Маңызды

Елімізде Ресейдің коронавирусқа қарсы «Спутник V» вакцинасын өндіру қолға алынды. Екпе Қарағанды фармацевтикалық кешенінде өндіріледі. Вакцина өндіру жұмыстарының бастау алуы Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі Асқар Маминнің қатысуымен жүзеге асты.
«Спутник V» вакцинасының Қазақстанға қажетті мөлшерін ел территориясында өңдеу екі мемлекет басшыларының арасындағы келіссөздер негізінде іске асырылуда. Енді Қарағандыдағы кешен базасында «Спутник V» вакцинасының 2 млн. дозасын өндіру жоспарланған. Бұл туралы Асқар Мамин «Қазақстанда өндірілген “Спутник V”-мен жаппай вакцинация 2021 жылғы ақпан айында басталады. Бірінші кезекте екпе ерікті негізде медицина қызметкерлері, педагогтер, студенттер, құқық қорғау органдарының қызметкерлері, медициналық-әлеуметтік мекемелердің контингенті, сондай-ақ созылмалы аурулары бар қауіптілік топтарының өкілдеріне салынады»,-деді. Сонымен қатар Үкімет басшысы ресейлік «Спутник V» екпесінің өнеркәсіптік өндірісін өз елімізде қолға алудың маңыздылығын да атап өтті. Яғни препаратты елде шығару логистикалық шығындарды азайтуға және қысқа мерзімде дозалардың медициналық мекемелерге жеткізуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, екі ел арасындағы технологиялық, ғылыми және медициналық тәжірибе алмасуды кеңейте түседі.
Қазіргі таңда әлемде коронавирусқа қарсы 200-ден астам түрлі вакцина жасалуда. «Спутник V» елдер бойынша ең бірінші тіркелген вакцина. Бұл препарат Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) тізіміндегі клиникалық зерттеулердің аяқталуына және жаппай өндірістің басталуына жақындаған ең жақсы вакциналардың ондығына кіреді. «Спутник V»-дің клиникалық сынақтары БАӘ, Үндістан, Венесуэла және Беларуссияда жарияланған. «Спутник V» сайтында аталған вакцинасының тиімділігі клиникалық зерттеулердің қорытынды бақылау нүктесінде деректерді талдау нәтижесінде 91,4% деңгейінде расталғаны, оның коронавирустық инфекцияның ауыр жағдайларына қарсы тиімділігі 100% құрайтыны хабарланған.
«Спутник V» вакцинасының сатып алу туралы өтінімдер әлемнің 50-ден астам елінен келіп түскен. Өтінімдер бойынша жалпы сұратылған препараттың дозасы 1,2 млрд.-тан асады.

А. САТЫБАЛДЫ.

Тәуелсіздік күні Шымкенттегі қалалық перинаталдық орталықта босанған аналарға ерекше құрмет көрсетілді. Шымкент қаласы әкімінің бірінші орынбасары Шыңғыс Мұқан, қалалық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Бақытжан Позилов мереке күні өмірге ұрпақ әкелген аналарды арнайы құттықтап барды.
Айтулы күнде аталған перзентханада 4 ұл, 4 қыз бала өмірге келген-тін.
Қала әкімінің орынбасары мен басқарма басшысы мереке күні босанған аналардың әрбіріне гүл сыйлап, нәрестелерге қажетті бұйымдар мен ойыншықтарды тарту етті.
– Өмірге келген әрбір нәресте мен аналарының денсаулықтары мықты болуы керек. Мерекеде туған сәбилер аман-сау болуымен қатар, ел азаматы болып өсуіне тілектеспін, — деді қала әкімінің бірінші орынбасары Шыңғыс Мұқан.
Қаланың бас дәрігері Бақытжан Позиловтың айтуынша, демографиялық өсім жағынан Шымкент елімізде алдыңғы орында тұр.
Үшінші мегаполисте биыл жыл басынан бері 28605 сәби дүние есігін ашқан. Бұл өткен жылғы көрсеткішпен салыстырғанда үш мың балаға артық. Ағымдағы жылдың он бір айында дүниеге келген сәбилердің арасында егіздердің де өсуі байқалады. Биыл жыл басынан бері 274 егіз және 6 үшем дүниеге келген.

