың темір-бетон колонналары бой көтерді. Сонымен қатар жеке кәсіпкер Төреайым Сұлтанова мен Қаржы орталығы және ҚР Білім және ғылым министрлігі арасында 1000 төсек-орындық жатақхананың құрылысына байланысты үш тарапты келісім-шарт жасалды.

 

– Осыдан бірнеше жыл бұрын елімізде жас өскіндердің техникалық мамандыққа деген талпынысы тым төмен деңгейде екені мәселе етіп талай рет көтерілді. Мемлекет талапкерлердің техникалық мамандықтарға таңдау жасауы үшін көптеген мүмкіндіктер жасауды қолға алды. Соның нәтижесі қалай болды деп есептейсіз?

– Мұхтар Әуезов «Адам мен адамды теңестіретін білім» деп айтқан болатын. XXI ғасыр білімділер ғасыры. Қазіргі таңда мемлекетіміз талапкерлерге көптеген мүмкіндіктер қарастырған. Қазіргі жастардың болашақ мамандыққа деген көзқарастары жақсы. Өздерінің армандарын айқындап, қадамдарын нық баса алады. Мемлекет техникалық мамандықтарға грант көптеп бөлуде. Соның нәтижесінде бейіндік пән бойынша физика, математика пәндерін таңдайтын талапкерлердің саны күрт өсті. Ер азаматтармен қатар қыз балалар да техникалық мамандықтарға таңдау жасауда. Соңғы жылдары машина жасау, ақпараттық жүйелер, электр энергетикасы, көлік қызметтері, автоматтандыру және басқару секілді мамандықтарға талапкерлерден сұраныс өскен. Бұл да біздің мемлекетіміздің, Білім және ғылым министрлігінің грантты үлестірудегі дұрыс саясаты деп білеміз.

 

– Қазіргі таңда Сіздің басқаруыңыздағы оқу орнында оқитын студенттердің басым көпшілігі қандай мамандықта білім алуда. Тиісінше жастардың тым аз таңдау жасаған мамандықтары қандай?

– Біз өмір сүріп отырған қазіргі кезең білім мен ғылымның дәуірі. Білімді де білікті, жаңаша ойлайтын, ақпараттық технологияны жетік меңгерген, бәсекеге қабілетті, өз мамандығын толық меңгерген құзіретті мамандар даярлау – біздің университетіміздің басты миссиясы. Сондықтан университетімізде жұмыс атқаратын оқытушыларға да үлкен міндет жүктелген. Қазіргі таңда университетімізде қаржы, экономика, заңтану, ақпараттық технологиялар, мұнай газ ісі секілді мамандықтарға, ал педагогикалық бағыт бойынша шетел тілі мұғалімдерін даярлау, дене шынықтыру және спорт, бастауыш оқытудың педагогикасы мен әдістемесі, математика мұғалімдерін даярлау секілді мамандықтарға студенттердің таңдауы көбірек түседі. Сонымен қатар өнер бағытындағы мамандықтарды қалайтын талапкерлер саны да жоғары. Атап айтатын болсақ, продюсер және театр қойылымының технологиясы, мәдени-тынығу жұмысы, дизайн және т.б. мамандықтарына сұраныс жылдан жылға артып келеді.

Жалпы мамандықтың жаманы жоқ. Бастысы шын ниетімен, өз қалауымен таңдап келсе болғаны. Дегенмен, мемлекет тарапынан грант көп бөлінсе де, талапкерлер таңдауы аз болып, грант игерілмей қалатын мамандықтардың да бар екені жасырын емес. Мысалы, агрономия, мал шаруашылығы, жеңіл тамақ өнеркәсібі, металлургия секілді мамандықтармен қатар, ғылыми бағыттағы физика, информатика, математика мамандықтарына талапкерлердің аз келуі бізді, әрине, қатты алаңдатады. Болашақта бұл мамандықтар бойынша кәсіби бағдар жұмыстарын жандандыратын боламыз.

 

– Қазіргі таңда жастардың білім алуына барлық жағдай жасалған. Осы мүмкіндікті бағалап, оның қадірін түсініп, ізденіп, өзін жетілдіріп жүрген жастар көп. Бірақ бар жағдайды бағаламай жатқандары да бар. Жалпы жастардың білім алуы бойынша Сізді не мәселе толғандырады. Және олардың қандай қасиеттері көңіліңізді тоғайтады?

– Ертеңгі болашақ, бүгінгі жастардың қолында. Аллаға шүкір, қазіргі таңда тек Қазақстанды ғана емес, бүкіл әлемді мойындатып, көк туымызды желбіретіп жүрген білімді жастарымыз көп және олар барлық салада кездеседі. Біздің университетімізде де қазақ халқын спорт, өнер, ғылым саласында әлемге танытып жүрген білім алушыларымыз жетерлік. Ал барды бағаламай, өз мүмкіндігін толық қолдана алмай жүрген жастардың басым көпшілігі мамандығын өзі қалап, таңдап келмегендер деп ойлаймын.

