Маңызды

Түркістан облысында қарапайым қауіпсіздік ережелерін сақтамаудан болатын улы газдан улану жағдайы азайған. Мысалы, 2018-2019 жылғы жылыту маусымында көмірмен немесе газбен жағылатын пештерді немесе қазандықтарды дұрыс пайдаланбаудан туындайтын мұндай жағдайдың 17 оқиғасы тіркелген. Салдарынан 23 адам қайтыс болып, 19 адам жарақат алған. Ал 2019-2020 жылыту маусымында 7 оқиға орын алып, 5 адам уланып қайтыс болса, 4 адам жарақат алған.

Өз кезегінде Түркістан облысы бойынша Төтенше жағдайлар департаментінің бастығы Нұрғали Жүнісов мұндай өкінішті жағдайларды алдын алу мақсатында қауіпсіздік талаптары сақталмаған тұрғын үйлерге ескерту жасалып, жергілікті атқарушы органның, «КазТрансГазАймақ» мекемесі мен «Оңтүстік жарық» өкілдерінің қатысуымен рейдтік шаралар жүргізіліп тұратынын жеткізді. «Аталған жұмыстар облыстың барлық қала, аудандарында қолға алынып, арнайы жұмыс тобы осы бағытта қарқынды жұмыс атқарған»,- деп мәлімдейді.
Бүгінде республика көлемінде 15-қыркүйектен бастап өрт қауіпсіздігі айлығы жүргізілуде. Ағымдағы жылдың 15-қазанына дейін жалғасатын шара туралы Нұрғали Жүнісов:
«Түркістан облысында өрт қауіпсіздігін алдын алу жұмыстары маусым және тамыз айларында өткізілді. Соған сәйкес, инспекторлар үйлерді аралап, түсіндіру жұмыстарын жүргізген. Қазіргі таңға дейін облыс көлемінде 26 167 үйге рейдтік шаралар жүргізіліп, 45 367 өрт қауіпсіздігі талаптарының бұзылуы анықталған. Сондай-ақ, департамент тарапынан БАҚ арқылы тұрғындарға түсіндірмелер айтылып, ескертулер жасалып келеді»,- деді Нұрғали Сырлыбайұлы.
Улы газдан уланбаудың жалғыз амалы – төмендегідей жаттанды қағиданы қаперден шығармау. Ең бастысы ешқандай ақауы жоқ, жарамды пештер мен қазандықтарды қолдану қажет. Түтіннен тазаланбаған мұржа да қауіп көзі екенін ұмытпаған жөн. Желдету жүйесіне аса мән беріңіз.

Қазақ телевизиясында өзіндік орны болған бір төбе азамат, айтары бар журналист Бейсен Құранбек туралы «Біздің Бейсен» атты естелік кітап Түркістан төріне жетті.
Кітапта Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев пен мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың көңіл айтуынан басталған жинақта танымал ел ағаларының естелігі, замандастарының толғаныстары, ақындардың арнау жырлары, қарапайым көрермендердің ыстық ықыласы мен сағынышы топтастырылған. Кітаптың таныстырылымы түркі әлемінің бесігі Түркістан қаласындағы Қ. А. Ясауи атындағы ХҚТУ-нің ғылыми кітапханасында өтті. Жинақ қазақ елінің біртуар перзенті, тележурналистика тарланы – Бейсен Абайұлы Құранбекті құрметпен еске алушы қалың көпшілікке арналды.
Киелі ордада өткен жиын дара тұлғаның Түркістан облысындағы әріптес, дос, замандастарының басын қосты. Ұлттық арнада «Айтуға оңай», «Қарекет» атты ток-шоулар арқылы қоғамда болып жатқан түрлі тақырыптағы түйінді мәселелерді тарқатып, көрермен көңілінен ойып тұрып орын алған арда азамат туралы жазылған естелік кітаптың таныстырылымына университеттің журналистика кафедрасының белсенді жастары қатысты. Өз кезегінде талантты журналистің тұрғыластары жиналғандарға Бейсеннің болмысын танытатын оқиғаларды еске алып, әсерлі естеліктердің тиегін ағытты.
