Маңызды

Әлем пандемия құрсауынан шыға алмай отыр.
Қазақстанда да Covid-19 індетінің тіркелуі өршіп, эпидахуал қиындап барады.

Қазақстанда Нұр-Сұлтан, Алматы қалалары мен Атырау, Ақтөбе, Ақмола, Батыс Қазақстан, Қарағанды, Алматы облыстары «қызыл аймаққа» тұр. «Сары аймаққа» Шымкент қаласы, Жамбыл, Қызылорда, Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Маңғыстау облыстары еніп отыр. Тек Қостанай, Түркістан мен Шығыс Қазақстан облысы «жасыл» жолақта.
Пандемия басталғаннан бері елімізде коронавирусты жұқтырғандардың саны 274 мыңнан асты. Өкінішке орай 3200-ден аса адам індетті жеңе алмай, о дүниелік болған.
13-сәуірдің өзінде елімізде 2229 адамнан коронавирус анықталған.
Өткен жылдың 1-тамызынан бастап 12-сәуірге дейін коронавирустық белгісі бар пневманиямен 51539 адам тіркелген. Емделіп шыққандар саны 50304 адам болса, 736 адам көз жұмған.
Мамандар алты құрлыққа ауыз салған індетті жеңудің жалғыз жолы екпе салдыру екенін айтады. Дәл осы екпе салдыру бойынша тиісті жоспарды дұрыс жасай алмағаны үшін Президенттен сын естіген еліміздің денсаулық сақтау министрі Алексей Цой ашуға мініп отыр. Бұған дейін ол эпидахуалдың күрделене түсуіне халықтың көпшілігінің маска тағу, адам көп шоғырланатын жерге бармау, жаппай іс-шараларға қатысудан бас тарту және т.б. індеттің ілмегіне түспеудің қарапайым талаптарын орындамауынан деуден жалықпаған.
Аптаның басында Үкімет отырысында өңірлерде науқастарға дұрыс жағдай жасалмай жатқанын, аурудың алдын алу бойынша түсіндіру жұмыстары көңіл көншітпейтіні, инфекциялық стационарларда кадр жетіспейтінін ашық айтып, таяқтың екінші ұшы бар екенін мойындады.
Айта кетейік, министр өткен аптада елімізде коронавирусқа қарсы ұжымдық иммунитет қалыптастыру үшін бір ғана сәуір айының өзінде 2 млн. тұрғынға екпе салдырамыз деп мәлімдеген. Сонымен қатар ол, бұқаралық ақпарат құралдарына берген сұхбатында бұл меже толық орындалғанмен бір айдың ішінде жағдай жақсара түседі деп ойлау әлі ерте екенін, азаматтардың негізгі бөлігі 2-3 ай ішінде вакцинацияланған соң барып эпидахуал тұрақтала түсетінін айтқан. Сондай-ақ ол, азаматтардың екпе қабылдауы өз деңгейінде жүзеге асатын болса, күзге жақын ұжымдық иммунитет пайда болады деп болжауда.
Еліміздің бас дәрігері екпе қабылдағандардың денсаулығы күрт нашарлайды деген мәлімдемелер жалған екенін, бүгінде коронавирусқа қарсы екпе қабылдағандардың 0,8%-да ғана катаралды синдром, яғни, дене температурасының жоғарылауы, ине салған жердің ауырсынуы сияқты күтілген реакциялар тіркелгенін, бірақ келесі күні-ақ оның ізі қалмайтынын ескертеді. Алексей Цой вакцина қалыпты өмірге тез оралуымызды қамтамасыз еткенмен азаматтардың 18 жасқа толмауы, жүктілік немесе созылмалы аурулардың өршуі, аллергиялық реакциялар, дене қызуының жоғарылауы сияқты белгілер екпе қабылдаудан бас тартуға негіз болатын жағдайлар екенін алға тартады. Министр егер азамат сау болса әрі препаратқа қарсы көрсетілімдері болмаса, вакцина алғаны дұрыс деп есептейді. Осы ретте қазіргі таңда елімізде халық үшін коронавирусқа қарсы жаппай вакцинация тегін және ерікті негізде қалып отырғанын айта кетейік.
Қазіргі таңда елімізде коронавируске шалдыққан науқастарды емдеуде ауруханалардағы орындардың жүктелуі 41 пайызды, ал реанимациялық орындардың жүктелуі 27 пайызды құрап отыр. Бұл арқаны кеңге салатын көрсеткіш емес.

А.САТЫБАЛДЫ.

Түркістан облысы бойынша ерте көктемде егілген қырыққабаттың алғашқы өнімі жиып, терілді. Беларусь мемлекетіне экспортталатын өнімдерді Жетісай ауданы, Әл-Фараби елді мекенінің диқандары ақпан айының басында 10 гектар жерге еккен болатын.