Мен жастардың қазіргі заман талаптарына сай білім алғанын қалаймын. Соған орай түлектеріміздің білікті, бәсекеге қабілетті, өз мамандығы бойынша кәсіби құзіреттіліктерін жетік меңгеруіне ерекше көңіл бөлеміз. Сондай-ақ, олар кітапты көбірек оқып, саналарының ашық болуын, шетел әдебиетін, мәдениетін, өнер білімін, ғылымдағы болып жатқан жаңалықтарды түп нұсқасында оқып қабылдап, халықаралық ғылыми жобаларға көптеп араласып, жаңалықтар ашса екен деп ойлаймын. Оқып, білім алған мамандығы бойынша қызмет жасап, теориялық тұрғыдан алған білімдерін тәжірибеде кәсіби құзіреттілік тұрғыдан шебер қолдана білсе, бұны біздің шәкірт тәрбиелеудегі, педагогтік қызметтегі ең үлкен жеңісімізге бағалаймын.

 

– Университеттегі оқытушылар құрамы туралы не айтасыз? Қазіргі таңда оқу орнында тың дүниені зерттеп, зерделеп жүрген ғалымдарыңыздың елең еткізер еңбектерін де айта кетсеңіз…

– Қазіргі таңда ғылымсыз экономикада да, әлеуметтік салада да табысқа жету мүмкін емес. Оның үстіне коронавирус пандемиясы бүкіл әлемде ғалымдардың рөлі қаншалықты маңызды екенін көрсетті. Бірнеше жыл қатарынан оқу орнымыз халықаралық және қазақстандық деңгейдегі рейтингтерде үздіктер қатарында келеді. Гранттық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру конкурсы нәтижелері бойынша ТОП-10 көрсеткішінде өтінім берушілер арасында 2-орынды, ал жеңіп алған гранттар саны бойынша 3-орынды иемденді. Бұл нәтижеге университет ғалымдарының қосқан үлесі зор.

Үстіміздегі жылы 775 млн. теңгені құрайтын 41 жоба жүзеге асырылуда. Университет ғалымдары жобаларды орындау барысында Германия, Финляндия, Швеция, Дания, Хорватия, Польша, Малайзия, Нидерланды, Қытай, Оңтүстік Корея, Ресей, Украина, Беларусь, Өзбекстан ғалымдарымен зерттеу жұмыстарын бірлесе жүргізеді.

Бүгінде Түркістан облысы ауыл шаруашылығы басқармасының агроөнеркәсіптік кешен саласындағы инновациялық жобаларды іріктеу конкурсына университет ғалымдарының 6 жобасы ұсынылды.

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті — Елбасы Қоры жариялаған жас ғалымдардың жұмыстарын қаржыландыру гранттарына 12 жас ғалымның жұмысы тапсырылды.

Қазіргі уақытта ғалымдар Ғылым комитеті жариялаған 12 айлық және 27 айлық гранттық қаржыландыру конкурстарына қатысуда.

Ғылыми жобалардың нәтижелерін коммерцияландыру бойынша көлемі 689 млн. теңгені құрайтын 6 жоба коммерцияландырылды. Мысалы, жүгеріден глюкозалы-фруктозалы шәрбат өндіру мақсатында биотехнологиялық кешен құру, жеміс сүйектерінен белсендендірілген көмір мен сүйек майын өндіру, күрделі конфигурациялы металл бұйымдарын өндіру, топырақты сауықтыратын және құнарлылығын арттыратын экологиялық таза биологиялық тыңайтқыш өндіру, шитті мақтаны тасымалдау үшін 2ПТСХ-10-45 модельді өздігінен аударғыш трактор тіркемелерінің ұсақ сериялы өндірісін ұйымдастыру жұмыстары жүргізілуде.

Ғылым комитеті тарапынан өткізілетін жас ғалымдар арасындағы гранттық конкурстар, ғылыми бағдарламаларды гранттық және бағдарламалық-мақсатты қаржыландыруға арналған конкурстарға қатысу мақсатында бірқатар серпінді ғылыми жобалар мен бағдарламалар әзірленуде.

Ғылыми жұмыстың маңызды формаларының бірі ғылыми журналдарда зерттеу нәтижелерінің жариялануы болып табылады. Халықаралық Scopus базасына енетін журналдардағы 137 мақала, Clarivate Analytics базасында 73 мақала жарық көрді. Жобаларды іске асыру барысында 56 қазақстандық патент, 3 халықаралық патент, 136 авторлық куәлік алынды. Қазақстандық және шетелдік баспаларда 57 монография, 268 оқулық пен оқу құралдары шығарылды. 2019 жылы университет ғалымдары өндіріске 975, оқу процесіне 335 ғылыми әзірлемелерді енгізді.

Жалпы, университетте ғылыми қызметтің нәтижелерін белсенді жариялау үшін барлық жағдай жасалған. Университетте 3 ғылыми журнал «Industrial Technology and Engineering», «ОҚМУ ғылыми еңбектері», «Оңтүстік Қазақстан Ғылыми жаршысы» шығарылады.