Туындыға Бейсен Құранбек туралы 170 естелік пен 90-ға жуық арнау өлең сыйған. Сонымен қатар журналистің өзінің пікірлері де жинақталған. Кітапты Бейсен Құранбектің рухани інісі, журналист Есболат Айдабосын бастаған журналист әріптестері құрастырып жарыққа шығарған. Жетісу өңірінен Түркістанға жеткен «Біздің Бейсен» кітабы қаладағы барлық кітапхана сөресінен орын алмақ. Айтпақшы, еркін форматта өткен кездесуде сөз алған Бейсен Құранбектің курстасы, ҚР Журналистер одағының Түркістан облыстық филиалының төрағасы Ғалымжан Елшібай Қ. А. Ясауи атындағы ХҚТУ-нің журналистика кафедрасының студенттеріне Бейсен Құранбек атындағы 3 стипендия тағайындалатынын жеткізді.

Түркістан облысында осы жылдың 9 айында ұйымдар мен мекемелерде өндіріске байланысты 46 жазатайым оқиға тіркеліп, 67 адам жарақат алып, оның 13-і қаза болған. Өткен жылдың сәйкес мерзімінде облыста өндірістік жарақат алудың 24 жағдайы тіркелген-тін. Салдарынан 30 адам жарақат алып, 4 адам қайтыс болған.

Өндірісте жүрген жұмысшылардың жазатайым жағдайларға тап болу жағдайының көбеюінің бірнеше себебі бар. Қазақстан Республикасы бас мемлекеттік еңбек инспекторы Төлеген Оспанқұлов мұндай мазасыз жағдайдың ең әуелгі себебіне аймақтағы құрылыс алаңдарындағы жұмысшылар арасында еңбекті қорғау мен қауіпсіздік техникасы туралы ақпараттың жеткіліксіздігі себеп болып отырғанын алға тартады.
Оның сөзінше Түркістан облысында тіркелген жарақат алудың 12 оқиғасы жапа шеккендердің өрескел қателіктерінен туындаған. Ал 9 жағдай еңбек қауіпсіздігі және оны қорғау ережелерін, сондай-ақ, жол қозғалысы ережелерін бұзумен байланысты болған. Сонымен бірге, аталған себептердің қатарына еңбек және өндірістік тәртіпті бұзу, қауіпсіз жұмыс тәсілдері бойынша оқытудың аздығы, жұмыс орындарын ұйымдастырудағы кемшіліктер және тағы басқа салғырттықтар себеп болған. Бұдан бөлек, Төлеген Оспанқұлов осындай оралымсыз жағдайды алдын алу үшін құрылыс нысандарына мемлекеттік еңбек инспекторларының баруы, аудандарда семинар-кездесулер өткізу, жұмыс берушілермен және ұйым, мекеме басшыларымен түсіндіру жұмыстарын жүргізуі сынды шараларды жеткіліксіз деңгейде атқармағандығымен байланыстырды.
Өз кезегінде бұл мәселелер аймақта ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі, Еңбек, әлеуметтік қорғау және көші-қон комитетінің төрағасы Ербол Нұрғалиев, Түркістан облысы әкімінің орынбасары Сәкен Қалқаманов, жергілікті атқарушы органдағы басқармалар басшылары, әлеуметтік серіктестер өкілдері мен өңір кәсіпорындары басшыларының қатысуымен өткен кездесуде талқыланды.
Жазатайым оқиғалардың себептері мен олардың санын азайтуға қажет шаралар қарастырылған кеңес, Ербол Нұрғалиев бастаған делегация Түркістан қаласындағы өндірістік жарақаттар тіркелген нысандар мен өнеркәсіптік кәсіпорындарда болғаннан кейін облыстық әкімдікте өтті. Өз кезегінде Ербол Нұрғалиев, өндірістік жарақаттармен байланысты ахуалды талқылау қорытындысында еңбекті қорғауды басқару жүйесін енгізу, жұмыс жағдайының қауіпсіздігін арттыру және Халықаралық әлеуметтік қамсыздандыру қауымдастығының «VizionZero» тұжырымдамасын насихаттауды күшейтудің қажеттілігі мен маңыздылығын атап өтті.