С. НҰРАЙ.

Шымкентте коронавирус індетінің тіркелуі тоқтамауына, вирусты пневмания ауруының өсуіне байланысты карантин және шектеу шаралары 11-қаңтарға дейін ұзартылды.

Бұл туралы Шымкент қалалық бас санитариялық дәрігерінің 17-желтоқсандағы №46 Қаулысында мәлімделген.
Соған сәйкес, адамдар көп жиналатын отбасылық жиындарды, атап айтқанда, еске алу, туған күн, мерейтой, шығарып салу, той, құдалық, беташар өткізу тыйым салынады. Сонымен қатар, 65 жастан асқан азаматтардың көшеде себепсіз жүруіне шектеу қойылып отыр. Қаулыда бетперде тағу ережесін мүлтіксіз орындау қағидасы мен 2 метрге дейінгі әлеуметтік арақашықтықты сақтау да ескертіледі. Үй аулаларында, саябақтар, скверлерде 3 адамнан артық серуендеуге болмайтыны да шегеленген. Адамдар көп жиналатын сауда орталықтары, азық-түлік және азық-түлік емес дүкендерде, халыққа қызмет көрсету саласындағы нысандарда күнделікті дезинфекциялық іс шаралар жүргізу тәртібі де қатаң сақталуы тиістігі көрсетілген.
Бас санитариялық дәрігер бекіткен Қаулыға сәйкес азық-түлік базарлар мен азық-түлік емес (мамандандырылған, киім-кешек, автокөлік және мал) базарлар, жәрмеңкелер сыйымдылығы 30 пайыздан аспайтын тәртіппен жұмыс күндері сағат 06:00-ден кешкі 18:00-ге дейін, демалыс және мереке күндері 09:00-ден 17:00-ге дейін жұмыс істейтін болады.
Қоғамдық тамақтану орындары, кафе, мейрамхана, лаундж бар мен сауда ойын сауық кешендеріндегі тамақтану нысандарының қызметі жұмыс, демалыс және мереке күндері сағат 07:00-ден түнгі 23:00-ге дейін шектеледі. Тек ондағы үстелдер саны 50 адамға дейін ғана арналуы тиіс. Одан артық адамдарға қызмет көрсетуге рұқсат жоқ. Осы аралықта Шымкентте қалааралық, облысаралық автобустар мен шағынавтобустардың жүруіне де тыйым салынып отыр. Қала ішінде қоғамдық көліктер сағат 07:00-ден түнгі 23:00-ге дейін жүретін болады.
Қаулыда көрсетілген жалпыға ортақ бұл тәртіп 21-желтоқсанда сағат 00:00-ден бастап күшіне енді.

М. ӘБДІРАЙЫМ.

Түркістан облысы бойынша аудандық, қалалық және облыстық мәслихаттағы депутаттар саны 270-ті құрайды. Келер жылдың қаңтарында өтетін сайлаудан соң олардың құрамы жаңарады. Осы мақсатта облыстық, қалалық, аудандық маслихаттарының кезекті сайлауына 5 саяси партиядан жалпы 833 үміткер додаға түседі. Оның ішінде 116 азамат облыстық мәслихаттағы 45 депутаттық мандат үшін өзара бақ сынайды.
Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Түркістан облысы аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы Әлібек Өмірәлиев мәлімдеді.
Төрағаның сөзінше «Nur Otan», «Ақ Жол», «Ауыл», «Адал», Қазақстанның халықтық партиясынан қатысатын жалпы саны 833 үміткерді тіркеу жұмыстары толық түгесілген. Үміткерлердің ең көбі дәлірегі, 632-сі «Nur Otan» партиясынан болса, 81-і «Ауыл» халықтық-демократиялық патриоттық партиясынан, 69-ы «Ақжол» Қазақстанның демократиялық партиясынан, ал 46-сы «Adal» саяси партиясынан, сондай-ақ 8-і Қазақстанның халықтық партиясынан қатысады.
Қазіргі таңда бес партия да сайлау ережесіне сай үгіт-насихат жұмыстарына қызу кірісіп кеткен. Облыстық аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы Әлібек Кәденұлы саяси партиялар тарапынан ешқандай заңбұзушылықтар орын алмағанын айтты.
Айтпақшы үміткер ретінде сайлауға түсетін азаматтардың 331-і әйелдер мен 29 жасқа толмаған жастар. Бұл Орталық Сайлау комиссиясының бекіткен 30 пайыздық квотасына сәйкес келеді.