Бұл туралы Түркістан облысының Өңірлік коммуникациялар қызметі жазады. Өз кезегінде «Әл Фараби» шаруа қожалығының төрағасы Сәбденов Бекзат «Қыста шаруа қожалығымызға тиесілі жердің 10 гектарына қырыққабаттың ерте пісетін «Зарисма» сортын ектік. Егілген көшеттердің барлығы өзіміздің жылыжайда өндірілген. Жер анадан бел бүгіп терген еңбегіміз толық ақталып отыр»,- деді.
Жалпы биыл Жетісай ауданы бойынша 1 080 гектар аумаққа ерте пісетін қырыққабат егілген. Ауданның ауылшаруашылығы бөлімінің басшысы Марат Абуов былтыр аудан диқандары 36 мың тонна қырыққабат өнімін өндіргенін алға тартады. Биыл аудан диқандары 78 500 гектар аумаққа егін егеді. Бүгінге дейін олар дейін 1 300 гектарға көкөніс, 10 мың гектар аумаққа бақша дақылдарын егіп үлгерген.

«Уақыт».

Өңірлерде әлеуметтік маңызы бар азық-түліктің бағалары қымбаттаса әкімнің осы салаға жетекшілік ететін орынбасарына тәртіптік шара қолдану қажет.

Еліміздің Сауда және интеграция министрі Бақыт Сұлтанов Үкімет отырысында осылай деді.
Аталған ведомства басшысы жыл басынан бері әлеуметтік маңызы бар азық- түлік өнімдерінің бағасы 3,2 пайызға өскенін атап өтті. Өткен жылдың сәйкес мерзімінде бұл көрсеткіш 4,8 пайыз болған. Министр қабылданған жедел іс- шаралардың нәтижесінде бағалардың өзгеруі тұрақтанғанын айтады. Сонымен қатар ол, ағымдағы жылдың 11-наурызында Үкіметтің отырысында бағаны тұрақтандыру жөніндегі жол картасы мақұлданғанын да атап өтеді. Ведомства басшысы Бақыт Сұлтанов барлығы 45 шарадан тұратын жол картасы бағаның одан әрі өсуіне жол бермейді деп сендіріп отыр. Соған сәйкес өңірлерде монополияға қарсы шаралар жолға қойылып, шекті бағалар енгізілген. Әлеуметтік маңызы бар тауарлардың бағасын тұрақтандыру туралы меморандумдар жасалып, ауыл шаруашылығы өнімдерінің жәрмеңкелері өткізілуде. Сауда нысандарында әлеуметтік сөрелер қойылып, күнделікті мониторинг жұмыстары жүргізілуде.
Өз сөзінде министр бағаны ұстап тұру үшін әлеуметтік маңызы бар тауар өндірушілерге айналым қаражатын берудің маңызы зор екенін тілге тиек етті. Осы мақсатта жыл басынан бері «Айналым схемасы» 30 пайызға ұлғайтылып, қаржыландыру 24 млрд. теңгені құраған. Алдағы күндері бұл мақсатқа тағы қосымша 8 млрд. теңге бөлу жоспарланып отыр.
Айта кетейік ағымдағы жылдың бірінші тоқсанында әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының өсуінің ең жоғарғы деңгейі Атырау және Жамбыл облыстарында орын алды. Осыған байланысты, Үкімет басшысының бірінші орынбасары Әлихан Смайылов осы жұмысқа жауапты Атырау мен Жамбыл облысы әкімінің орынбасарларына қатаң сөгіс беруді тапсырған.

Қ.ҚАЛИЕВ.

Бүгінде Шымкентте арендалық тұрғын үй кезегінде 43 906 азамат тіркелген. Ағымдағы жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша баспана кезегіне 2 796 адам жазылған.