«Жұмыс берушілердің де, жұмысшылардың да еңбек қауіпсіздігі мен оны қорғау талаптарын бұзатынын ескере отырып, жұмысшыларды еңбек қауіпсіздігі және оны қорғау, еңбектің қауіпсіз әдістері мен тәсілдеріне оқыту бойынша жұмысты күшейту қажет», — деді Ербол Нұрғалиев.
Кездесу соңында, ол өңірде 2019-2023 жылдарға арналған өндірістік жарақаттар мен зиянды еңбек жағдайы бар жұмыс орындарын қысқартудың Жол картасын іске асыру бойынша іс-қимылды ширатуды тапсырды.

Пандемияға байланысты елімізде оқушылардың 77 пайызы немесе 2,6 млн. бала қашықтан білім алып жатқаны белгілі. Ал Түркістан облысындағы оқушылардың 89 пайызы немесе 446 109 бала сабақты партада емес, платформа арқылы оқып жатыр. Алдын ала жүргізілген мониторингке сәйкес, осыншама оқушылардың ішінде 79 214 бала үшін қашықтан білім алуда аса қажет компьютерлік техника мен планшет қолжетімсіз екені анықталған.
Осы мақсатта мектептен 24317 компьютер оқушыларға уақытша пайдалануға берілген-тін. Қалған балалардың қажеттілігін қамтамасыз етудің қарқыны қандай? Оқу жылының басталғанына бір жарым ай уақыт өтті. Бірінші тоқсанның қорытындылануына да екі аптадай уақыт қалды. Ал құрылғысы жоқ қанша оқушы әлі күнге дейін құр алақан отыр.
Жалпы облыста оқушылар онлайн арқылы ойдағыдай білім алуын қамтамасыз ету үшін әу баста ел Үкіметі резерві қаражатынан 57190 компьютерлік құрылғы атап айтқанда 43527 — ноутбук, 5952 – компьютер, 7711-і планшет сатып алу жоспарланған.
Өткен қыркүйек айында өңір оқушыларына 4000 планшет сатып алынып, үлестірілген. Осы айдың басында тағы 3711 планшет қабылдап алынды. Жаңа құрылғылар екі ай уақытқа арналған «Білім» тарифі қосылған сим карталарымен берілді.
Түркістан облысы адами әлеуетті дамыту басқармасының мәлімдеуінше енді қалған 49 479 құрылғы (5952 компьютер, 43527 ноутбук) ағымдағы жылдың 30-қазанына дейін алынып, оқушыларға беріледі деп күтілуде.
Қашықтан оқытуды тиімді ұйымдастыру мақсатында алынатын компьютерлер мен ноутбуктер негізінен аз қамтамасыз етілген және көпбалалы отбасыларға, жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған, ерекше білім алуды қажет ететін балаларға үлестіріледі. Техникалардың әр оқушыға жеткізілуін Түркістан облысы адами әлеуетті дамыту басқармасы жанынан құрылған жетекші топ мүшелері қадағалауда.
Жалпы Түркістан облысында 912 жалпы білім беретін мектеп бар. Мектептерде 502 737 бала білім алады.

Жылдар бойы тау болып үйіліп тұрған Шымкенттегі бұрынғы қорғасын зауытының қалдықтарын жою мәселесіне нүкте қойылатын болды.
Бұл туралы Шымкент қаласы әкімдігінің баспасөз қызметі хабарлады.
Енді жетпіс жылдан астам уақыттан бері жиналып, қоршаған орта мен экологияға зиянын тигізіп келген өндіріс қалдықтарын қажетке жарату үшін түсті металл концентратын шығаратын өндіріс орны іске қосылды. Бірегей жобаның жұмысымен ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрі Бейбіт Атамқұлов пен Шымкент қаласының әкімі Мұрат Әйтенов танысты. Мемлекеттік индустриялық-инновациялық даму бағдарламасына енгізілетін жобаны «Standard Steel KZ» ЖШС жүзеге асырды. Жаңадан іске қосылатын кәсіпорын жылына 400 мың тонна өндіріс қалдықтарын қайта өңдеуден өткізетін болады.