Таралуы тоқтамай жатқан тәж тажал ауруы бойынша Түркістан облысындағы эпидемиологиялық ахуал тұрақты. Дегенмен де облыстың «жасыл аймақта» болғаны босаңсуға негіз болмайды. Азаматтар сақтық шараларын қатаң сақтап, өңірдің болжамды екінші толқынға сақадай сай болуы тиіс.
Осы мақсатта Түркістан облысындағы барлық медициналық мекемелерде 2 айлық дәрі-дәрмек қоры дайындалған. Түркістан облысындағы медициналық ұйымдарды дәрілік заттар және арнайы қорғаныш құралдарымен қамтамасыз ету мақсатында бюджеттен жалпы 2,1 млрд. теңге бөлінген.
Бұл туралы Түркістан облысының Өңірлік коммуникациялар қызметінде облыстық қоғамдық денсаулық басқармасы басшысының орынбасары Нұрхан Нарымбетова мен облыстың бас санитариялық дәрігерінің орынбасары Алдарқұл Ахметов қатысқан баспасөз жиынында айтылды.
Облыстық қоғамдық денсаулық басқармасы өкілінің сөзінше аймақта қазіргі таңда 600 инфекциялық және 340 карантиндік төсек-орын ұйымдастырылған. Егер ықтималды екінші толқын орын алған жағдайда коронавирустық инфекциясының әртүрлі сценарийіне байланысты инфекциялық төсек-орындар санын бірнеше сағаттың ішінде 5 610-ға дейін көбейтіледі.
Сонымен қатар Нұрхан Мәдәліқызы тап осы тәж тажалдың таралуын тежеу үшін республикалық, облыстық бюджет есебінен сатып алынған дәрілік заттар, медициналық бұйымдар, дезинфекциялық ерітінділердің 70%-ы медициналық мекемелерде, қалған 30%-ын облыстық қоғамдық денсаулық басқармасының қоймасында қор ретінде сақталып тұрғанын айтты.
Қазіргі таңда облыстағы медициналық мекемелердегі өкпені жасанды желдету аппараттарының саны 178-ден 345-ге дейін артқан. Қосымша 4 оттегі станциясы орнатылып, олардың саны 8-ге жеткен. Сондай-ақ, 80 бірлік оксигенация аппараты (HI-FLOW) сатып алынған. Бұдан бөлек, оттегі концентраторларының саны 890 бірлікке жетіп, оттегі нүктелерінің саны 205-тен 2905-ке дейін ұлғайған.

