Маңызды

Шымкентте қоғамдық көліктер жаңарып келеді. Өткен шілде айында қалада №96, 16 және №45 бағыттары ашылған. Аталған бағыттар бойынша жолаушыларды тасымалдайтын автобустар 19-маусымда Қала күні мерекесі қарсаңында «Shymkent Bus» автобус паркінің ашылуы кезінде жеткізілген техникалар еді.
Сыйымдылығы 56 адамға шақталған бұл көліктер салқындатқыштармен, пандустармен, бейнекамералармен, жолаушылар ағынының датчиктерімен, GPS-трекерлермен жабдықталған. Қазіргі таңда ел игілігіне беріліп жатқан бұл автобустар жолаушылардың барыс-келісін барынша ыңғайлы болуын қамтамасыз етіп жүр.
Тамыздың алғашқы күндерінде Шымкентте тағы да №113 және №10 бағыттары жұмыс істей бастады. Оған да дәл осы жаңа автобустар тартылған. Өз кезегінде №113 бағыты «Әкімшілік іскерлік орталығы» – «Қаратөбе» тұрғын алабы аралығы бойынша жолаушылар ағынына қызмет көрсететін болады. Ал №10 автобусы болса «Нұрсәт-3» – «Сәуле» шағынауданы бағыты бойынша тұрғындар тасымалын қамтамасыз етеді.
Сонымен қатар, бірер күн бұрын «Бозарық» шағынауданы – «Теміржол вокзалы» бағыты бойынша №171 автобусы жүре бастады. Бұл бағыттың өзіне 12 автобустың қызмет көрсетуі жолға қойылған. Осылайша аталған шағынауданның тұрғындарын тасымалдайтын №71 бағыты жаңартылды.
Жалпы соңғы екі аптадан бері Шымкенттегі жолаушылар тасымалына енгізілген бұл бағыттар тұрғындардың күнделікті тіршілігіне айтарлықтай оң әсерін тигізіп жатыр. Жергілікті тұрғындар әлеуметтік желі арқылы құрастырылған жылы жаңа, іші жайлы, мүгедектердің де түсіп-мінуіне ыңғайлы әрі салқындатқышы бар автобустардың арқасында бұрынғыдай діттеген жерге жету мұңға айналмағанын жазып, қуанғандарын жеткізуде.
Айтпақшы, жергілікті билік алдағы күндерде тағы да екі-үш бағыт бойынша автобустарды жүргізу іске қосылатынын мәлімдеуде.
М. ӘБДІРАЙЫМ.

Халқы тығыз орналасқан күнгей аумағында донор қанына деген қажеттілік күн тәртібінен түскен емес. Әсіресе ауруханада жансақтау, жарақат бөліміне түскендерге шұғыл түрде донор қанына қажеттілік жиі тіркеледі.
Бұл мәселе қатерлі ісік дертіне шалдыққандардың сырқатын жеңілдетуде маңызды рөл ойнайды. Перзентханаларда жаңа туылған нәрестелер бөлімінен де донор қанына деген сұраныс көп түседі. Осындай жағдайларда мыңдаған адамның өмірін сақтап қалу үшін Шымкентте донорлық қайырымдылық ісі жиі өткізіледі.
Жуырда үшінші мегаполисте дәл осындай шара ұйымдастырылды. Оған Шымкент қаласындағы №5 өрт сөндіру бөлімінің өрт сөндірушілері қатысып, қан тапсырды. Қан тапсыру Шымкенттегі облыстық қан орталығында жүргізілді.
Өз кезегінде өрт сөндірушілер адамдардың өмірін құтқаруға дәл осылай қан тапсыру арқылы ықпал ету құптарлық іс екенін айтуда. Олар өздерінің жұмысын адамдарды тек қызыл жалыннан ғана қорғап қалумен ғана шектелмеуі қажеттігін, жұмыстан тыс кезде де оларды қауіптен құтқаруды ұмытпау азаматтық парыздары деп түсінетіндерін жеткізді.
М. ӘБДІРАЙЫМ.

