Маңызды

Аса қамқор ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын! Барлық мақтау Аллаға тән. Ардақты Пайғамбарымыз Мұхаммедке Алланың салауаты мен сәлемі болсын!

 

Наурызбай қажы ТАҒАНҰЛЫ, Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти

Қадірлі отандастар!

Баршамызды ораза айтына аман-есен жеткізген Аллаға сансыз шүкірлер болсын!

Сіздерді исі мұсылманның ұлық мейрамы – ораза айттың келуімен шын жүректен құттықтаймын!

Қасиетті Рамазанның аяқталғанын білдіретін мейрамда, жүрекке мейірім, қуаныш сезімі ұялайтын сәулелі сәтте сіздерге, отбасыларыңызға риясыз ниетпен Алланың амандығы мен берекесін тілеймін. Жаратқан жар болсын!

Алла Тағала отыз күн бойы ұстаған оразамызды, жасаған дұғамызды, орынды себептермен ауыз бекіте алмай қалған жандардың қайырлы амалдарын қабыл еткей! Әмин!

«Айт» сөзі – «мерекелеу», «хал сұрасу», «бір-бірін қуанту», «қуанышқа топталу», «қарымта» деген мағынаны білдіреді.

Жаратушы Жаббар Иеміз: «…Олар Мен үшiн ораза ұстады, Менiң пәрменiммен ауыз ашты, ендi қуанышқа кенелсiн…»  – деп сүйінші хабар жеткізген.

Жаратушы Иеміз барша қауымның қуанышын арттырғай!

Ораза айт – отбасылық мереке. Мейрам күні сыйлық беріп, қуанышқа бөлеу – сауапты іс. Көмекке мұқтаж адамға қайырымдылық жасау да сауабы мол амалдың бірі.

 

Құрметті жамағат!

Биыл қасиетті Рамазан айы карантин жағдайында өткенін жақсы білесіздер. Бұл жағдай сауапты амалдар мен игі шараларға кедергі келтірмеді. Мешіт тарапынан көмекке мұқтаж отбасыларға қайырымдылық жасалды. Ауызашар асы тегін таратылды. Мақтаарал ауданындағы жерлестерімізге гуманитарлық және қаржылай көмек көрсеттік.

Сауаптар еселеніп жазылатын берекелі айда игі іске атсалысқан барша азаматқа айрықша алғысымды білдіремін. Алла разы болсын!

«Қайырымдылық жасасаң – қайырын өзің көресің» деп халқымыз айтқандай, ізгі амалдың сауабы еселініп, қайырын өздеріңіз көріңіздер деп тілеймін.

Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төтенше жағдай кезінде қабылдаған шешіміне түсіністік танытып, оразаны оқшау түрде өткізіп, үйде құлшылық жасаған жамағатқа өз атымнан тағы да алғысымды жеткіземін. Алла қабыл етсін!

Ораза айт мерекесі құтты болсын! Раббымыз дұға-тілегімізді, қасиетті айда жасаған қайырлы амалымызды, берген зекет пен пітір садақамызды қабыл еткей!

Әр отбасына амандық, жақсылық тілеймін. Оразадан оразаға дейін аман-есен жете берейік! Жер бетінен жұқпалы дерт жойылып, мерекелі, берекелі сәттерде жүздесуді жазғай! Еліміз аман, жұртымыз тыныш болғай! Әмин!

Наурызбай қажы ТАҒАНҰЛЫ, 

Қазақстан мұсылмандары діни  басқармасының төрағасы, Бас мүфти.

Осы аптаның айшықты оқиғасы – Парламенттің «ҚР Бейбіт жиналыстарды ұйымдастыру және өткізу тәртібі туралы» Заң жобасын мақұлдауы болды.  Бір жылға жуық уақыт бойы қаралған заң жобасын Мәжіліс Сенат қарауына сәуір айында жіберген болатын. Енді өзгерістер мен толықтырулар енгізілген аталған заң мемлекет басшысының қол қоюына жіберіледі.