Шымкент қалалық тұрғын үй басқармасының басшысы Азамат Рысжанов осы жылдың бірінші тоқсанында атқарылған жұмыстардың қорытындысы туралы баяндамасында осындай сандеректерді мәлімдеді.
Ол жыл басында 976 отбасыны арендалық пәтермен қамту жоспарланғанын айтты. Бүгінге дейін жұмыс істейтін жастарға сатып алу құқығынсыз 300 пәтер беру туралы шешім қабылданған. Бұл бағытта ағымдағы жылдың 25-27 қаңтары аралығында өтінімдер қабылдау жүргізілгенін, нәтижесінде «shymkent-baspana.kz» cайты арқылы 3 648 өтінім келіп түскенін айта кетейік. Қазіргі таңда ұсынылған өтінімдер ішінде балл жүйесі бойынша жоғары көрсеткішке ие болған 300 азаматқа пәтер кілттері табысталуда.
Бұдан бөлек, ағымдағы жылдың 1-сәуірінде арендалық тұрғын үйдегі 161 пәтерді кезегі келген азаматтарға тапсыру туралы шешім шығарылған. Соның негізінде 10 пәтер -жетім балаларға, 106 пәтер -көпбалалы отбасыларға, 45 пәтер — халықтың әлеуметтік жағынан әлсіз тобына кіретін азаматтар үшін берілетін болады.
Жалпы осы жылдың бірінші жартыжылдығында 676 пәтер беру жоспарланған. Оның ішінде 378 пәтер көпбалалы отбасыларға табысталады.
Арендалық тұрғын үй кезегіне тіркелген азаматтарға пәтерлерді тапсыру туралы шешім шығару бойынша комиссияның келесі отырысы мамыр айында өткізу жоспарлануда.
Естеріңізге сала кетсек, жыл басында қала әкімі Мұрат Әйтенов 2018-2019 жылдары қалада 1692 пәтер берілсе, 2020 жылы 1596 пәтерде қоныстой тойланғанын, ал биыл 2500-ден аса азаматқа пәтер кілтін тапсыру көзделіп отырғанын мәлімдеген болатын. Осы мақсатта жыл соңына дейін кезекте тұрған азаматтарды баспанамен қамтамасыз ету үшін 1 580 пәтер сатып алу жоспарланып отыр. Бұл үшін 22,5 млрд. теңге қаржы қаралған.
Сонымен қатар қалалық тұрғын үй басқармасының басшысы жыл соңына дейін кредиттік негізде 4 197 отбасыны пәтермен қамту көзделгенін алға тартады. Ағымдағы жылдың мамыр айында жергілікті бюджет есебінен бастапқы жарна үшін, 300 млн теңгеге дейін (әр азаматқа 1 млн. теңгеге дейін) тұрғын үй сертификаттарын беру жоспарланған.
Сонымен қатар ол, осы жылы «Тұрғын үй сертификаттарын беру» мемлекеттік қызметі автоматтандырылғанын, бұл үшін жергілікті бюджет есебінен 6 млн. теңге бөлінгенін айтты. Енді аталған қызмет бойынша азаматтардың құжаттарын қабылдау www.kezekte.kz сайты арқылы жүзеге асыратын болады.
Айта кетейік, арендалық тұрғын үй кезегіне ҰОС ардагерлері мен мүгедектері, жетім және ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балалар, көп балалы отбасылар, мемлекеттік қызметкерлер, бюджеттік ұйым мен әскери қызметкерлер, жалғыз баспанасы апатты деп танылғандар, халықтың әлеуметтік жағынан әлсіз тобы, ҰОС ардагерлеріне теңестірілген азаматтар, І-ІІ-ші топтағы мүгедектер, мүгедек балалары бар отбасылар, зейнеткерлер, қандастар, ҚР Үкіметі бекіткен аурулар тізіміндегі азаматтар, төтенше жағдай салдарынан үйінен айырылғандар, мемлекеттік және әскери қызметті орындау барысында қайтыс болған адамдардың отбасылары тіркеле алады. Ескеретін жағдай бұл санаттағы азаматтардың соңғы үш жыл көлеміндегі тұрғылықты мекен жайы сол қалада болуы қажет. Және соңғы бес жыл көлемінде өз атына жазылған тұрғын үйі болмауы тиіс.

Биыл «Балалар әдебиеті» жылы. Осыған орай Шымкентте 100 отбасының балаларына кітаптар берілді. Бұл шара Шымкент қаласы бойынша «Рухани жаңғыру» өңірлік жобалық кеңсесінің «Қайырымды істер марафоны» жобасы аясында қолға алынды.

Іс-шараның мақсаты – өскелең ұрпақты кітап оқуға баулып, олардың көркем әдебиетке деген құштарлығын ояту. Ұйымдастырушылар жоба аясында сыйлыққа кітап алған балалар алдағы уақытта «Мен оқыған кітап» байқауларына қатысып, өзара пікір алмасатынын хабарлайды. Өз кезегінде бұл өрендердің өрісін өсіріп, танымын кеңейтіп, түйген ойларын еркін әрі ашық жеткізуге ықпал ететінін айтады.
Аталған қайырымды іске Шымкент қаласы мәслихатының бірқатар депутаттары, кәсіпкерлер, көпбалалы аналар демеушілік көрсеткен.
Шымкентте дәл осыған ұқсас шара өткен жылы болған республикалық «Кітап фестивалінде» де ұйымдастырылған. Ол кезде фестивальге келушілер кітап сатып алуға мүмкіндігі жоқ балалар үшін арнайы сандыққа әдеби және танымдық кітаптарды жинап, балаларға базарлық жасауға үлес қосқан. Көп ұзамай арнайы сандыққа жиналған кітаптар кішкентай оқырмандарға жол тартқан еді.