Бүгінгі таңда жобаның жылына 250 мың тонна қалдықтарды өңдейтін бірінші желісі жұмысын бастады. Зауыт биыл қараша-желтоқсан айларында толығымен іске қосылғанда 400 адам жұмыспен қамтылады.
Бүгінде қоршаған ортаны қорғау, түсті металл өндірісін дамытуда қалдықтарды қайта өңдеудің маңызы өте зор. Жоба толығымен іске қосылса, экологияны зиянды қалдықтардан тазартуға зор үлес қоспақ.
Кәсіпорын жұмысымен танысқан Бейбіт Атамқұлов аталған өндіріс орнының экологиялық тиімділігімен қатар, әлеуметтік-экономикалық рөлі де зор екенін атап өтті.
Өндіріс ошағы толық қуаттылығында жұмыс істегенде, аумақ зиянды қалдықтардан 3-4 жылда тазартылатын болады.
Естеріңізге сала кетсек, кезінде Шымкент қорғасын зауытында КСРО аумағында өндірілген қорғасынның 70 пайызы өндірілетін ірі өндіріс орны болған.

Шымкентте азаматтар жүргізуші куәлігін алу үшін делдалдардың көмегіне жүгінеді. Өз кезегінде бұл олардың артық ақша шығындалуына апаратын қадам екені белгілі. Заңсыз тіркеудің мұндай көрінісі халықтың цифрлық сауатының ақсап жатқанымен тығыз байланысты.

Оны жою үшін халыққа қызмет көрсету орталықтарының мамандандырылған бөлімдерінде жүргізуші куәлігін алушылар үшін «Екі есе төлеме!» атты акция ұйымдастырылды.
Көліктерді заңсыз тіркеу және автокөліктерді делдалсыз тіркеуді жолға қою мақсатында өткізілген шарада ұйымдастырушылар азаматтарға құжаттарды делдалдар көмегінсіз рәсімдеу бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізді.
Делдалдарсыз электронды түрде қызметті алу механизмінің ережесі өте қарапайым. Ол үшін азаматтар egov.kz порталына кіріп, өтінімді толтырып, өзінің жеке электронды цифрлық қолтанбасымен (ЭЦҚ) қол қойса жеткілікті.
Электронды түрде қызмет алуға тұрғындарда компьютер немесе басқа да құрылғыларды пайдалану мүмкіндігі болмаған жағдайда, Шымкент қаласында ХҚКО-да 315-ке жуық өзіне-өзі қызмет көрсету бұрыштары ашылғанын айта кетейік.
ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Шымкент қаласы бойынша департамент басшысы Ә.Көмекбаев куәлікті делдалдар көмегінсіз алатындардың саны алдағы уақытта өсе түсетініне бек сенімді. Себебі, азаматтар алтын уақыттарын сарп етпей, ХҚКО-ға бармай-ақ қол жеткізетін қарапайым және ыңғайлы шешімдерді таңдайды деп біледі.
Жалпы қалада ХҚКО-ның мамандандырылған бөлімдерінде күн сайын 200-ге жуық жүргізуші куәлігі беріліп, 600-ден астам көлік құралдары тіркеледі.

Осы аптада дәлірегі, 15-қазаннан бастап Шымкентте қоғамдық көліктерде «Төлем» электронды төлем жүйесі енгізіледі. Бұл туралы бұған дейін қала әкімінің орынбасары Мақсұт Исахов мәлімдегені белгілі. Электронды төлем жүйесі бойынша жол ақысын төлеу үшін қолданылатын төлем карталары қалада 10-қазаннан бастап сатуға шығарылды. Ол қаладағы сауда орындары мен дүкендерде сатылады. Құны небары 500 теңгені құрайды. Ал оны теңгерімге толтыру банктердің банкоматтары немесе мобильді қосымша арқылы жүзеге асады.
Электронды төлем жүйесін енгізу «QazSmartTrans» ЖШС-нің жеке инвестиция есебінен атқарылуда. Инвестиция көлемі – 1,2 млрд. теңге.