Университет Силикон алқабы принципі бойынша жұмыс істеуді бастап, өндірушілерге, кәсіпкерлерге және инвесторларға жаңа идеяларды апробациялауға, инновациялық өнімдердің прототипін алуға ашық мүмкіндік беріп отыр. Осының барлығы инновациялық белсенділікті арттыруға қызмет етіп, халықтың әл-ауқатын жақсартады. Оқу орнымыз өңірдің инновациялық дамуына және елдің зияткерлік әлеуетін қалыптастыруда өз миссиясын орындайды.

 

– Әлемді жайлаған коронавирусқа байланысты көктемде жоғары оқу орындарындағы білім беру жаппай онлайн форматта жүргізілді. Төтеннен келген төтенше жағдайдағы тың жүйені Сіздің басқаруыңыздағы оқу орны қалай жүзеге асырды. Онлайн оқытудың ерекшелігі мен кем тұсы қандай?

– Бүкіл әлемді дүр сілкіндірген коронавирус пандемиясы барлық деңгейдегі білім беру мекемелерін осы қашықтықтан оқыту формасына алып келді. Қашықтықтан білім беру ақпараттық және коммуникациялық технологияларды белсенді пайдалануға бағытталып, бейне-конференциялар, электрондық пошта, интернетті немесе телеконференциялар арқылы екі жақты байланысқа негізделді. Біздің университетте де Webexmeeting, ZOOM и Прометей платформаларында жұмыс жасау тәжірибелері қалыптасып, бүкіл оқу процесі қашықтықтан жүргізілді.

Қашықтықтан оқытудың негізгі артықшылығы ретінде әрбір студенттің өзінің білім-білік деңгейіне қарай білім алу мүмкіндігіне ие болуы және қашықтан оқыту жүйесі арқылы бүкіләлемдік білім қорына қолжетімділігін айтар едім. Студент түсінбеген сұрақтарын бейне-дәрістен немесе қосымша ақпарат құралдарынан қайта қарап, өз білімін толықтыра алады. Осы орайда көптеген әлемдік білім қорлары өз контенттерін ашық қолданысқа шығарып, білім алушыларға үлкен мүмкіндіктер жасады.

Ал, қиындығы – сапалы виртуалды коммуникацияға білім алушылардың барлығының бірдей мүмкіндігінің болмауында және шалғай елді мекендерде интернет желісінің дұрыс немесе мүлдем жұмыс істемеуі. Әрине, мұндай қиындықтарға қарамастан, университетте қашықтықтан оқыту мүмкіндіктерін барынша тиімді пайдаланып, қысқа мерзімде толық контент қалыптастыра алдық. Мұндай қиын да күрделі жұмыстарды жүргізуде оқытушылардың алар орны ерекше болмақ. Ұстазға әрі ауыр, әрі жауапты міндет жүктеледі. Қашықтықтан оқыту форматында жұмыс жасайтын оқытушылар оқытудың жаңа технологияларын, оқытудың компьютерлі және тораптық жүйелерін жетік меңгеріп, олармен еркін жұмыс істей алатын дағдысын қалыптастыруы тиіс. Бұл бағытта оқытушыларымыз да жетік тәжірибе жинақтады деп ойлаймын.

– Қашықтықтан оқыту білім сапасына қаншалықты кері әсерін тигізеді деп ойлайсыз?

– Қашықтықтан оқыту жүйесі бүгінгі білім саласында жоғары рөлге ие. Өйткені бұл жүйе арқылы ұстаздарымыз бен студенттеріміз ғаламдық ақпарат көздеріне қол жеткізуге, ғылыми-педагогикалық біліктілігін жетілдіруге, әлемдік тәжірибелерді меңгеруге зор мүмкіндік алады.

Қашықтықтан оқыту студентке өз бетінше қайталанбайтын көпнұсқалы, көпдеңгейлі дидактикалық шарттар негізінде тапсырмалар беру, білім мен дағдыны объективті бағалау, ерекше ақпараттық материалдарды мультимедиялық формада беру, виртуалды өмірге енгізу т.с.с. жаңа да жан-жақты мүмкіндіктерді ұсынады. Осы мүмкіндікті тиімді пайдалана білген студенттің өз білімі мен құзіреттілігін толық қалыптастыра алатынына сенімдімін.

 

– Қазіргі таңда пандемияға байланысты жаңа оқу жылы да онлайн форматта өтуі мүмкін деген болжамдар айтылуда. Бұл қаншалықты мүмкін деп ойлайсыз? Осы бағытта алға қойған жоспарларыңыз қандай?