Мекке мен Мәдинадан қазақ қажылары үшін үй салдыруға мұрындық болған Аңдамас Көшербайұлының есімі жалпақ жұртқа жақсы таныс. Ол асқан дәулетті болған. Омбы, Түмен, Қорған, Челябі, Екатеринбург, Тобыл, Жалтыр, Үрбіт, Бағлан секілді 14 қалада сауда дүкенін ұстаған асқан дәулетті азамат болған. Түйе, жылқы ұстаған ақшалы бай. Астық, жеміс-жидек, қауын, қарбыз, картоп ектірген. Ауылында медресе мен мешіт салдырып көптің сауабын жинаған. Кіндігінен тараған жалғыз ұлы мен қызын қыста медреседе оқытқан. Ал жаз шыға сала қызын тігіншілікке үйретіп, ұлын қолөнерге кәсіптендіріп, егін даласының қызған еңбегіне тартқан. Байлығы асып тасса да, ұлы мен қызын бейнеті көп тігіншілік пен егіншілік жұмысқа жұмылдырудың себебін сұрағандарға ол «байлық үнемі жолдас болса жақсы. Алда-жалда дәулет қайтса, ұлым да, қызым да бейнет көрмей, өз беттерімен күнелтсін деп қолөнер үйреттім. Құдай осы күнді көпсінбесе, онда екеуі де өздеріне қызмет еткен адамдардың қадірін білетін болады» деп түсіндірген екен.
Қазақ әдебиетінде өзіндік орны бар Рахымжан Отарбаевтың «Меккедегі төрт үй» атты жазбасынан алынған бұл мысалдан қолөнерді кәсіп еткен несібеден құр қалмайтынына тағы бір көз жеткіземіз. Мұның жарқын мысалы ретінде Шымкент қаласының тұрғыны Диана Жайлаубаеваның кәсібі туралы айтуға болады.
Ол кесте тігу өнерін жетік меңгерген қолөнер шебері. Ісмер ұлттық нақыш пен заманауи үлгіде қолөнер бұйымдарын әзірлейді. Және оған кесте тігіп, ою-өрнектермен әшекелейді. Осы уақытқа дейін ол өзінің қолынан шыққан бас киім, сөмкелер және тағы да басқа дүниелерін әлеуметтік желі парақшасы арқылы көрсетіп, өз тұтынушыларын тапқан. Енді ол өз кәсібін одан әрі дамыту мақсатында мемлекеттің қолдауына ие болады.
Атап айтқанда ол, қалалық жұмыспен қамту орталығында жұмыссыз ретінде тіркеліп, қосымша «Бастау бизнес» оқу курсын тәмамдайды. «Қолөнер бұйымдарын жасау ісі» бойынша қайтарымсыз грантқа өтінімін білдіреді. Комиссияның шешімімен оның жобасы мақұлданады. Нәтижесінде Диана Жайлаубаева 555 мың теңге (200 АЕК) көлемінде мемлекеттік грант жеңіп алады.
«Еңбек» бағдарламасы бойынша берілген қайтарымсыз грант қаражатына ол тігін машиналарын, манекендер мен тағы да басқа қажетті материалдарды сатып алып, қолөнер студиясын ашқан. Қазіргі таңда ол бірнеше адамды жұмыспен қамтып отыр. Үш баланың анасы бұл жетістігімен шектелмей, алдағы уақытта қолөнер шеберханасының құлашын одан әрі кеңге жаюды мақсат етеді.

Биыл олардың саны 10 мың адамға артады

Өткен жылдың қорытындысы бойынша Шымкентте дене шынықтырумен және спортпен жүйелі түрде шұғылданатын азаматтардың саны 324 690 адамға жеткен. Бұл жалпы халықтың 30,6 пайызын құрайды. Биыл бұл межені 31 пайызға жеткізу жоспарланып отыр. Нәтижесінде дене шынықтырумен және спортпен жүйелі түрде шұғылданатын қала тұрғындарының саны өткен жылғыдан 10 мыңнан аса адамға көбейеді.
Бұл туралы қалалық дене шынықтыру және спорт басқармасы басшысының орынбасары Бауыржан Тұманбаев ағымдағы жылдың бірінші тоқсанында атқарылған жұмыстары туралы есебінде мәлімдеді.
Басқарма өкілінің сөзінше қалада бұқаралық спортты дамыту, спорттық инфрақұрылымды дамыту, жоғары спорт шеберлігі және спорт резервін дайындау денешынықтыру және спортты дамытуды іске асырудың негізгі бағыттары екенін атап өтті.
Бүгінде Шымкент қаласында 31 мемлекеттік меншіктегі мекемелер және мемлекеттік-жекешелік әріптестік аясында 5 спорт нысаны жұмыс істейді. Жастар арасында салауатты өмір салтын қалыптастыру мен жастардың бос уақытын тиімді пайдалану және бұқаралық спортты дамыту мақсатында қаладағы мектептер арасында футбол, волейбол, баскетбол, шахмат сынды спорт түрлерінен «Шымкент жастар лигасы» өткізілуде. Жастардың бос уақытын барынша тиімді өткізу мақсатында ұйымдастырылған шара екі кезеңге бөлініп ұйымдастырылуда. Алғашқы кезеңде жалпы білім беру мекемелерінің оқушылары, ал ІІ-кезеңде жоғары және орта арнаулы оқу орындарының спортшылары өзара бақ сынайды.
Аталған жобаға қатысу үшін Шымкент қаласы бойынша 4 спорт түрінен 140 мектептен 536 команда (8 569 жас) өтінім берген. Олар спорттың футбол (ұлдар арасында), баскетбол (ұлдар арасында), волейбол (қыздар арасында) және шахмат (ұлдар, қыздар арасында) түрінен сайысқа түсуде.
Бүгінгі таңда, «Баскетбол» бойынша 8 команда (№23, 33, 42, 1, 29, 45, 8 және №2 «Дарын» мектептері), «Волейбол» бойынша 4 команда (№89, 131, 68, 113 мектептері) финалға жолдама алды. Жарыстар 1-наурыздан бастау алды. Футбол, волейбол, баскетбол спорт түрлерінен жарыстар наурыз-мамыр аралығында өтеді. Ал қыркүйек айында шахматтан сайыс ұйымдастырылады.
Сонымен қатар, биыл жоғары оқу орындары мен арнайы орта оқу орындары, мектеп оқушылары арасында спартакиада, жасөспірімдер командалары арасында футболдан қала чемпионатын, қыздар арасындағы футбол лигасын өткізу жоспарлануда.