Қоғамдық көлікте төлем жасау үшін электронды карталардын 4 түрі қарастырылған. Олар стандарттық (жалпы пайдалануға), мектеп оқушыларына, студенттерге және жеңілдіктер ие азаматтарға арналған карталар. Қоғамдық көліктерде жүру үшін тиісті жеңілдіктерге ие азаматтарға карта тегін таратылады. Қалада жеңілдікке ие азаматтар санатына Ұлы Отан Соғысы ардагерлері мен мүгедектері, тыл еңбеккерлері (Ерен еңбегі үшін медалімен марапатталғандар) Батыр ана, Алтын алқа, Күміс алқа төс белгілерімен марапатталғандар және І-топтағы көру қабілеті нашар зағип жандар жатқызылады. Жергілікті билік қалада мұндай санатқа жататын азаматтар саны 14 мыңға жететінін алға тартады. Ал оқушылар мен студенттер төлем жасағанда картадан қазіргі қолданыстағы тарифтер ғана ұсталынатынын айта кетейік.
Шымкент қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы Ержан Жолдасов тұрғындар 1-қарашаға дейін жолаушылар автобустарда жол ақысын төлем карталарымен немесе қолма қол төлей алатынын айтады. Бірақ 1-қарашадан бастап қоғамдық көлікте электронды төлем жасайтындар үшін жол ақысы 70 теңге, ал қолма қол төлем жасайтындар үшін 100 теңге болмақ. Бұл жаңалықты базбір тұрғындар ат тепкендей қабылдап, мұны азаматтардың құқығын таптау деп қабылдайтындарын айтқан. Мұндай сарындағы пікірлерге қала әкімінің орынбасары Мақсұт Исахов мынадай ой айтты.
– Әрбір қала тұрғыны электронды картамен жол ақысын төлеу арқылы қаладағы транспорттық қызметтің дамуына үлес қосады. Электронды төлемге қадам жасау арқылы Сіз бен біз жолаушылар тасымалымен айналысатын компаниялардың кірісі мен шығысын білетін боламыз. Тиісінше, табыстың ашықтығына қол жеткізу арқылы біз салық түсімінің артуын жолға қоямыз. Төлемдерді электронды жүйеге көшкізбей, қоғамдық көлікті модернизациялау бағытында нақты шешім шығара алмаймыз. Шымкентте 24 транспорт компаниясы бар. Белгілі бір транспорт компанияларының бағыттарының жолаушылар үшін қаншалықты тиімді екенін, ондағы жолаушылар ағынының аз немесе көп екенін, белгілі бір бағыттарда автобустарды көбейту керек пе әлде азайту қажет пе деген сұрақтарға нақты жауап табуда электронды төлем жүйесінің маңызы зор. Бұдан өзге транспорт компанияларының жүру кестесін дұрыс орындап жатқанын білу, олардың тиісті ережелерді бұзғанын дәлелдеу электронды төлем жүйесі арқылы мүмкін екенін баса айтқымыз келеді. Қолма қол төлем үшін жол ақының белгіленген тарифтен бірнеше есе қымбат болуы азаматтарды электронды төлем жасауға баулудың төте жолы. Яғни, біз тұрғындарды осылайша ынталандырғымыз келеді. Сондықтан да мұны азаматтардың құқын таптау деп түсіну қисынсыз.
Осылай деген Мақсұт Пернебайұлы Алматы қаласында автобустарда «Оңай» электронды төлем жүйесі енгізілгеннен кейінгі екі ай уақыт ішінде тасымалдаушы компаниялардың табысы айқындалғанын да тілге тиек етті.
Бүгінде смартфон пайдаланушыларына арналған «Open Shymkent» мобильдік қосымша әзірленді. Тұрғындарға тиісті мәлімет беру үшін 4 операторы бар CALL-орталығы ашылды. Сіз қоғамдық көліктерде электрондық төлем жүйесіне қатысты мазалаған кез келген сұрақпен 8775 811 22 22 телефонына қосылған байланыс орталығына қоңырау шалып, тиісті жауап ала аласыз.