Өткен аптада Сенат қоғамда қызу талқыға түскен заң жобасындағы алты бапқа қатысты Мәжіліске 16 ұсыныс жасаған. Мәжіліс ол ұсыныстардың барлығын қолдап, бірауыздан дауыс берген. Атап айтқанда, Сенат депутаттары төменгі палатаға азаматтардың митинг кезінде денсаулығын сақтауға арналған жеке қорғаныш құралдарын (медициналық бетперде) киіп жүруіне мүмкіндігі бар екенін көрсетуді ұсынған. Ал Мәжіліс қарауындағы заң жобасында митингке қатысушылар бет-әлпетін тануға кедергі келтіретін киім-кешекті немесе өзге де заттарды қолдануға болмайтыны көрсетілгенін айта кетейік.

Сонымен қатар, Сенат депутаттары бейбіт жиынға қатысып жатқан адамның заң бұзушылыққа жол беруі жиынның тоқтауына негіз болатыны туралы Мәжіліс мақұлдаған бапты, «қатысушы немесе қатысушылар тарапынан заң бұзушылық жойылса, митинг әрі қарай жалғаса береді» деп толықтырды. Бұдан бөлек, Сенаттың Мәжіліске жолдаған ұсынысында митинг орындарын көпшілікке көрінетін орталықтарда ұйымдастыру және митинг өткізетін орындардың санын үшке дейін жеткізу мәселесі де бар.

Өз кезегіне төменгі палата Сенаттың түзетулері Мәжіліс мақұлдаған «ҚР Бейбіт жиналыстарды ұйымдастыру және өткізу тәртібі туралы» заң жобасының тұжырымдамасы мен мазмұнын өзгертпейтінін алға тартты.

Сенат жолдаған ұсыныстар бейбіт жиын өткізуге бөгет болатын кейбір жағдайлардың алдын алды десек те болады. Ал оның қалай жүзеге асатыны уақыт еншісіне қалдырғанымыз жөн секілді.

 

А. САТЫБАЛДЫ.

Ағымдағы жылдың 11-мамырында елімізде төтенше жағдай режимі алынған. Бірақ төтенше жағдай жойылғанмен, өңірлерде карантин шаралары әлі де сақталып отыр. Себебі ел тұрғындарының коронавируспен сырқаттану деңгейі айтарлықтай артып кетті.

Осыған байланысты еліміздің бас санитары Айжан Есмағамбетова ел азаматтарына сақтық шараларына аса мән беруді, вирус ешқайда кетпегенін, оның арамызда таралып жүргенін түсіну қажеттігін айтып дабыл қақты. Сонымен қатар ол, тиісті талап сақталмай, сырқаттану статистикасы артатын болса карантин құрсауына қайтадан оралатынымызды ескертті.

Мұндай жағдайға жол бермес үшін қызметіне қайта кіріскен нысандар санитарлық талаптарды қатаң сақтап, тұтынушылардың қауіпсіздігіне баса мән беруі қажет.

Бүгінде Қазақстанда 21-мамырдағы жағдай бойынша вирус жұқтырғандардың саны 7200-ден асты. Ауруды жұқтырғандар санынан Алматы, Нұр-Сұлтан қалалары мен Атырау облысы алға шығып тұр. Елде коронавируспен ауырған 3800-ден астам адам емделсе, көз жұмғандардың саны 35-ке жеткен. Ал әлем бойынша COVID-19 вирусын жұқтырғандардың саны 5 милионнан асқан.

Сәрсенбіде Айжан Есмағамбетова Қазақстанда індеттің өсу қарқыны 3,2 пайызды құрайтынын, ал соңғы аптада ауырғандар саны 15 пайызға артқанын мәлімдеді. Бас санитар мұны тест өткізу көлемінің артуымен байланыстырған.

 

Қ. ҚАЛИЕВ.