Шымкенттегі «Нұрсәт» шағынауданында орналасқан «Бақыт» тұрғын үй кешенінің бірінші кезеңі аяқталды. Соған сәйкес құрылысы аяқталған тұрғын үйлер пайдалануға берілді. Ондағы пәтерлердің жалпы көлемі 40 мыңнан аса шаршы метрді құрайды. Кешеннің құрылысы 2018 жылы басталып, ағымдағы жылдың наурыз айында ел игіліне тапсырылған.

Құрылысты «Оңтүстік Құрылыс Сервис» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі қолға алған. Компанияның қаржы директоры Гүлжан Сыдықованың айтуынша, бұл тұрғын үй кешені құрамалы каркас тәсілімен салынған. Құрылысқа керекті заттар аталған компанияның темір-бетон өнімдері зауытында жасалған. Үйдің сырты табиғи тас травертинмен қапталған. Сондай-ақ, кешенде жеке көліктерге паркинг қарастырылған.
Кешендегі пәтерлердің аумағы 66-118 шаршы метрден есептелген. Пайдалануға берілген пәтерлердің 70 пайызын банк салымшылары алды. Олар тұрғын үйлердің құрылысы басталмай тұрып, баспаналы болу үшін несие рәсімдеген. Осылайша, нарықтық бағадан әлдеқайда төмен бағамен баспанаға қол жеткізген. Яғни, кешеннің құрылысын «Оңтүстік Құрылыс Сервис» серіктестігі «Отбасы» банкінің бағдарламасы аясында үлескерлік құрылыс тәртібімен басталған.
Жуырда қала әкімі Мұрат Әйтенов биыл Шымкентте 1 миллион шаршы метр тұрғын үй салынатынын айтты. Ол осы жылы барлығы 204 көпқабатты үйлер «Асар», «Тұран», «Әкімшілік іскерлік орталығы», «Астана», «Шымкент- Сити» шағынаудандарында салынып жатқанын да хабарлаған. Ондағы пәтерлер саны 13483-ті құрайды.

Танысыңыз. Шымкент қалалық мәслихатының депутаты Қуаныш Дәулетәлиев. Ол үшінші мегаполистің мәслихат корпусына «Ауыл» халықтық-демократиялық патриоттық партиясы атынан сайланған. Шымкент қаласының тумасы. Жеке кәсіпкерліктің жілігін шағып, майын ішкен азамат. Күнделікті өмірде адам ізі суымайтын сауда орындары, мейрамханалар мен дәріхана сынды нысандардың құрылысын жүргізеді. Құрылыс материалдары, қосалқы бөлшектер сататын дүкендер ұстайды. Ол біреу үшін көп, біреу үшін аз дәулетіне масаттанып, марқаймайды. «Еңбек – ердің сәні» деген тәмсілді темірқазық етіп, ізденіп, ілгері басудан шаршамайды. Бірді екі ете алатын ептілігінің арқасында кәсіпкерлікпен қатар, ауыл шаруашылығы саласында да ырыздық тауып отырған азамат. Бизнес адымы ашылған кәсіпкер бүгінде 100-ге жуық адамды жұмыспен қамтып отыр. Қол астындағы жұмысшыларына тірек болып қана қоймай, аз қамтылған отбасылар үшін берілген талай мырза көмектердің иесі болып табылады. Осы уақытқа дейін үш ауылдың төбе биі болып ел тірлігіне араласқан. Еліміздің Тұңғыш президенті, Елбасымыз Н. Назарбаевтың Жарлығымен бірнеше медальдарымен марапатталған. «Облысқа сіңірген ерекше еңбегі үшін» төсбелгісін кеудесіне таққан. Қарапайымдылық, бауырмалдық, еңбекқорлық сынды туасы қасиеттерімен халықтың сенімі мен алғысына кенеліп жүрген азамат мәслихатта қандай ел тірлігіне араласуды мақсат етеді? Біз Қуаныш Әмірсейітұлымен болған сәті түскен сұхбатта осы және өзге де сұрақтарға жауап алдық.