 

– ҚР Президенті Қ.К.Тоқаев кеше ғана «Ана тілі» басылымына берген сұхбатында: «Шынында да, бұл індет біздің ғана емес, жалпы әлемдегі адамзаттың бет-бейнесін, тұрмыс-тіршілігін өзгертті. Ауыр дерттің алдында дамыған мемлекеттердің өздері дәрменсіз болып отыр. Оған бәріміз куәміз. Озық деп жүрген Еуропа елдері, азуын айға білеген АҚШ, Азия алыптары – Қытай, Жапония, Оңтүстік Корея, тағы басқа да елдер тығырыққа тірелгендей»,– деп бүгінгі жағдайды анық сипаттап берді. Сондықтан біз жаңа оқу жылының қандай болатынын ашық айта алмаймыз. Егер қашықтықтан оқыту жүйесі әрі қарай жалғасатын болса, біз оған толық дайынбыз. Барлық пәндердің электронды контенттері толықтырылды және бүгінге дейін жинаған тәжірибеміз де жетерлік.

 

– Өз саласының білгірі ретінде университеттегі ғалымдардан қазіргі таңда қоғамда көп талқыланып жүрген 5G немесе қазіргі эпидемиологиялық жағдай туралы пікірлерін білдіңіз бе? Құпия болмаса осы жағдайға қатысты тұжырымды ойларды көпті қызықтыратын мәселе ретінде сұхбатқа сыйғызып жіберсек…

– Бүгінде баспасөз беттерінде, әлеуметтік желілерде, тіпті күнделікті тұрмыстық қатынастарда 5G желісі коронавирус немесе оның симптомдарын тудырады және COVID-19 вирусы жаңа әлемдік державалардың көшбасшылары басқаратын биологиялық қаруға жатады деген сияқты әртүрлі алып қашпа пікірлер көп таралуда. Бұдан халық шынайы ақпарат пен жалған ақпараттарды ажырата алмай, ел арасында түрлі дүрбелең пайда болуда. Әрине, мұндай алып қашпа әңгімелердің ешқандай негізі жоқ екенін еліміздегі бүгінгі ахуал дәлелдеп отыр. COVID-19 вирусы елімізде күннен-күнге кең таралып, онымен ауырғандар саны жиырма мыңға жуықтап, ал қайтыс болғандар саны жүзден асып кетті. Сондықтан Үкімет ұсынып отырған гигиеналық-санитарлық сақтық шараларын толық орындауға тиіспіз. Сонымен қатар, мен тарихшы ретінде ұлттық тағамдарымызды – қазы-қартаны, жал-жаяны, шұбат пен қымызды, айран-сүтті жиі пайдалануды ұсынамын. Түрлі витаминдерге толы бұл ұлттық асымыз адамдардың иммунитетін көтеріп, сан сырқаттан сақтайды.

 

– Мазмұнды мәлімдемеңізге рахмет. Оқу орны ұлылардың ұясы бола берсін!

 

Сұхбаттасқан:

Салтанат ИБРАГИМОВА.

Биыл қазақтың көрнекті ақыны Абай Құнанбайұлының 175 жылдығы. Осыған орай Үкімет ұлы ақынның құрметіне орай әр жылдың 10-тамызын Абай күні ретінде атап өтуді ұсынды.

 

Премьер-Министр Асқар Маминнің бұл туралы Қаулысы 13-шілдеге дейін  қоғамдық талқылауға түседі. Қаулы мәтіні 26-маусымда «Ашық Үкімет» порталына жарияланды.

Неге 10-тамыз? Себебі 10 тамыз — ақын Абай Құнанбайұлының туған күні болып табылады. Кейбір зерттеушілер ақын 23 — тамызда туған дегенді алға тартады.

Билік ұсынысына қатысты біраз пікірлер айтылуда. Біраз адам бұл ұсынысты қолдаса, енді  бірі Абай күнін мерекелеу ысырапшылдыққа жол береді дегенді алға тартады.  «Абай күнін тойлағанша оның өлеңін жаттайық» деген орамды ой айтып жатқандары да жетерлік.

Жалпы биыл Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына орай  айтылған ұсыныстар осымен түгесілмейді. Жыл басынан бері біртуар тұлғаның мерейтойына орай түрлі ұтырлы ұсыныстар айтылып, жариялануда. Мәселен, кинодраматург Талғат Теменов «Тойдың шашуы ретінде Семей облысын ашса Нұр үстіне Нұр болары белгілі. Абай Хәкім, әрине сенің атыңда көшелер бар. Қазақстанның әр қаласында бір-бір көше бары рас. Алайда осы жеткілікті ме? Неге біз сенің атыңа бір аэропортты, болмаса бір облысты қимай отырмыз? Жарайды делік. Бізде Жәкем – Жамбылдың атында облыс бар.. Қаныштың атында Сатпаев қаласы бар… Ал, сен оларға Темірқазық едің ғой.. Неге біз сені ұмыттық, Абай? Егер осы Семей қайта ашылса ел-жұрт қандай қуанар еді.. бөркімізді аспанға лақтырып бір-бірімізден сүйінші сұрамас па едік..? Иә, менің ақылым әзірге осыған жетпей тұр…»,-деп Семей облысын қайта ашу туралы ұтырлы ұсыныс білдірген. Бұл пікірді Ғаббас Қабышұлы да қолдап, «Абай, Шәкәрім, Мұхтар Әуезов туып-өскен Семей топырағы – киелі топырақ. Семей өңірі – исі қазақтың рухани бесігі. Тәттісөзді Тәуелсіздік бұйырысымен Семей облысының атын мансұқтау қазақы рухқа қамшы сілтеу болды. Ол қателік түзетілуге тиіс! Семей облысы қалпына келтірілсін! Бұл орынды талапты қазіргі биліктіктің алдына бүкіл қазақ болып қоюымыз қажет!»,- деген. Жуырда профессор Оразалы Сәбден болса «Осы орайда, биыл туғанына 175 жыл атап өтілгелі отырған әлемдік деңгейдегі тұлғаға неге бір облыстың атын беруге болмайды деген сұрақ көптің көкейінде тұр. Жамбыл облысы бар. Түркістан облысы ашылды. Талдықорғанға облыс мәртебесі қайта берілді. Бір кездерде құлдырап кеткен облыс, әсіресе Талдықорған қаласы қазір қарасақ, сәулетіне көз толады, дамып келеді»,-деп жөні бөлек, жосығы ерек пікір білдіреді. Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметіне қарата айтылған бұл ұсыныстар туралы нақты жауап әлі айтылған жоқ.