Қазақстан пандемияға ұласқан коронавирус зардабы мен төтенше жағдай режиміндегі қолайсыздықтармен күресу шараларына 6 трлн. теңге бағыттағаны белгілі. Оның 3,4 трлн. теңгесі республикалық бюджет есебінен болса, қалған 2,5 трлн теңге бюджеттен тыс қаражат болып табылады. Қомақты қаржының ішінде тек 125 млрд. теңге елімізде коронавирустың таралуына тұсау салуына бөлінген. Ал төтенше жағдай кезінде табысынан айырылған азаматтарға екі ай қатарынан төленген 42500 теңге әлеуметтік көмек беруге 370 млрд. теңге қаралған. Ал қалған қаржы қайда?

Қаржы министрлігі дағдарысқа қарсы шаралар үшін жұмсалатын 6 трлн. теңгенің қандай мақсаттарға жұмсалатынын жіпке тізіп, жазып, жариялайды.

Ведомства ұсынған мәліметке сүйенсек, 6 триллионның теңгенің  1 трлн. теңгесі жұмыспен қамтудың жол картасын қаржыландыруға жұмсалады. Соның негізінде өңірлерде инфрақұрылымдық жобалар қолға алынып, оны жүзеге асыруға 255 мың жұмыс орны ашылады.

Тағы 1 триилион теңге  «Қарапайым заттар экономикасы» бағдарламасы бойынша шаруалар мен инвестициялық жобаларды жүзеге асыру мақсатындағы жеңілдетілген несиелер беруге жаратылады.

Тұрғын үй құрылысына қосымша 390 миллиард теңге бағытталады. Соның есебінен елдегі тұрғын үй құрылысының көлемін 15 миллион шаршы метрге жеткізу жоспарланып отыр.

Дағдарысқа қарсы бөлінген соманың 1,7 трлн. теңге қаражаты республикалық бюджеттің салықтық кірістерінің шығынын өтеу және сәйкесінше мемлекеттің барлық әлеуметтік міндеттемелерін орындауға игеріледі.

Сондай-ақ, 237 млрд  теңге жергілікті бюджеттердің шығындарын өтеуге бағытталады.

313 млрд теңге әлеуметтік төлемдердің (зейнетақылар, жәрдемақы лар, атаулы әлеуметтік көмек) 10 пайызға дейін қосымша индексациялауға, шәкіртақыларды көбейтуге және коммуналдық төлемдер үшін халықтың төлемдерін өтеуге жұмсалады.

«Еңбек», «Бизнестің жол картасы-2025», «Ауыл – ел бесігі» және агроөнеркәсіптік кешенді субсидиялау сынды мемлекеттік бағдарламалар  мүмкіндігінің азаматтар үшін барынша қолжетімді болуына 240 млрд. теңге қаралып отыр.

Сонымен қатар азаматтар мен эконмиканы қолдау, мемлекет басшысының тапсырмасын орындау сынды қосымша шығындар үшін 575 миллиард теңге бағытталған.

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың экономикалық мәселелер бойынша штаттан тыс кеңесшісі Олжас Құдайбергенов республикалық «Егемен Қазақстан» басылымына берген сұхбатында дағдарысқа қарсы қаралған қаржының барлығы қаржы министрлігі көрсеткен негізгі бағыттар бойынша 2020 жылдың сәуір айынан бастап желтоқсан айына дейінгі ара-лықта игерілетінін шегеледі. Ол  қомақты қаржы төтенше жағдай жарияланғаннан кейінгі 1,5 айда жаратылып кетпегенін, ондай ойға да, әңгімеге де негіз жоқ екенін, 6 триллион теңге ешқайда жоғалып кетпегенін айтты.

 

А. НҰРТАС.

Осы аптада Шымкент қаласының әкімі Мұрат Әйтенов ауыл шаруашалығы саласы бойынша ісі алға басқан бірқатар ірі нысандардың жұмысымен танысты. Әкім бет алған алғашқы нысан «Бәйтерек Агро» агроөнеркәсіптік кешені болды.