Шымкентте Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қоры мен Қазақстанның іскер әйелдері қауымдастығы ұйымдастыратын «Мейірімділік керуені» атты республикалық байқауға өтінімдер қабылдау басталды.
Бұл туралы Шымкенттегі ақпараттық-коммуникациялық орталық алаңында Іскер әйелдер қауымдастығының Шымкент қаласы бойынша төрайымы Эльмира Созақбаева айтты.
Байқаудың мақсаты айқын. Ол ештеңеден именбей игі істер жасайтын адамдарды анықтап, көпшілікке таныстыру. Сол арқылы қоғамда адамгершілік құндылықтарды дәріптеу. Өз кезегінде байқау лауреаттары төмендегідей бес номинация бойынша анықталады. Атап айтқанда, қайырымдылық қызметі ұлттық салт-дәстүрлермен байланысты және ұлттық мәдениетті сақтауда белсенділік танытқандар үшін «Асар» номинациясы, білім беру, экология және абаттандыру, мәдени нысандарды қалпына келтіру және т.б. салаларда туған өлкесіне қайырымдылық көмек көрсететіндер үшін «Туған жер» номинациясы, ешқандай бұйрық күтпей, ерлік жасап, қайсарлық танытқандар үшін «Батыл жүрек» номинациясы белгіленіп отыр. Сонымен қатар белгілі бір уақыт аралығында өтеусіз тұрақты көмек көрсеткендерге «Мейірім жолында», ал БАҚ-та қайырымдылық тақырыбын көтеріп, қоғамның назарын әлеуметтік мәселелерге аударатын материалдары үшін журналист немесе шығармашылық ұжымға «Қайырымдылық тарихы» номинациясы тағайындалады.
Брифинг барысында Шымкент қаласы Олимпиадалық резервті даярлау орталығы мемлекеттік мекемесі директорының орынбасары Айнұр Ертай белсенді әрі батыл адамдарға арналған байқауға қатысуға өтінімдерді жолдау тәртібін түсіндірді. Өтінімдерді 2020 жылдың 1-қазанынан бастап 15- желтоқсанына дейінгі мерзімде caravan_dobroty@fpp.kz электронды поштасына жіберу қажет.
Адамдық істер жасайтын азаматтарға лайықты құрмет жасау бағытында ұйымдастырылған конкурс жеңімпаздары келер жылдың ақпан айының соңында Алғыс айту күні қарсаңында анықталатын болады.

Елімізде алғаш рет цирк туралы фильм түсірілмек. Шымкентте түсірілетін тың туындыны «Сақ» киностудиясы мен «Шымкент-Цирк» мемлекеттік коммуналдық қазыналық кәсіпорны бірлесіп жарыққа шығармақ.
«Манеж» атауы берілетін фильм бастапқыда 10 бөлімді құрайтын болады. Егер фильм көрермен ықыласына бөленсе, түсірілім жалғасатын болады.
Бұл туралы қаладағы ақпараттық-коммуникациялық орталығында «Шымкент-Цирк» МКҚК-нің директоры Арман Алиев мәлімдеді. Цирк директоры «Манеж» сериалының мақсатын былай деп жеткізді:
– Сериалды түсірудегі негізгі мақсат – цирк өнерін насихаттап, оның қаншалықты күрделі сала екенін көрсету. Фильмде әртістердің төккен тері, ғажайыптар құпиясы және ерекше бағдарламалары көрсетіледі. Фильмде көрермен республикадағы үшінші кәсіби цирктің құрылуын, қалыптасуын, сондай-ақ, жастарды циркке баулуды және аңдармен жұмыс жасау өнері секілді қызықты оқиғаларды тамашалайды. Бұл сериал – еліміздегі алғашқы жоба, яғни, мұны Шымкенттің бренді ретінде қабылдауға болады.
Сериалды түсіру туралы негізгі идеяның авторы, «Сақ» киностудиясының талантты режиссері Батырхан Дәуренбеков.