Тәуелсіздік күні қарсаңында Түркістан қаласындағы «Ақжайық» музыка мектебінің алдында Шәмші Қалдаяқовтың ескерткіші қойылды.
Ескерткіштің ашылу салтанатына облыс әкімі Өмірзақ Шөкеев, ҚР Парламенті Сенатының депутаты Әлімжан Құртаев, Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты Көпен Әмірбек, музыкалық продюсер Қалдыбек Құрманалиев және тағы басқа зиялы қауым өкілдері мен журналистер қатысты.
«Түркістан облысы – қазақ даласына қаншама дарындарды сыйлаған киелі мекен. Әнімен кең даланы тербетіп, Қазақ вальсінің королы атанған, Қазақстан Республикасы Әнұранының авторы Шәмші Қалдаяқовтың биыл туғанына 90 жыл толып отыр. Отырарда туып, ән падишаһы атанған, қайталанбас дарын иесінің есімін ұлықтау – бізге артылған абыройлы міндет. Түркістан қаласының жаңа орталығында бой көтерген композитордың ескерткіші облыс жұртшылығына, қазақ еліне мереке қарсаңында тамаша тарту болып отыр», — деді облыс әкімі. Есткерткіштің биіктігі 2,5 метр. Ал авторы Қазақстанның Еңбек сіңірген өнер қайраткері, кәсіби шебер мүсінші Тілеуберді Бинашев. Демеушілер есебінен жасалған ескерткіштің композияциясы Шәмші ағаның ой үстінде отырған сәтін бейнелейді.
Дарын иесіне арналған тұғыртастың ән мектебінің ауласында бой көтеруі тегін емес. Мәдениет саласының майталмандары мұны киелі шаңырақтың қабырғасында тәлім алып, талабын шыңдап жүрген жас өнерпаздарға бойтұмарға айналатын құндылық болады деп сенеді.

Тәуелсіздік мерекесінде Түркістан облысында бірнеше нысандар пайдалануға берілді. Атап айтқанда, Төлеби ауданында 46 отбасы баспаналы болып, қоныстойын тойлады. Қуаныш иелеріне баспана кілттерін табыстау рәсіміне аудан әкімі Бауыржан Омарбеков арнайы қатысып, құттықтады. Айтулы мереке қарсаңында үйлі болғандар біраз жыдардан бері баспана кезегінде тұрған. Көптен күткен қуанышты күндеріне жеткендердің 21-і әлеуметтік жағынан аз қамтылған отбасы ретінде үй кезегіне тіркелсе, 6-уы ата-ана қамқорлығынсыз қалғандар, 9 отбасы көпбалалы болса, 11 адам мемлекеттік қызметкер болып табылады.
Жаңа баспанаға ие болған аудан тұрғындарының қатарында 7 баланың анасы А. Бектұрғанова да бар. Екі рет егіз балаларды дүниеге әкелген көпбалалы Батыр ана баспаналы болуға септесін болған барша жұртқа алғысын білдірді.
Бүгінде Төлеби ауданы бойынша 3 879 адам тұрғын үйге мұқтаж. Оның ішінде ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар санатындағылар 293 адам болса, халықтың әлеуметтік жағынан осал топтарындағылар -1770, көпбалалы отбасылар — 385, мемлекеттік, әскери және бюджеттік мекеме қызметкерлері – 1431-ді құрайды.
Осы жылы 20 пәтерлік 9 көпқабатты тұрғын үйдің құрылысын аяқтау арқылы 180 отбасыны тұрғын үймен қамту жоспарланған.
Сонымен қатар, Сайрам ауданы әкімдігі тарапынан ҚР Тәуелсіздігі күніне орай, мұқтаж ретінде бірінші кезекте тұрған 10 отбасыға баспана кілттері табысталды. Қоныстой иелері аудан әкімі Ұласбек Сәдібековтің қолынан баспана сертификатын алды.
«Нұрлы жер» мемлекеттік бағдарламасы аясында Сайрам ауданындағы көпбалалы отбасыларды тұрғын үймен қамтамасыз ету үшін республикалық бюджет есебінен 252 млн. теңге қаржы бөлінген. Бұл қаражатқа 30 баспана алу жоспарланған. Осыған сәйкес ауданда санитариялық-эпидемиологиялық және техникалық талаптарға сәйкес келетін 26 тұрғын жай сатып алынды. Тағы 4 үйдің аталған талапқа сәйкестігі анықталуда. Жоспарға сәйкес, 30 баспана аудандағы мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйге мұқтаж ретінде тіркелген көпбалалы отбасыларға беріледі. Айта кетейік, бүгінгі таңда аудан аумағындағы мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйге мұқтаж ретінде 370 көпбалалы отбасы тіркелген.
Тәуелсіздік күні қарсаңында Ордабасы ауданында да жаңа нысан пайдалануға берілді. Аудандағы Қарақұм ауылында ашылған жаңа спорт кешені ауыл жұртын қуанышқа кенелтті. Нысанның ашылуына аудан әкімінің орынбасары Азат Оралбаев қатысты. Ол тұрғындарға аудан басшысының құттықтауын жеткізіп, ғимараттың ашылуына еңбек сіңірген азаматтарға Алғыс хат табыстады.
Ауыл тұрғындарының атынан сөз алған Ермекбай Сатенов көпшілікті мерекемен құттықтап, атқарылған жұмыстар үшін ризашылығын білдірді.
Жалпы, Ордабасы ауданының спорт саласында айтулы жұмыстар атқарылып келеді. 2020 жылы жергілікті бюджет есебінен Ұялыжар мен Темірлан ауылынан ашық алаңша мен Street Workout ашылған болатын. Аудан орталығындағы саябақта Street Workout жаттығу алаңымен толыққан. Көпқабатты үйлердің ауласында 2 ашық алаңша, «Бәйтерек» мектебінің спорт залы мен алаңшасы салынды.