Қаратау ауданы аумағында орын тепкен кешеннің ауыл шаруашалық саласының дамуына қосып жатқан үлесі аз емес. Кешен ірі қара мал бордақылау, тауарлы сүт фермасы, сүт қабылдау мен қайта өңдеу сынды бірнеше бағыт бойынша жұмыс істейді. Сонымен қатар онда мал сою орны тағы бар.

Кешен өзінің негізгі өндіріс саласы бойынша қанатын кеңге жайып келеді. Мәселен, мұнда 1300 басқа арналған ірі қара мал бордақылау алаңы бар. Тәулігіне 50 бас ірі қара мал сойылады. Бұдан бөлек 200 бас тауарлы сауынды сиыр бар. Ауыл шаруашылығы кооперативі күніне 4 тоннаға дейін сүт қабылдайды. Тиісінше бір тәулікте 4 тоннаға дейін сүт өңдеуге қауқарлы.

Қазіргі таңда кешен 60 адамды тұрақты жұмыспен қамтып отыр. Маусымды кездері кешенде отбасылық ырыздығын табатын адамдардың саны 200-ге дейін жетеді. Кешен басшылығы өз өнімдерінің жергілікті тұрғындарға қолжетімді болуын да назарға алған. Осы мақсатта өңделген тауарлар қаланың тұрғындары тығыз шоғырланған аумақтардағы 5 дүкенде ешқандай делдалсыз босатылуда.

Бұдан соң қала басшысы «Шымкент құс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жұмысымен танысты. Тауарлы жұмыртқа және бройлер етін өндіретін құс фермасында 300-ден астам адам жұмыс істейді. Серіктестік бір жылда 105 млн. дана жұмыртқа және 2000 тонна бройлер құс етін өндіруге қауқарлы. Зауыт заман ағымына сай жаңарып, жаңаша жұмыс істеу тәсілін жетік меңгерген. Атап айтқанда фермада жұмыртқаларды жинау, сорттау процестерінің автоматтандырылған жүйе түрінде реттелуі соның жарқын мысалы. Бүгінде «Шымкент құс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінде 602,7 мың бас құс өсірілуде. Оның ішіне 286 мың құс жұмыртқалағыш мекиен тауық. Жас балапан саны 154 мыңды құрайды. Ал 123 мың бас бройлер болып табылады.

 

Шымкентте 55 мемлекеттік органда қызмет ететін мемлекеттік қызметшілердің саны 2000-ға жуықтайды. Атап айтқанда, жергілікті атқарушы органдардағы мемлекеттік қызметшілердің саны 676 адам, аумақтық мемлекеттік органдардағы қызметшілердің саны 1256 адамға жетеді.

 Мемлекеттік қызметте жұмыс істейтін қызметкерлердің 50 пайызы немесе 965 адам әйелдер болып табылады. Олардың ішінде басшылық қызметтегі әйелдердің үлесі 124 адамды құрайды.

Мемлекеттік қызметшілердің орташа жасы 38 жасты құраса, орташа еңбек өтілі 9,8 жылға жеткен.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің 2017-2021 жылдарға арналған Стратегиялық жоспарының стратегиялық бағыттары, мақсаттары және нысаналы индикаторларына сәйкес мемлекеттік қызметте таза ауысымдылық деңгейі 7,3% аспауы тиіс. Аталған стратегиялық жоспарға сай бірінші тоқсандағы мәлімет бойынша Шымкент қаласында мемлекеттік қызметшілердің таза ауысымдылық деңгейі 0,97% құрап отыр.

Ағымдағы жылдың бірінші тоқсанында қала бойынша 286 мемлекеттік әкімшілік лауазымға конкурстар жарияланып, нәтижесінде 127 азамат мемлекеттік қызметке тағайындалған. Ішкі конкурс бойынша 39 мемлекеттік қызметкердің меритократия қағидатымен лауазымы көтерілген.