Әрбір бөлімі 25 минуттан тұратын фильм «Сақ» киностудиясының өз қаржысына түсірілуде. Әр сериал үшін шамамен 4-5 млн. теңге қаржы жұмсалады. Осы жылдың соңына дейін екі сериясын жарыққа шығару жоспарланып отыр. Қос шығармашылық ұжым бірлесе отырып, цирктің күнделікті тыныс-тіршілігін көрсететін танымдық бұл көркем фильм Қазақ мемлекеттік циркінің 50 жылдығына арналады. Мұндағы сюжеттер «Шымкент-Циркте» және қаланың көрікті жерлерінде түсіріледі. Өз кезегінде Арман Алиев фильмді түсіруде техникалық қиындықтар өте көп екенін тілге тиек етті. Мысалы, бір ғана арыстанның жәй дайындық жұмыстарын түсіндіру үшін шығармашылық ұжым екі күн уақытты сарп еткен екен.

ал, олар қалай жүзеге асады?

Шымкентте күн сайын көлік көбейіп келеді. Көліктің көбейгені жақсы. Бұл әлеуметтің жағдайы жақсарып, темір тұлпар тізгіндеуге қауқарлы болып келе жатқандар қатарының көбейе түскенін аңғартады. Дегенмен де таяқтың екінші ұшы бар.
Қазіргі таңда автокөлік санының артуынан Шымкенттегі Бәйдібек би, Республика, Тәуке хан даңғылдары, Темірлан тас жолы мен Т.Рысқұлов, Жібек жолы сынды магистралды көшелердегі көлік ағыны әу баста нысан құрылыстарын жүргізу үшін жасалған жобадағы көрсеткіштен екі есеге артқан. Тиісінше қала көшелерінде кептелістер көбеюде. Осыған орай Шымкентте көлік ағынын оңтайландыру мақсатында бірнеше жоба қолға алынбақшы. Аталған жобалардың негізінде қалада ірі магистрал көшелердің жалғасы салынып, шағынаудандар арасына барыс-келісті жақындататын төте жолдар түсетін болады.
Бұл туралы Шымкенттегі ақпараттық-коммуникациялық орталық алаңында қала әкімінің орынбасары Мақсұт Исахов мәлімдеді.
Мақсұт Пернебайұлының сөзіне сенсек, алдағы уақытта Шымкенттегі Бәйдібек би даңғылындағы көлік ағынын оңтайландыру барысында екі жоба қолға алынады. Бірінші жобаға сәйкес, Т.Өтегенов көшесі ұзартылады. Бүгінде Төлеметов көшесіне қиылысқаннан бастап жалғасы жоқ Өтегенов көшесі болашақта одан әрі 2,3 шақырымға дейін ұзартылып, «Асар» шағынауданына қосылады. Жобаның құрылысы 2021 жылы басталады. Нысан құрылысы 2 кезеңнен тұрады. Бірінші кезең үшін 1 млрд. теңге, екінші кезеңге 649 млн. теңге жұмсалады. Құрылысты екі кезеңге бөлудің өз жөні бар. Себебі, екінші кезеңде түсетін жол бойында 59 жер телімі (арасында үйлер де кездеседі) бар. Оны мемлекет меншігіне қайтару механизмі уақыт алады. Ал бірінші кезеңде құрылысқа кідіріс жасайтын мұндай жағдайлар жоқтың қасы. Бұл жоба жүзеге асқанда, Бәйдібек би арқылы Алматы айналма жолына шығып жүрген автокөліктер енді Т. Өтегенов көшесімен кететін болады.
Екінші жоба «Шымкент Сити» мен «Асар» шағын ауданын қосатын көше. Бұл бағыттағы жоба сала мамандарымен талқыланған. Мамандар бұл көшені салған дүрыс деп пайым айтқан. Егер екі шағын ауданды қосатын көше қолданысқа енгізілсе, Өтегеновпен көтеріліп келе жатқан көлік «Бозарыққа» баратын болса «Шым Сити» арқылы, ал әуежайға бет алса, «Асар» шағын ауданы арқылы жүріп өтеді. Болжам бойынша жалпы ұзындығы 1,3 шақырым болатын бұл көше құрылысына 800 млн. теңге жаратылады.