Түркістан облысында аймақтық футбол федерациясы құрылды. Түркістан облысының аймақтық футбол федерациясының мақсаты – облыстағы балалар мен жасөспірімдер футболын дамыту, сонымен қатар, аудан, ауыл-аймақтарда бұл спорт түрін УЕФА талаптарына сай өркендету. Қазақстан Республикасы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Түркістан облысы бойынша департаментінің басшысы, генерал Хәкім Көшқалиев аталған федерацияның алғашқы президенті болып сайланды.
Осы мақсатта ұйымдастырылған жиында облыс әкімінің орынбасары Сәкен Қалқаманов балалар арасындағы футболды жаңартуда жаңашылдықтар орын алатынын айтты. Өз кезегінде ол жаңадан құрылған федерацияның алдында облыс командасын премьер-лигаға шығару, Түркістандағы жаңа стадионда Президент кубогы халықаралық турнирін өткізу, балалар мен бұқаралық футболды дамыту сынды міндеттер тұрғанын айтты.
Аламан доп ойынының мамандары да қатысқан отырыста отандық футболды дамыту мәселелері сөз болды. Мамандар оған негіз болатын шараларды өткізуге облыс орталығында жаңадан бой көтерген «Түркістан-арена» стадионы барлық талаптарға толық жауап бере алатынын алға тартты. Соған сәйкес, келер жылы жаңа маусымда премьер-лига командалары арасында Түркістан облысының намысын қорғайтын биылғы бірінші лига командалары арасындағы Чемпионатта күміс жүлдегер атанған «Арыс» футбол клубының жаңа құрамасы жасақталады. Сонымен қатар кәсіби футбол командасының атауы да өзгертіледі.
Облыстық спорт басқармасының басшысы Қанат Жолдықараевтың айтуынша, осыдан біраз жыл бұрын облыс жастары арасында танымал болған «Қала мен дала» облыстық чемпионаты да қалыпқа келтіріледі. Бұдан басқа өңіріміздегі стадиондардың инфрақұрылымдары да Қазақстан футбол федерациясының талаптарына сай көркейеді. Жоспар бойынша алдағы маусымда премьер-лига клубтары арасында 14 команда өнер көрсетеді. Қазақстан чемпионатын өткізуде Түркістан қаласындағы барлық нысандардың инфрақұрылымы талапқа сай келеді.