Биыл оқуға түсетін талапкерлер үшін мемлекет тарапынан 53 785 грант бөлінген болатын. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасымен осы грантқа ілікпей қалған көп балалы және атаулы әлеуметтік көмек алатын отбасының балалары үшін тағы да қосымша 5 мың әлеуметтік гранты бөлінген-тін.
Енді аталған жеңілдік бойынша талапкерлерге білім грантын тағайындауды жергілікті атқарушы орган 25 тамызға дейін жүргізетін болады.
Осы аптада әлеуметтік грантқа қол жеткізу үшін ұйымдастырылатын конкурсқа құжаттар қабылдау жүргізілгенін айта кетейік.
Қосымша бөлінген әлеуметтік грантын жергілікті атқарушы орган конкурстық негізде үлестіреді. Бұл үшін республикалық маңызы бар қалалар мен өңір әкімдіктерінде конкурстық комиссиялар құрылады.
Еліміздің Білім және ғылым министрлігі конкурсқа қатысу үшін құжатын өткізген талапкердің Ұлттық жоғары оқу орындарына түсу үшін ұлттық бірыңғай тестілеу нәтижесі бойынша – кемінде 65 балл, басқа жоғары оқу орындарына – кемінде 50 балл, «педагогикалық ғылым» бағыты бойынша – кемінде 60 балл жинау керектігін алға тартып отыр. Конкурстың нәтижесі бойынша грантқа ие болғандардың тізімін әкімдік жергілікті бұқаралық ақпарат құралдарында жариялайтын болады.
Президенттің тапсырмасымен бөлініп жатқан 5 мың әлеуметтік гранты өңірлерге әртүрлі бөлінген. Атап айтқанда, Нұр-Сұлтан қаласына – 165, Алматы қаласына – 190, Шымкент қаласына – 390, Алматы облысына – 540, Ақмола облысына – 390, Ақтөбе облысына – 180, Атырау облысына – 220, ШҚО-ға – 180, Жамбыл облысына – 460, БҚО-ға – 100, Қарағанды облысына – 195, Қостанай облысына – 85, Қызылорда облысына – 390, Маңғыстау облысына – 305, Павлодар облысына – 75, СҚО-ға – 60 және Түркістан облысына 1345 грант бөлініп отыр.
С. НҰРАЙ.

Пара алу және пара беру заңмен жазаланады. Сондықтан да оған жол бермеу мемлекеттік ақпаратта ғана емес, әрбір адамның санасында көрініс табуы керек. Осы мақсатта Шымкентте «Таза тамыз» рейді ұйымдастырылды.
Шымкент қалалық Полиция департаменті мен Арнайы мониторингтік топтың өкілдері қатысқан бұл профилактикалық іс-шараның өтуіне ҚР сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Шымкент қаласы бойынша департаменті мен «Шымкент – адалдық алаңы» жобалық кеңсесінің мамандары ұйытқы болды.
Қазіргі таңда жүргізушілер арасында «темір тұлпарды тізгіндегендер қандай да бір жол ережесін бұзсаң, айыппұл төлеп әуре болмай, пара беріп, тығырықтан шығып кетуге әбден болады» деген қасаң пікір қалыптасып кеткен. Жасыратыны жоқ ондай келеңсіздіктерге көз жұма қараған әрекеттер де тіркелген. Бірақ бүгінде «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында қала көшелері мен даңғылдарға орнатылып жатқан бейнебақылау камералары ондай өрескелдікті айналып өтуге жол бермейді. Соған қарамастан кейбір жүргізушілер пара беруді үлкен айыппұлдардан құтылып кетудің амалы деп түсініп, сыбайлас жемқорлықтың көрініс табуына жол беруі ғажап емес. Өз кезегінде бұл заңды белден басуға жатқызылады. «Таза тамыз» шарасы аясында жол полиция қызметкерлері жүргізушілерге осындай мағынада түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, оларды келеңсіз көріністің кебін кимеуге шақырды.
Сонымен қатар жүргізушілерге «Шымкент адалдық алаңы» жобалық кеңсесі дайындаған арнайы жадынамалар таратылды. Үлестірілген үнпарақтарда сыбайлас жемқорлыққа жол бермеудің жолдары, пара ұсынған да, оны алған да жазаға тартылатыны жіті түсіндірілген. Айтпақшы, осы шара кезінде сақшылар жол ережесін елемеген жүргізушілерді тоқтатып, оларға хаттама толтырып, ескерту жасады.
Шараны ұйымдастырушылар мұндай профилактикалық жұмыс алдағы уақытта да өткізілетінін атап өтті.
С. НҰРАЙ.