Шымкентте төтенше жағдай кезінде зардап шеккен шағын және орта бизнес субъектілерін қолдау мақсатындағы шаралар үшін бюджеттен 1,0 млрд. теңге қаржы бөлу көзделіп отыр.

 Бұл туралы қала әкімі Мұрат Әйтеновтың төрағалығымен өткен арнайы жиында айтылды.

Бөлінген қаржы елімізде жарияланған төтенше жағдай режимі мен Шымкент қаласында енгізілген карантиннің нәтижесінде қиын жағдайға түскен кәсіпкерлерді қолдауға арналған дағдарысқа қарсы шараларды жүзеге асыруға жұмсалатын болады. Соның негізінде дағдарыс нәтижесінде неғұрлым зардап шеккен кәсіпкерлік субъектілері анықталып, олардың қызметін қалпына келтіру және жаңа кәсіпорындар құру үшін мемлекеттік бағдарламалар шеңберінде жеңілдетілген несиелер берілу жоспарланып отыр. Сонымен қатар кәсіпкерлердің қолданыстағы несиелерін қайта қаржыландыру шаралары да жолға қойылады. Отандық тауар өндірушілерді ынталандыру жұмыстары қолға алынып, жұмыс орындарын сақтау және құру, кадрларды даярлау және қайта даярлау қолға алынады.

Жергілікті билік мұндай қолдау шараларының шеңберінде 725 жобаға жеңілдетілген несиелер ұсыну арқылы 3760 жұмыс орны сақталып, 940 жаңа жұмыс орындары құрылатынын мәлімдейді. Ал жұмыспен қамту бағдарламарын жүзеге асыру нәтижесінде 15 233 адам жұмыспен қамтылып, кәсіпкерлік сауаттылықты арттыру бойынша 3176 адам кәсіпкерлік негіздеріне оқытылатынын хабарлайды.

Шымкентте өткізу қабілеті сағатына 2000 жолаушыны құрайтын жаңа әуежай терминалының құрылысы қарқын алғаны белгілі. Нысанды пайдалануға беру уақыты ағымдағы жылдың қыркүйек айына жоспарланған. Қазіргі таңда әуежай аумағын абаттандыру жұмысы қызу жүріп жатыр. Жуырда қала әкімі Мұрат Әйтенов осы бағытта атқарылып жатқан жұмыс барысымен танысқан болатын.

Жоба бойынша жаңа терминал маңындағы абаттандыруға жататын аумақта жолдарға асфальт төсеу, жарықтандыру, автотұрақ салу мен аялдамалар орнату жұмыстары жүреді. Қазіргі таңда мердігер мекеме 485 көлікке лайықталған автотұрақ салу жұмысына кірісіп кеткен. Осы бағытта жер қазу жұмыстары басталған. Оған барлығы 12 техника тартылған. Жоба бойынша терминал аумағындағы автотұрақта белгілі бір санаттағы азаматтар үшін тиісті жағдайлар жасалатын болады. Яғни, мүмкіндігі шектеулі азаматтардың көліктері үшін арнайы орын белгіленеді. Әуежай қызметкерлері үшін де орындар бөлінеді. Автобустарға бөлінген жолдар салынады. Сонымен қатар, автотұрақта жаяу жүргіншілер жолдарын гранит плиткаларымен қаптау, 15 мың шаршы метрге жуық аумаққа газон төсеу жұмыстары жүреді. «Ақылды аялдамалар» қойылып, арнайы қоқыс жәшіктері орнатылады.

Бұл нысанның қала үшін стратегиялық маңызы зор. Оның құрылысы мемлекет басшысынының тікелей бақылауындағы жоба болып табылады.

Шымкентте ағымдағы жылдың төрт айында 1807 жұп отбасын құрған.

 Шымкент қалалық жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау басқармасының азаматтық хал-актілерін тіркеу бөлімі мегаполисте отбасын құруға шешім қабылдап, заңды некеге тұрған азаматтардың саны жыл сайын көбейіп келе жатқанын алға тартады. Аталған бөлімнің статистикасына сүйенсек, 2018 жылы шымкенттік 6825 жұп шаңырақ көтеруге шешім қабылдаса, 2019 жылы 8214 жұп отау тіккен.