– Қуаныш Әмірсейітұлы, Шымкенттегі мәслихат корпусына «Ауыл» партиясы атынан сайланған үш кандидаттың бірі өзіңізсіз. Бұл үлкен бақ. Дей тұрғанмен, Сіз еліміздің жетекші партиясына 2013 жылы тіркелгенсіз. Былтыр «Ауыл» халықтық-демократиялық патриоттық партиясына өтіпсіз. «Nur Otan-да жүре берсем сайлауға түсуде бәсеке көп болады» деген бақай есеп болды ма?

– Ия, мен 2013 жылы Nur Otan партиясына мүшелікке ендім. 2020 жылы шықтым. Сол уақыт ішінде партияның жарнасын уақытында төлеп жүрдім. Талай шараларына қатыстым. Осылай жүргенде 2016 жылы Мәжіліс пен мәслихат депутаттарының сайлауы өткізілді. Сол кезде мен өз бағымды сынамақшы болдым. Бірақ маған мінберден көрінетін мүмкіндік есігі ашылмады. Мұндай жағдайды былтыр сайлауға дайындық жұмыстары басталғанда да байқадым. Осыдан кейін өмірімді өзгертпесем де, өмірдерегімді өзгерту үшін өзге партияға кеткенім дұрыс болар деген шешім қабылдадым. Бұл шешіміме Nur Otan партиясы үлкен түсіністік танытып, сәттілік тілеп шығарып салды. «Ауыл» партиясының бағыт-бағдары көңілімнен шықты. Өзім осы салаға қатты қызығатындықтан болған шығар. Ауылшаруашылық бағытында жанұялық кәсібіміз бар.

– «Ауыл» халықтық-демократиялық патриоттық партиясының сайлауалды бағдарламасында қамтылған мәселелер қандай?

– Партия қажетті азық-түлікті өзімізде өндіру, жердің шетелдіктерге және азаматтығы жоқ адамдарға сатылуына және жалға берілуіне тыйым салу, жанар май мен жем шөп бағасын төмендету, ауыл тұрмысын түзету, мәдени құндылықтарымызды насихаттау, көпбалалы, аз қамтылған отбасыларға қолдау көрсету және тағы басқа өзекті мәселелердің шешілуін мақсат етеді. Ауылдағы байланыс және интернетті дамыту да басты мақсатымыз.

–Шымкент ауыл емес. Соған қарамастан Шымкент тұрғындары үшін «Ауыл» партиясы қандай мүмкіндіктер бере алады?

– Шымкенттегі 41 елді мекен кезінде Оңтүстік Қазақстан облысының Сайрам, Ордабасы, Төлеби аудандарының аумағынан шығарылып, қалаға өткенін сіз жақсы білесіз. Ол жердегі тұрғындар қала халқы болып табылғанмен, тұрмысы ауылдағы тіршілікке көп ұқсайтынын бәрі біледі. Ауыл мен қаланың арасында әлеуметтік алшақтық болмауын қамтамасыз ету партияның басты бағыттарының бірі. Осы тұрғыда қалада шешімін күтіп отырған мәселелр жетерлік. Одан бөлек, Еңбекші, Абай аудандарында ауыл шаруашылығы саласында біркісідей еңбек етіп жүрген шаруа қожалықтары бар. Олардың адымын алшаң бастыруға ықпал көрсеткіміз келеді. Яғни, қалада ауыл шаруашылығы саласындағы бағытты дамыта отырып, оны қалалық қағидаларға сәйкестендіруге ықпал ететін боламыз.

– Мәслихатта сізге белгіленіп берген сайлау округіне Шымкенттегі қандай аудандағы елді мекендер енеді? Өз округіңіздегі тұрғындармен кездестіңіз бе? Олар Сізге қандай мәселе айтты?

– Қаладағы «Айкөл», «Ақжар», «Ақтас-1», «Ақтас-2» елді мекендері мен «Забадам», «Қазығұрт», «Карл Маркс» шағын аудандары менің сайлау округіме кіреді. Дегенмен де, мен «Ауыл» халықтық-демократиялық патриоттық партиясының Абай аудандық филиалының төрағасы ретінде Абай ауданының барлық тұрғындарының мәселесін тыңдауға шыға аламын.
Абай ауданына қарасты «Игілік», «Ақжар», «Айкөл» сынды елді мекендерді аралағанымызда тұрғындарды толғандыратын негізгі мәселе ауыз су, көгілдір отын, тұтынып отырған электр қуатының қуаттылығының төмендігі сынды инфрақұрылымдық мәселелерді көп көтереді. Көпбалалы аналар жәрдемақыны көтеруді айтса, біраз әйелдер зейнетке шығуды 53 жасқа дейін түсіруді сұрайды. Өткен айларда «Ақжар» тұрғын алабының халқымен кездестік. Ол жердегі 700 гектар жайылым жерді жасыл желек аумағын үлғайту үшін мемлекет мұқтажына қайтарылсын деген әкімдіктің қаулысы қабылданған екен. Бұдан бөлек егістік жерлер де алынған. Осы мәселе бойынша мен сала мамандарына «осыншама жерге қаратал егіп құр қарап отырғаннан гөрі мал бағып, аузымызды аққа тигізген дұрыс емес пе? Бидай егіп, қамбаны астыққа толтырған тиімді болмай ма?» деген ұсыныс тастадым. Көгал аумағын кеңейту үшін тұтас жерді алмай-ақ көшеттерді өзен, арық-атыздардың бойы, жол жиектеріне егу арқылы жүзеге асыруға болады ғой. Осы мәселемен бетпе бет келген тұрғындарды жеке қабылдауыма шақырып, сала мамандарымен кездестіріп, кеңестер ұсындық. Шымкент қаласының сәулет, қала құрылысы және жер қатынастары басқармасына арыздарын түсірдік. Қазір аталған басқарма мәселені қарау үстінде. Оңтайлы шешімін табамыз деп ойлаймыз.