Сонымен қатар, қазақ жұртының санасына сәуле шашқан еңбектердің авторы Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына орай  өткен жылдың соңында «Ақ Жол» партиясының депутаттары еліміздің Премьер-Министрі Асқар Маминге Семейге мегаполис  статусы берілсін деген ұсыныспен депутаттық сауал жолдаған. Партия депутаттары өз ұсыныстарында ҚР «Әкімшілік аумақтық құрылысы туралы» Заңнын 3-бабына сәйкес, республикалық маңызы бар қалалар қатарына халқының саны бір миллион адамнан асатын елдімекендер немесе ерекше мемлекеттік маңызы бар қалалар жататынын алға тарта келе, Семей қаласы – дәл осы ерекше мемлекеттік маңызы бар қала екендігін бірнеше мысалдармен келтіре кеткен-тін. Көп ұзамай Үкімет басшысы Асқар Мамин  депутат сауалына «Жоғарыда айтылғандардың негізінде бүгінгі күні Семей қаласына республикалық маңызы бар қала мәртебесін беруді мезгілсіз деп санаймыз» деп жауап қайырған еді. Премьер- Министр дербес қала мәртебесін беру  елеулі бюджет шығындарын талап ететінін, әзірге мемлекет ақшасын қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуына серпін беретін жобаларға бөлу тиімді екенін айтқан-тын.

 

Кешегі аптада Ұлттық қордағы қаржы 50 миллиард теңгеге толықты. Қомақты қаржыны «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ жіберді. «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ Қоғаммен байланыс және маркетингтік коммуникациялар жөніндегі департаменті қорға жіберілген бұл қаржының «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ-ның SPO-дан түскенін хабарлады.

 

Осы айдың басында «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» Акционерлік Қоғамы Ұлттық қорға 100 миллиард теңге жіберуге дайын екендіктерін мәлімдеген болатын. Өз кезегінде ҚР Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев бұл бастаманы қолдап, оның дағдарыс кезіндегі ерекше маңыздылығын атап өткен еді.  Бұл туралы Ебласы «Қор басшылығының уақытылы қабылдаған шешімдерін оң бағалаймын және қолдаймын. Олар өздерінің тиімділігін көрсетті. Дағдарыс кезінде мемлекет экономиканы қолдауға Ұлттық қордан қомақты қаражат бөлді. Алайда, бұл жағдайда «Самұрық-Қазына», керісінше, Ұлттық қорға 100 миллиард теңге жібереді»,- деген-тін.

«Самұрық-Қазына» Қорының басшылығы елдегі экономикалық жағдайды ескере отырып, қаражаттың бірінші бөлігін Ұлттық қорға мерзімінен бұрын жіберуді ұйғарған. Қалған соманы  яғни, 50 миллиард теңгені ағымдағы жылдың соңына дейін жіберуді жоспарлап отыр.

Соңғы кездері бірқатар азаматтар Ұлттық қордағы қаржының алдағы тағдырына қатысты өз алаңдарын ашық айта бастады. Естеріңізге сала кетсек, ағымдағы жылдың сәуір айында Мәжіліс депутаты Аманжан Жамалов қордағы қаржы 3-4 жылда сарқылуы мүмкін екенін айтып, Үкіметті  ондағы ресурсты барынша үнемдеуге шақырған болатын.

Халық қалаулысы  мұнай бағасының құлдырауынан Ұлттық қордың түсімдері 3,3 триллионнан 1 триллион теңгеге дейін түсетінін, ал бюджетке бағытталатын трансферт, керісінше, 2,7 триллион теңгеден 4,8 триллион теңгеге дейін артатынын айта келе, «Мұнайдың арзандауы, іскерлік белсенділікті мемлекеттен субсидиялау, бизнес үшін салық жеңілдіктерін ұлғайту бюджетті әжептәуір шығынға ұшыратады. Сырттан қарыз алу жағдайды одан сайын ушықтырып жібереді. Ұлттық қордың активтерін осындай жылдамдықпен ала берсе, ақша небәрі 3-4 жылдың ішінде таусылып қалуы мүмкін»,  — деген-тін.