Келесі жоба алты жолақты С. Бәйтереков көшесін ұзарту арқылы оны «Тұран» шағынауданындағы магистралға қосу көзделіп отыр. Жоба бойынша көшенің ұзындығы 2,3 шақырым болады. Жоба аясында «Қайтпас-1» шағынауданындағы Алтынсарин көшесі кеңейтілмек.
Қазіргі таңда қаладағы Ж.Адырбеков көшесінің құрылысын аяқтау қиынға айналғаны белгілі. Мақсұт Пернебайұлы бұл нысанның жыры көп, даулы мәселеге айналғанын ашық айтты. Себебі, нысан құрылысын жүргізу үшін екі-үш мердігер компания бір-бірін сотқа сүйреп, біраз уақыт жоғалтып алған. Абырой болғанда компаниялар медиация арқылы бейбіт келісімге келген көрінеді. Осыған сүйене отырып, биліктігілер биыл құрылысшылар Ж.Адырбеков көшесін ең болмағанда С. Жандосов көшесіне дейін ашып береді деген үмітте отыр.
Айтпақшы Адырбеков көшесіне қатысты да тағы бір жоба бар. Қаладағы С. Жандосов көшесі Ж. Адырбековке қосылмайды. Бірақ екі көшенің ара қашықтығы 350 метр. Егер осы көшелерді жалғайтын өткел салынатын болса, Жібек жолы, Ә. Сасбұқаев, Ж. Адырбеков көшелеріндегі көліктердің өтуі азая түседі. Қала әкімінің орынбасары жоба үшін көп қаржы кетпейтінін, бар болғаны 200-250 млн. теңгенің айналасындағы қаржы шығындауға болатынын жеткізді.
Тағы бір мақұлданған жоба ауқымды нысан Әл Фараби көшесіне қатысты құрылыс. Жалпы аталған көшенің құрылысы 2018 жылы басталған. Транзит үшін аса маңызды магистрал саналатын көше құрылысының 80 пайызы аяқталған. Тұралап қалған тұсы көшенің Темірлан тас жолы және Алматы А-2 тас жолына қосылатын учаскелерін аяқтау жұмысы. Бұл жұмыстардың тұралауына көшелерді жалғайтын жолдар бойындағы жер телімдері мен үйлерді мемлекет меншігіне қайтару бағытындағы жұмыстардың күрделене түсуі себеп болған. Қазіргі таңда Әл Фараби көшесін Темірлан тас жолымен байланыстыратын тұсындағы жолдарда азаматтардан жерлерін мемлекет игілігі үшін қайтару жұмыстары түйінделген. Ал А-2 айналма жолына қосылатын аумақтағы 43 үй мәселесіне әкімдіктегілер біраз уақыт кетіретін сыңайлы. Мақсұт Пернебайұлы қайткен күнде де бұл жобаны келер жылы аяқтау маңызды екенін баса айтты. Соның негізінде Алматыдан келетін жүк транзиттері Түркістанға қарай апаратын бағытқа түсу үшін қалаға кіріп, жолдарға салмақ салмайтын болады.
Тағы бір күрделі жоба Д. Қонаев даңғылы жалғасының А-2 трассасына шығуы. Қазіргі таңда аталған даңғылдың жалғасын салу жұмыстары жүргізіліп жатыр. Биыл нысанның бірінші учаскесі бойынша Түркістан көшесінен бастап Қошқаратаға дейінгі аралық ашылады деп күтілуде. Одан әрі екінші учаскедегі құрылыс жұмыстары үшін биыл тендер жарияланады. Үшінші учаскеде «BI Group» компаниясы өз жұмыстарын жүргізу үстінде. Төртінші учаскеде көпір салынып тұр. Енді бесінші учаскеде даңғыл жалғасын «Сәуле» шағын ауданындағы «Әскери бөлім» орналасқан жерге дейін апарып, содан кейін даңғылды Алматы-Ташкент трассасына шығарып жіберу туралы жобаны қарастыру көзделген. Оның ұзындығы 1,6 шақырым. Бағасы шамамен 800 млн теңге болуы мүмкін. Мақсұт Исахов бұл аумақта да 35 жер телімі (кейбір аумақтарында үйлер де бар) мемлекет меншігіне қайтарылатынын ескертті.