Тұрғын үй құрылысын жүргізуде тәжірибесі
әбден толысқан
«Оңтүстік құрылыс сервис» компаниясы
салып жатқан
«Премьера» тұрғын
үй кешені 2020 жылдың наурыз айында
пайдалануға берілмек.

Құрылысы қарқын алған бұл тұрғын үй кешені Шымкенттегі «Нұртас» шағынауданынан бой көтерген. Тапсырыс беруші «Dostyq Invest Group» жуапкершілігі шектеулі серіктестігі болып табылады.
Бизнес санатындағы үлгіде салынып жатқан кешен 2 бес қабатты тұрғын үйден тұрады. Онда барлығы 40 пәтер болмақ. Тұрғын үйдегі пәтерлер 2,3,4 бөлмеден тұрады. Құрышқолды құрылысшылар қабырғасы қызыл кірпіштен өріліп жатқан үйлерде дыбыссыз режимде жұмыс істейтін лифтілер болатынын айтуда. Сондай-ақ онда автономды жылыту жүйесі орнатылады.
Жалпы «Оңтүстік құрылыс сервис» ЖШС еліміздің ең ірі қалалары атап айтқанда, Нұр-Сұлтан, Алматы мен Шымкентте көпқабатты үйлер салуда көптің көңілінен шығып жүрген мердігер компания. Ал олардың қаладағы «Нұртас» шағынауданынан салынып жатқан «Премьера» кешенінен жанға жайлы пәтерді Сіз Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі арқылы сатып алуыңызға әбден болады.
С. НҰРАЙ.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ағымдағы жылдың мамырында 2020 жылы Абай Құнанбаевтың 175 жылдық мерейтойын мерекелеу туралы Жарлыққа қол қойғаны белгілі. Бұл мақсатта қазірден бастап қазақтың мақтанышы Абай атамыздың құрметіне арналып жер жерлерде түрлі шаралар өткізіліп жатыр.
Осы аптада Шымкенттегі Әдет-ғұрып және салт-дәстүр орталығында «Абай даналығы – халық мұрасы» атты іс-шара өткізілді. Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласы аясында өткен бұл шара данышпан ақын, ғұлама ойшыл хакім Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына орай ұйымдастырылды.
Ғибратты әңгімелер тізбегі тілге тиек етілген бұл жиынға мәдениет саласының қызметкерлері, БАҚ өкілдері мен әдебиет сүйер қала тұрғындары қатысты.
Шымкент қаласы мәдениет, тілдерді дамыту және архивтер басқармасы басшысының орынбасары Әбдіжаппар Сәкен Абай мұрасын дәріптеуге арналған шараларды жүйелі түрде өткізіп тұру, сол арқылы ақынның көркем құндылықтарға бай әдеби шығармаларын ұлықтау ұлттық рухымыздың құрымауына оң әсерін тигізетінін айтты. Ал «Рухани жаңғыру» жобалық кеңсесінің меңгерушісі Зәуре Оралбаева болса тағылымды іс-шарадан алған әсерін «Абайдың қара сөздерін адам баласы туылғанынан бастап өмірінің басты ұстанымы етіп алса артық болмайды» деген ойларды өрілту арқылы жеткізді.
Жиынды қорытындылаған орталық директоры, мәдениет саласының үздігі Жәнібек Тағаев өз сөзінде «Абай шығармаларын жас ұрпақ бойына ана сүтімен сіңіруге, қадір-қасиетін түсіндіруге әрбір қазақ атсалысу керек, ақын мұрасы – халқымыздың сарқылмас асыл қазынасы болып қала бермек» деп шараға келген қонақтарға алғысын білдірді.
Естеріңізге сала кетсек өткен айдың басында Елімізде Абай Құнанбаевтың өлеңдерін оқу эстафетасы басталып, оған мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев, министрлер, әкімдер, әншілер мен депутаттар және өзге де барлық азаматтар белсене қатысқан-тын.
С. НҰРАЙ.