Жамаловтың жанайқайының жөні бар. Себебі, мұнай бағасының арзандауынан  «қара алтын» секторы саласы бойынша қорға түсетін қаржы көзі жыл сайын кеміп бара жатыр.

Өткен жылы қорға 4 трлн. 492,6 млрд. теңге түсім түскен. Оның 2 трлн. 859,2 миллиардын – мұнай секторы компаниялары аударған. Былтырғы түсім 2018 жылмен салыстырғанда  352 млрд. 381,9 млн. теңгеге немесе 11%-ға аз. Қорға мұнай секторынан түсетін аударым көзінің жыл сайын  азаюы 2015 жылдан бері байқалып келеді. Ал оған дейін қорға «қара алтын» секторынан аударылған қаржы жалпы түсімнің көп бөлігін құрайтын. Мысалы,  2011 жылы қорға мұнай секторынан 3 трлн 488 млрд,  2012 жылы – 3 трлн 843 млрд, 2013 жылы – 3 трлн 432 млрд, 2014 жылы – 3 трлн 504 млрд теңгеге дейін түсім алынған.

Ekonomist жобасының негізін қалаушы, белгілі экономист Қасымхан Қаппаров  «Ұлттық қор активті мемлекетке төрт жыл бойы әлеуметтік міндеттемелерін орындауға жетеді. Мәселе биліктің ол қаражатты қаншалықты ұтымды жұмсай алуында. Сонша шығын елді дамуға бастай ма әлде әлдебір қалталарға түсіп, шетелге ағып кете ме? Әзірге Қазақстанда ақша бар. Бірақ бізде мемлекеттік аппарат өте әлсіз, әрі тиімсіз», – деп пікір білдіруі депутат Аманжан Жамаловтың қор ақшасын барынша үнемдеу туралы дабылының жәй еместігін көрсетіп тұр.

Ағымдағы жылдың наурызында еліміздің Қаржы министрлігі қорда барлығы 61 млрд 153,5 млн доллар актив бар екенін мәлімдеген-тін.

Қайсыбір мекеме, өндіріс, орталық болмасын халыққа сапалы қызмет жасау бүгінгі күннің басты талабы. Осы орайда біз Соақ ауданы, Таукент кентінде орналасқан «Қазақстан халық банкі» мекемесінің бөлімшесінің тыныс-тіршілігімен танысу үшін арнайы соқтық. Бізді ең алғаш осы бөлімшеніңң күзет қызметі қарсы алды. Олар бүгінгі күні елді елеңдетіп отырған короновирусқа байланысты бет пердеміздің бар екендігін көрген соң ішке кіргізді. Ішке енгенімізде бірден келушілерге деген құрметті сезіндік. Таза, салқын жарқыраған қызметтік бөлмелері банк бөлімшенің ажарын аша түсті. Банк қызметкерлері келушілерге қызмет етіп жатыр.

 

Келуші азаматтар түрлі қызмет түрлерін қалауынша пайдаланып тиісті құжаттарын ұсынуда. Осы тұста банк түсінігіне аздап тоқтала кетсек.

— Банк біздің ұғымызда ақша қаржылары мен қорларын жинақтау, беру, мемлекеттер, кәсіпорындар (фирмалар), мекемелер және жеке адамдар арасындағы өзара төлемдер мен ақшалай есеп айырысуда делдалдықты жүзеге асыру, ақшаның белгілі бір түрін айналымға қосу, ақша мен құнды қағаздар шығару, алтынмен, шетелдік валютамен түрлі операциялар жасау және басқа да қызметтер атқаратын қаржы мекемесі.