Келер жылдан бастап мектеп оқушылары мен студентер қашықтан емес, дәстүрлі түрде білім алады. Бірақ бұл барлық оқушыларға қатысты емес. Білімді мектеп қабырғасында алу бітіруші түлектерге ғана рұқсат етілмек. Мұндай шешімді коронавирустық инфекцияның таралуына жол бермеу жөніндегі ведомствааралық комиссия еліміздің Білім және ғылым министрлігінің ұсыны негізінде қабылдады. Сонымен қатар мұндай шешімді қабылдауда қоғамның пікірі де ескерілген.
Екшей түссек, оқу жылының үшінші тоқсанынан бастап бітіруші 9,11,12 сыныптар санитарлық-эпидемиологиялық талаптарды сақтай отырып пәндердің 70%-ын дәстүрлі форматта, 30%-ын қашықтан яғни, аралас оқиды. Бұдан өзге, мектеп оқушыларының біліміндегі олқылықтардың орнын толтыру мақсатында сабақтан тыс уақытта 5 адамнан аспайтын топтарда жеке консультация ұйымдастырылады.
Жоғары оқу орны мен колледждерде білім алатын студенттер үшін ІІ-семестрден бастап аралас оқыту қайта басталады.
Айтпақшы Үкімет басшысы Асқар Мамин қатыскан коронавирустық инфекцияның таралуына жол бермеу жөніндегі ведомствааралық комиссияның селекторлық отырысында 25-желтоқсаннан бастап келер жылдың 5-қаңтарына дейін шектеу шараларының күшейтілетіні мәлімделді.
Осыған орай Премьер-министр әкімдерге өңірдегі эпидемиологиялық жағдайға байланысты ахуалды тұрақтандыру мақсатында қажетті шектеу шараларын қабылдауды тапсырды.
Енді аталған аралықта жаңа жыл мерекесін желеу етіп қандай да бір корпоротивтер мен кештер өткізуге рұқсат жоқ. Ойын-сауық, спорттық және басқа да бұқаралық іс-шараларды атап өтуге тағы болмайды. Балабақшаларда жаңа жылдық ертеңгіліктердің де өткізілуі ережеге қайшы болып табылады.
Осы отырыста бөлшек саудада коронавирусқа қарсы препараттардың бағасын 24 пайызға дейін төмендету туралы тапсырма берілді. Бұл тапсырма қаншалықты табысты орындалатынын айту қиын.
Жалпы 20-желтоқсандағы жағдай бойынша елімізде тиісті сақтық шараларын сақтамасаң кеулеп кететін коронавирус кеселінің ілмегіне 146584 адам іліккен. COVID-19 вирусымен жаңадан сырқаттанғандардың тәуліктік өсімі 0,4 пайызды, репродуктивті көрсеткіші 0,9 пайызды құрап отыр. Республика бойынша инфекциялық төсек-орындардың толымдылығы 28 пайыз, реанимациялық төсек-орындардың сыйымдылығы 20 пайызды көрсетіп отыр. Сала мамандары арқаны кеңге салуға әлі ерте екенін алға тартады. Себебі келер жылы ЖРВИ мен тұмау ауруына шалдығу көрсеткішінің көбеюі коронавируспен сырқаттанатындардың санын арттыруы мүмкін екенін ашып айтады. Қазіргі таңда еліміздің Атырау, Қостанай, Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарында эп-ахуал жоғары және орташа тәуекел аймақтары болып табылады.

Осы жылдың 1-қарашасындағы жағдай бойынша еліміздегі Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры 12,6 трлн. теңгеге жеткен. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2 трлн.-нан аса теңгеге немесе 19,5 пайызға көп. Қордағы қаржы зейнетақы жарналары мен инвестициялық түсім есебінен жинақталады.
Қазіргі таңда қордағы қаржының көп бөлігі атап айтқанда, 12,3 трлн. теңге міндетті зейнетақы жарнасы есебінен құралған. Ал міндетті кәсіптік зейнетақы жарнасы 305,7 млрд. теңге болса, ерікті зейнетақы жарнасы 2,16 млрд. теңгені құраған. Есепті кезең ішінде салымшылардың шотына жалпы көлемі 867,05 млрд. теңге зейнетақы жарнасы аударылған. Бұл быртырғы он аймен салыстырғанда 8 пайызға артық. Жалпы жыл басынан бастап 1-қарашаға дейінгі аралықта БЖЗҚ салымшыларының шотына 1,1 трлн. теңге инвестициялық табыс есептелген.