Өрт тілсіз жау. Айналаны тез шарпып, әп-сәтте аласапыран тударатын қызыл жалынды ауыздықтау оңай шаруа емес. Бұл ретте өрт сөндірушілердің ептілігі көп мәнге ие екені анық. Бірақ өртке қарсы күрес мекемелерінің де материалдық- техникалық жабдықтарының заман ағымына сай жарақталуы зор рөл ойнайды.
Ағымдағы жылдың 7-маусымында Шымкенттегі Жібек жолы даңғылының бойында орналасқан газ қоймасындағы газ цистернасының жарылуы сол сөзімізге дәлел. Сол кезде өрт сөндіру қызметкерлері өртті бір жарым сағатта сөндіріп үлгерген. Төтенше жағдайға барлығы 21 арнайы техника мен жеке құрамның 90 қызметкері жұмылдырылған еді.
Өмір болған соң мұндай өкінішті жағдайлардың орын алатыны белгілі. Десе де солай болады екен деп қарап отыруға тағы болмайды. Онымен тиісті күрес жүргізіп, қандай да бір қауіпті алдын алу үшін барлық әрекетті қарастырған артықтық етпейді. Бұл ретте өрт сөндіру техникаларының талапқа сай болмағы ләзім.
Дәл осындай мақсатта Шымкент қаласының әкімі Ерлан Айтаханов Беларусь Республикасының бетке ұстар компаниясы «Пожснаб» жауапкершілігі шектеулі қоғамының өкілдерін қабылдады. Өз кезегінде беларустық мамандар қала әкімінің назарына заманауи өрт сөндіру техникаларын, олардың арнайы жабдықтарын ұсынды. Олардың атқарар қызметі мен техникалық сипаттамасын түсіндірді.
Қала әкімі Ерлан Қуанышұлы:
– Шымкент халқы күн санап көбеюде. Қаланың да ажары ашылып жатыр. Зәулім ғимараттар, аспанмен таласқан биік үйлер бой көтеруде. Апат айтып келмейді. «Жаман айтпай – жақсы болмайды». Ал егер осындай көпқабатты үйлерде өрт орын алса, онда қауіпсіздікті сақтап, тілсіз жауды ауыздықтау оңай шаруа болмайды. Сондықтан да өрт сөндірушілер заман талабына сай құрастырылған техникалармен қамтылуы керек. От осалдықты көтермейді. Қандай да бір мезгілді немесе уақытты таңдап жатпайды. Кез келген сәтте лап беруі мүмкін, — деп, сапалы техника қауіпсіздіктің басты кілті екенін баса атап өтті.
Қазіргі таңда Шымкенттегі қалалық төтенше жағдайлар департаментіне қарасты өрт сөндіру бөлімшелерінде 75 бірлік техника болса, оның 13 бірлігі 20 жылдан астам уақыттан бері пайдаланылып келеді.

С. НҰРАЙ.

Бүгінде Қазақстан Республикасы Парламенті сенатының депутаттары өздері сайланған ауыл-аймақтарды аралап, жергілікті тұрғындардың тыныс-тіршілігімен танысып, көкейлеріндегі көп сұрақтарына құлақ түріп жүр. Олардың қатарында Шымкенттен сайланған Айгүл Қапбарова да бар.
Осы аптада сенатор Айгүл Жарылқасынқызы өзі бірнеше жыл басшылық еткен «Шымкент ақпарат орталығына» барды. Одан соң ол «Томпақ», «Қалқанқұлақ» сериалдарымен, «Қазақ елі», «Теке мен Қошқар» анимациялық фильмдерін жарыққа шығарған «САҚ» киностудиясына бет алып, ондағы жұмыспен танысты.
Бүгінге дейін 60-тан астам анимациялық және 6 толықметражды фильм түсірген киностудия ұжымымен кездесу кезінде оның директоры Нуриддин Паттеев пен режиссер Батырхан Дәуренбеков депутатқа өздерінің шығармашылық ой пікірлерімен бөлісіп, жаңа жобаларын таныстырды.
Сенатор Айгүл Қапбарова биыл қабылданған ‘Кинематография туралы» заң киноөндірісін қолдауға, ұлттық фильмдердің сапасы мен бәсекеге қабілеттілігін арттыруға, халық үшін кино көру қызметінің қолжетімділігі мен отандық кино беделінің өсуіне және танылуы үшін заңнамалық негіз жасалғаны жөнінде әңгімеледі.
Бұл жүздесуде кино және анимация саласын мемлекеттік қаржылық қолдау мәселелері де сөз болды.
Аталған киностудия биыл «Төле би» атты 10 сериялы кинохикаясын, «Түркістан», «Оқсыз оқиғасы», «Ордабасы — бірліктің туы» атты анимациялық фильмдерін түсіріп, көрермен назарына ұсынған. Олардың барлығы да көрермен тарапынан жоғары бағаланған.
С. НҰРАЙ.