Банктің пайда болуы мен дамуы тауар-ақша қатынастарының дамуымен тығыз байланысты. Банктер кәсіпорындардың, фирмалардың, компаниялардың, сонымен қатар тұрғындардың уақытша пайдаланылмай бос тұрған қаражаттарын жинақтап, қажет етушілерге өсіммен уақытша кредит беру арқылы қаржы мұқтаждығын өтейді. Сөйтіп, банктер аралық қызмет атқарып ақша пиасасында (рыногында) тауарға айналатын жаңа талап пен міндеттемені қалыптастырады. «Банк» сөзі «banco» деген ағылшын тілінен аударғанда «айырбас столы» дегенді білдіреді. Банктік қызмет — бұл банктік операцияларды жүзеге асырумен байланысты қызметті білдіреді. Банктік операцияларға мыналар жатады: заңды тұлғалардың депозиттерін қабылдау, банктік шоттарын ашу және жүргізу; жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдау, банктік шоттарын ашу және жүргізу; банктердің және банктік операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың корреспондентік шоттарын aшy және жүргізу; заңды және жеке тұлғалардың металдық шоттарын ашу және жүргізу; кассалық операциялар: банкнота мен монетаны қабылдау, беру, қайта санау, айырбастау, ұсату, сорттау, қаптау және сақтау; аударым операциялары; заңды және жеке тұлғалардың ақшаны аударумен байланысты тапсырмаларын орындау; есепке алу операциялары: заңды және жеке тұлғалардың вексельдерін және өзге борыштық міндеттемелерін есепке алу (дисконт); заемдық операциялар: ақы төлеу, мерзімін белгілеу және қайтару шартымен ақшалай нысанда несиелер беру; заңды және жеке тұлғалардың, оның ішінде корреспондент-банктердің тапсырмаларына байланысты, олардың банктік шоттары бойынша есеп айырысу операцияларын жүргізу; сенім (траст) операциялары: сенім білдірушінің тапсырмасы бойынша және оның мүддесіне сай, ақшасын, құйма бағалы металын және бағалы қағаздарын басқару; клиринттік операциялар: төлемдерді жинау, тексеру және растау, сондай-ақ олар бойынша өзара есепке алу операцияларын жүргізу және клирингке қатысушылардың таза ұстанымын анық- тау; сейфтік операциялар: клиенттердің құжатты формада шығарылған бағалы қағаздарын, құжаттарын және бағалы заттарын сақтау қызметін керсету, сондай-ақ жәшіктерді, шкафтарды және бөлмелерді жалға беру; ломбардтық операциялар: тез іске асатын бағалы қағаздар мен жылжитын мүліктерді кепілге алып, қысқа мерзімді несиелер беру; төлем карточкаларын шығару; банкнот пен монеталарды және бағалы заттары инкассациялау және жөнелту; шетел валютасымен айырбас операцияларын ұйымдасытыру; төлем құжаттарын инкассоға қабылдау (вексельден басқаларын); чек кітапшаларын шығару; бағалы қағаздар нарығындағы клирингтік қызмет; аккредитивті ашу, растау және ол бойынша міндеттемені орындау; ақшалай нысанда орындалуды көздейтін, банктік кепіл-хаттарды беру; үшінші тұлғаның атынан ақшалай нысанда орындалуды көздейтін банктік кепілдеме беру-дейді бөлімше басшысы Балдәурен Мейрамбекұлы.

Бізді банк бөлімшесінің қызметкері Мейрамбекұлы Балдәурен банк жүйесімен барынша жүйелі таныстыруға тырысты. Отбасында жұбайы Айжан екеуі Жанерке, Бекарыс, Ақмарал, Балауса атты алтын асықтай ұл-қыздарды тәрбиелеп, оқытып оларға ел ертеңінінің анық азаматы болу үшін білімді бол керектігін жиі айтып отырады. Айжан «Сауран» ЖШС-інде қаржы маманы. Балдаурен бізге өзінің жауапты қызметкер, білікті маман екенін көрсетті. Бөлімшеде сондай-ақ аға менеджерлер Ергешова Жібек Сырбайқызы, Тәйтіков Марат Дәулетұлы, аға кассир Құттыбаева Орынкүл Жұмаділдақызы сияқты білікті мамандар кент халқына қалтқысыз қызметтерін көрсетуде екен.

Татымды тірліктері мен сапалы қызметтерін Таукент жұртшылығына арнап отырған ынтымағы берік ұжымның берекелі тірлігіне риза болып қайттық.

 

Мақсат Қарғабай.

 

Мақтааралда су тасқынынан зардап шеккен ауылдарда жүргізіліп жатқан құрылыс қарқыны бір сәтке де бәсеңдемеуі тиіс.

Өткен аптада Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеев ауданға жасаған кезекті сапары кезінде осылай деді. Аймақ басшысы қызыл су кесірін тигізген Өргебас, Фирдауси ауылдарындағы құрылыс жұмыстарымен танысты.

 

Қызыл су астында қалған бұл ауылдарды қайта қалпына келтіру жұмыстары бүгінде қарқынды жүріп жатыр.

Мәселен, Өргебас елді мекендегі 209 үйдің 184-не 8,5 млн. теңгеден қаржы берілген. Ал Фирдауси ауылындағы 340 үйдің 277-нің иелерімен келісім шарт жасалып, бәріне дерлік 8,5 млн. теңге аударылған. Қазіргі таңда аталған ауылдарда қайта салынуы тиіс үйлер бұзылып, аумақтары тазалануда. Сонымен қатар, жүздеген үйлердің іргетастары құйылып, қабырғалары өрілуде.

Бұдан бөлек, Өмірзақ Естайұлы Мырзакент кентіндегі жаңа мөлтек ауданда жүргізіліп жатқан құрылыс жұмыстарымен де танысты. Бүгінде онда Жеңіс, Жаңатұрмыс, Достық елді мекені тұрғындарының келісімі бойынша 386 жеке тұрғын үйдің құрылысы жүргізілуде. Оның ішінде 196 тұрғын үй мемлекеттік бюджет есебінен бой көтеруде. Ал қалған 190 тұрғын үй «Б.Утемуратов», «Салиқалы ұрпақ», «Біз Біргеміз» қорынан салынуда. Яғни, қазіргі таңда 386 үйдің құрылысы жүргізілуде. Соның бүгінде 46-сында ішкі әрлеу, 54-інде шатыр жабу, 239-ында қабырға қалау, 77-сінде бірінші жаппасын жабу, 10-ында іргетасын қалау жұмыстары жалғасуда.