Қалалық жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау басқармасының АХАТ бөлімінің мамандары отбасы мәртебесін арттыруға және отбасылық құндылықтарды насихаттауға бағытталған жұмыстарды тұрақты жүргізіп, тоқсан сайын жастарға және некеге отыратын азаматтарға арналған дөңгелек үстелдер мен семинарлар өткізеді. Сала мамандары мұндай шаралардың заңды некеге тұрған жұптардың шаңырағы шайқалмай, тату-тәтті күн кешіп, отбасы құндылықтарын берік сақтауына ықпал ететінін айтады.

Айта кетейік, «Неке және отбасы туралы» ҚР заңына сәйкес, ер және әйел адамдар 18 жастан бастап заңды некеге тұра алады. Дей тұрғанмен, белгілі себептерге байланысты ғана жергілікті АХАТ органдары неке жасын 2 жасқа төмендете алады.

Биыл Шымкентте 8 885 түлек мектеп бітіреді. Олардың барлығы биыл пандемияға байланысты кешенді аттестаттау емтихандарынан босатылып отыр. Яғни, аттестатқа пәндер бойынша жылдық қорытынды бағалары қойылады. Осы жылғы соңғы қоңырау шарасы 3-4 маусым күндері мектеп ауласында, бітіруші түлектердің ғана қатысуымен өтеді.

Сол кезде үлкен өмірге қанат қаққан түлектерге білімін растайтын аттестат тапсырылады. Соңғы қоңырауға түлектер тек мектеп формасымен келулері тиіс. Биыл үшінші мегаполистегі мектеп бітіруші 6799 түлек ұлттық бірыңғай тест тапсыруға өтініш берген.

Бұл туралы Шымкент қалалық білім басқармасының басшысы Жанат Тәжиева мәлімдеді.

Өз кезегінде ол ҰБТ алдағы маусым айының 20-ы мен 5 шілде аралығында өтетінін айтты. Сонымен қатар ұлттық бірыңғай тестілеуді өткізуге қаладағы жоғары оқу орындары жанынан 4 пункт белгіленгенін мәлімдеді.

Қазіргі таңда жоғары оқу орындарының базасында орналасқан тест өткізу пункттерінде ҰБТ тапсыруға қажетті материалдық жабдықтардың барлығы қамтылған. Яғни, металліздегіш құрылғылармен жарақтандырылуы, әр аудиторияның тест тапсыру талаптарына сай болуы, бейнебақылаудың орнатылуы мен түлектердің ата-аналары, туыстары үшін арнайы орынның белгіленуі ұйымдастырылған.

Бір айта кетерлігі осы жылғы ҰБТ бұрынғыдан өзгерек болып тұр. Себебі биылғы ұлттық бірыңғай тестілеуде 11-сыныптың 4-тоқсанында өткен бағдарлама бойынша сауалдар болмайды. Ұлттық тестілеу орталығы мұндай шешімге келудің себебін бітіруші сыныптың соңғы тоқсанда негізінен бұрынғы өткендерді қайталайтынымен және жаңа тақы-рыптар¬дың тым аз екенімен түсіндіреді.

Биыл тест тапсырудағы талап күшейтіліп отыр. Білім сынағы кезінде оқушының ұялы телефон немесе түрлі көмекші құралдарды пайдаланғаны дәлелденсе жинаған ұпайының барлығы жоққа тән болады.

Сонымен қатар, ҰБТ кезінде карантин тәртібі алынбаса қауіпсіздік ережелері қатаң сақталады. Яғни, балалардың арасында 2 метрлік арақашықтық сақталады. Оған қоса маскалық режим сақталып, нысанда санитайзерлердің, кварцтың, тазарту жұмыстарының, термобақылау сынды қауіпсіздік шараларына баса назар аударылады.