– Мандатқа ие болғаныңызға үш ай болды. Қандай мәселенің шешімін табуына ықпал еттіңіз?

– «Ақжар» елді мекенінде жарықтандыру бойынша жобалық-сметалық құжаттар әзірленуде. Енді құрылысы басталады. Қазіргі таңда ол жердегі тұрғындардың көпшілігі тіршілік көзін тасымалдап ішеді. Ол жерді сапалы ауыз сумен қамту бойынша жобалық-сметалық құжат дайындалды. 2022 жылға қарай аталған тұрғын алаб ауыз сумен толық қамтылатын болады. Сонымен қатар «Ақжар», елді мекенінде интернет сигналы сын көтермейді. Дәл осы мәселе «Айкөл» елді мекенінде де бар. Ондағы тұрғындар үшін тек Beeline байланыс операторлары ғана қолжетімді.
Сонымен қатар «Айкөл» елді мекеніндегі үйлердің 70 пайызының мемлекеттік актісі жоқ. Бұрын ондағы тұрғын үйлер орын тепкен жерлер бір ұжымның атында болған. Ол қосалқы шаруашылық жері ретінде Түлкібас ауданына, содан кейін Сайрам ауданының құрамында болып, кейіннен Жетісайға өткен. Қойыртпақ. Ал аудан «Қазығұрт» шағын ауданынан 11 шақырым жерде. «Ақжардағы» үйлердің 10 пайызында да осындай мәселе кездеседі. Қазір тұрғындардың өз үйлерінің құжаттарын реттеу үшін кімге бару керектігі, қайда шағым түсіру керектігі жөнінде бағыт-бағдар беру жұмыстарының басы-қасында жүрмін.
Тағы бір мәселе осы күнге дейін «Ақжардағы» қоныс тепкен қандастар қайтыс болған азаматтарын жерлеуге жер таппай көп сабылып келген. Жергілікті жердегі қорымға қайтыс болған адамын қояйын десе, сол жердің кейбір азаматтары «бұл өз еліміздің адамдары үшін. Сіздер әлі қандассыздар» деп, бірден келісе қоймайды екен. Осыған орай сол төңіректен қаза болған қандастарды жерлейтін мазарат үшін 4 гектар жердің бөлінуіне ықпал ете алдым.

–Шымкентте алдағы күннің еншісіне белгіленген түрлі жоба-жоспарлар өте көп. Мәселен, үш жылдың ішінде қала көшелерін түнгі жарықтармен қамту көрсеткіші 70 пайызға жетеді деп айтылуда. 2025 жылға дейін жарық, су, газ мәселесі түпкілікті шешілетіні бірнеше рет мәлімделді. Биыл миллион шаршы метр тұрғын үй салынып, алдағы уақытта қаланың әр ауданында «Шымкент Сити» үлгісінде бой көтеретін шағын аудан болатынын ақжолтай ақпарат ретінде таратып жүрміз. Сіз осы уәделі мәлімдемелердің орындалатынына сенесіз бе? Жалпы қала әкімі Мұрат Әйтеновтің жұмысына қандай баға бересіз?

– Әрине сенемін. Біздің жоспарымыз жүйелі болмаса, жұмысымыз да жақсара түспейді. Жоспар қиялдан туып, жөпелдемеде жазыла салатын дүние емес. Ол қаланың халқы мен халі, кірісі мен шығысы, мүмкіндігі мен кедергілері терең талданып, жазылатын құжат десек те болады. Әр ауданда «Шымкент Сити» үлгісіндегі шағын аудан болу қажет дегенге келсек. «Армансыз адам – алысқа бармас» деген ғой. Егер қалаға осы бағытта инвестициялар тартылса неге іске асырылмасқа? Ақылға қонатын дүние. Ал қала әкімі Мұрат Әйтеновтың жұмысына көңілім толады. Не үшін? Ең әуелі ол өте іскер жігіт. Өткірлігі де бар. Бұл оның бастаған ісін аяғына дейін жеткізетін жақсы қасиет. Тағы бір айта кетерлігі, ол халық алдында өте ашық. Барлық салада атқарылып жатқан жұмыстарды, болып жатқан өзгерістерді ашып айтады. Халықтың пікіріне құлақ асады. Қарапайымдылығы тағы бар. Сынды жақсы қабылдайды. «Жігітті сын шыңдайды» деген. Әйтенов сыннан нәтиже шығара алатындығының арқасында әжептеуір шыңдалды. Тек әкімнің іскерлігіне оның командасы ілесе алмай жатқан сыңайлы. Бұл өз пікірім.