Мақтаарал аудандық сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімінің басшысы Бижан Анарбеков «1-шілдеде 55 үйдің құрылысы толық аяқталып, 100 үйдің шатыры жабылып бітеді деп жоспарлап отырмыз. Құрылыс қарқыны бір сәтке де бәсеңдеп отырған жоқ. Мердігер мекемелер екі кезеңде жұмыс істеуде. Яғни, күндізгі және түнгі ауысымда жұмыстарын жалғастыруда. Әзірге құрылыс материалдарынан немесе құрылысшылардан тапшылық орын алып отырған жоқ»,- дейді.

Жаңа мөлтек аудандағы 70 гектар аумақта тұрғын үй құрылысынан бөлек, инфрақұрылымдық яғни газ, су, жол, жарық тарту жұмыстары қатар жүргізілуде. Сондай-ақ, 1200 орындық мектеп пен 280 орындық балабақшаның орнын әзірлеу жұмыстары жалғасуда.

Айта кетейік, жаңа мөлтек ауданда 31 мердігер компания мен оның 1507 құрылысшысы еңбек етуде.

Сапар барысында аймақ басшысы «Мақтаарал ауданындағы су басқан 5 елдімекендегі төтенше жағдай салдарын жою, жаңа мөлтек аудан мен екі ауылдағы үй салу жұмыстарын бір сәтке де бәсеңдетуге болмайды. Тамыз айының алғашқы күнінде жаңа мөлтек аудандағы үйлердің бәрінің дерлік шатырлары жабылып бітуі тиіс», – деді.

Сонымен қатар өңір басшысы облыстық штабта мәжіліс өткізіп жауапты басшыларға нақты тапсырмалар жүктеді. Жауапты сала мамандарына Мақтааралдағы құрылыс жұмыстарының қарқыны, селден зардап шеккен отбасыларға берілетін бір реттік өтемақының берілуі, ауыл шаруашылығы шығындарын өтеу жұмыстарының орындалуы, Фирдауси, Өргебас ауылдарындағы төтенше жағдай салдарын жою жұмыстары туралы күнделікті мәлімет беріп отыруды тапсырды.

Бұдан соң Өмірзақ Естайұлы Атакент кентіндегі «Мақтаарал» жалпы орта мектебінде орналасқан эвакуациялық пунктте су басқан Жеңіс ауылының тұрғындарымен кездесті. Кездесуге тұрғын үйлері суға кеткен 180-ге жуық тұрғын қатысты. Жиында облыс әкімі тұрғындар көкейінде жүрген көптеген сұрақтарға нақты жауап берді. Атап айтқанда Мырзакент кенті маңында жаңадан салынып жатқан тұрғын үйлердің кімдерге қалай берілетіні, қоғамдық қордан берілетін және жан басына шаққандағы өтемақылардың берілуі туралы жан-жақты мәлімет ұсынды.

Жиында тұрғындардың бұрынғы ауылдарындағы тұрғын үйлерінің орны дачалық массив ретінде қалатыны нақтыланды. Өз кезегінде тұрғындар бұрынғы жерлері өз меншіктерінде қалатынына ризашылығын білдірді.

Түркістан қаласында тігін фабрикасы салынады. Бұл бағыттағы жобаға алғашқы инвестицияны Өзбекстан Республикасы құятын болады. Облыс орталығынан ашылатын жаңа кәсіпорын жергілікті жердегі 1200 адамды тұрақты жұмыспен қамтиды деп күтілуде. Костюм, сырт киім мен спорт киімдері тігілетін фабрикада табысы төмен және мүмкіндігі шектеулі қыз-келіншектер жұмысқа қабылданады. Өз кезегінде оларға Өзбекстан Республикасынан келген мамандар тәжірибесін бөліседі.

 

Жуырда Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеев Өзбекстан Республикасынан келген делегациямен кездесу кезінде осындай мәмілеге келді. Тараптар кездесуінде сөз алған облыс әкімі Өмірзақ Естайұлы киелі кенттің жаңа мүмкіндіктері мен түрлі бағыттар бойынша қолға алынып жатқан тың жұмыстар туралы сөз етті. Содан соң көршілес елден келген делегация мүшелері құрылысы қарқынды жүріп жатқан Ислам орталығына бет алды. Бір мезетте бес мың жамағат мінәжат ететін мешіт Өзбекстан Республикасының Түркістанға тартуы ретінде салынуда. Көрші елдің Президенті Шавкат Мирзиёев қолдау көрсетіп отырған Ислам орталығының ішкі және сыртқы безендірілуі шығыстық нақышта жүргізілуде. Оның құрылысы осы жылдың күзінде аяқталады деп күтілуде.