– Ал мәслихаттағы әріптестеріңізге көңіліз толады ма?

– Жалпы бұл шақырылымдағы депутаттар құрамы 90 пайызға жаңарған. Көпшілігі жаңа кандидаттар болғанмен, үлкен дайындықпен келген іскер азаматтар. Алға қойған мақсаттары – халық сенімінен шығу екеніне көз жеткіздім. Бұны бірлескен комиссия, тұрақты комиссия отырыстарында байқай алдым. Жалпы осы ортақ мақсат жолында біз әлі талай баянды жұмыстардың ұйытқысы боламыз деп сенемін.

– Қала әкімінің орынбасары Мақсұт Исахов кезекті брифинг кезінде «Шымкенттегі үйлердің 90 пайызы жекеменшік. Қала жекеменшік үйлерінің көптігімен ерекшеленеді»,-деді. Сіздің ойыңызша үшінші қаланы даралайтын дүние не?

– Ал мен Шымкент тұрғындарымен ерекшеленеді дер едім. Біздің тұрғындар кеңқолтық. Кеңпейіл әрі қонағуар. Арыста болған жарылыс кезінде ондағы тұрғындар үшін ең үлкен жанашырлық танытқан біздің қала болды дегенге ешкім қарсы келе қоймас. Олардың арасында өзім де бармын. Қозғамай ұстап отырған біраз қаражатымды Арыс жұртына бердім. Жарылыстан зардап шеккен біраз үйлердің шатырын ауыстыруға демеушілік таныттым. Өзге де зардап шеккен әлеуметтік нысандардың қайта қалпына келтіру жұмыстарына араластым. Енді ондай сынақты, төтенше жағдайды қазақ бастан кешірмесін деп тілейік.

– Халыққа қарата тағы қандай тілек айтасыз…

– Әлемді әуреге салған пандемия жағдайынан шықсақ екен деймін. Бұл жеңіл қарайтын індет емес. Сақтанбасақ, өзгелерді сақтамасақ, жағдай ушығып кетуі мүмкін. Қалыпты өмірге тез оралу бәріміздің маска тағу, әлеуметтік арақашықтықты сақтау, той-томалаққа бармау сынды қарапайым ережелерді сақтауымызға көп байланысты. Сондықтан да ауырып ем іздегенше, сақ болып, сау жүрейік.

– Сұхбатыңызға рахмет!

Сұхбаттасқан: С.ИБРАГИМОВА.

Түркістан қаласындағы құрылыс барысын бақылаған облыс әкімі Өмірзақ Шөкеев бірқатар көпқабатты тұрғын үйлердің құрылыс басында болды. Аймақ басшысы құрылыс барысында ең алдымен сапаға басты назар аударуды мықтап міндеттеді. Жұмысшылармен кездескен облыс басшысы қолға алынған жұмыстарды дер кезінде, белгіленген кестеге сәйкес аяқтауды жүктеді.

Түркістан қаласында былтырғы жылы тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтардың саны 12 мыңнан асқан. Осы бағытта жаңа әлеуметтік үйлердің қатарын көбейту жоспарланған. Өткен жылдың соңында кезекте тұрған 440 мұқтаж азаматтарға пәтерлер тапсырылды. 534 пәтер несиемен рәсімделіп берілсе, 7 тұрғын үйдің құрылысы аяқталып, 336 пәтер «Отбасы банкі» арқылы пайдалануға берілген.
Қала бойынша 46 көпқабатты тұрғын үйлердің қасбетін жыл соңына дейін қайта жаңғырту жұмыстары жүргізілетін болады. Бүгінгі таңда әкімшілік-іскерлік орталығындағы 77 тұрғын үйдің құрылысы жүргізілуде. Бұл ретте құрылыс жұмыстары аяқталғаннан соң, кезекте тұрған азаматтарға 2021 жыл дың соңына дейін 730 пәтерді табыстау жоспарлануда.
Қаланың жарықтандыру мен автокөлік жолдарын күрделі жөндеуден өткізу бағытында бірқатар ауқымды жұмыстар атқарылды. Мәселен, қала ішінде 10 шақырымға күрделі жөндеу жүргізіліп, 200 шақырымды құрайтын 140 көше жарықтандырылды. Бұнымен қоса орташа жөндеу жұмыстары (асфальт төсеу) 100 шақырымға, яғни 81 көшеге жүргізіліп, аяқ жолдар салынды.
Түркістанның Бас жоспарына сәйкес, асфальт төселмеген көшелерге сарқынды су мен газ құбырларын тарту, шағал тас төсеу, жаяу жүргіншілер жолын салу да көзделген. Инфрақұрылым жүйесі толық аяқталған 21 көшеге орташа жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Сонымен қатар, қаланың барлық негізгі көшелерін жарықтандыру жүйесімен қамту көзделуде.

Түркістан облысы әкімдігінің баспасөз қызметі