Әр аптаның Арыс қаласына жәрдем берушілер саны толастар емес. Жалпы қазақтың баршасы кешегі зұлмат Ұлы Отан соғысын бастан аяқ көріп келген, сол алапат майданда бірліктің, ауызбіршіліктің, қайсар ерлікпен жауын жеңіп келген батырлардың ұрпағы болғандықтан болар көмекке қолын созуға даяр.
Барлығы Бұл жайсыз жағдайға Созақ елі өзінің елдігін танытып, қолдағы барын қандастарынан аяр емес.
– Созақ ауданы бойынша аудан ардагерлері де басқа мемлекеттік мекемелерден бөлек өз алдыларына жәрдем жасауға ат салысып, ұйымдастыру шараларына білек сыбана кірскен болатын. Ауданның ауылдары мен елді мекендерінен осы бастамаға үн қосып қаржылай, заттай шама шарықтарына қарай қарасып бағуда. Біздегі жұмыс мұнымен тоқтамайды. Әлі де қолда бар мүмкіндіктермен жұмыс жасай береміз,-дейді аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Қабылбек Еспенбетов.
Өткен аптада Құмкент ауыл әкімдігінің Созақбай Асқанбеков бастаған бір топ ардагер азаматтары Арыс қаласына барып, өздері жинаған, ауыл азаматтары аманаттаған 150 мың теңге көлемінде қаржысын Арыс қаласының мешітіне апарып тапсырып, қала тұрғындарының хал жағдайларын өз көздерімен көріп қайтты.
-Біз ауыл ардагерлері Арыс қаласына барып, қала тұрғындарын, ондағы атқарылып жатқан көмек жұмыстарын өз көзімізбен көріп, жылы сөзімізді, қайырлы істері жасап жатқан құрылыс жұмыскерлеріне ризашылық алғыстарымызды, ақсақалдық ақ баталарымызды беріп қайттық. Бір таңқаларлығы қала ортасындағы Алланың үйі-мешіттің оқ пен оттың ортасынан аман бүлінбей қалуы еді. Ол да болса Жаратқанның ісі шығар. Ел-жұрт паналасын деген шығар. Имандылық пен ибалыққа, жақсылық пен сабырлылыққа шақырып, ынтымақ пен бірлік имандылық арқылы келерін білгізіп қараша халықты, өз құдіретімен шексіз сендірмекке ниеттеген болар. «Көп түкірсе көл болар» демекші Құмкент ауылы тұрғындарының сәлемін жеткізіп, сол мешіт үйіне барымызды тапсырып келдік,-дейді ауыл ардагері Созақбай аға.
Республикамыздың түкпір-түкпірінен көмекке келген жұртшылық шілденің шыжыған ыстығына қарамай жұмыла жұмыс істеуде. Бірлік бар жерде берекелі тірлік, азаматтық ірілік барын бағалаған халықтан асқан дана болмас.

Мақсат Қарғабай,
Созақ ауданы.

Қазақстан азаматы, Түркістан облысының тумасы Ақжарқын Тұрлыбай 2014 жылы наурызда Гуанчжоу әуежайында шекарадан 4,5 келі есірткіні алып өтпек болды деген айыппен қамауға алынған. Ол шетелдік досының арбауына түсіп қалғанын айтып, өзіне тағылған айыпты мойындаған жоқ.

Десе де, Қытай соты оған 2015 жылдың маусымында өмір бойына бас бостандығынан айыру туралы үкім кескен. 2016 жылы сот шешімі жойылып, іс қайта қарауға жіберілді. Содан бері үш жылдың көлемі болды. Бірақ бұл іске нүкте әлі қойылмады. Қыл үстінде тұрған қазақ қызының тағдырына күллі қазақ елі алаңдаулы.
Жуырда отандық БАҚ Sputnik Қазақстан Ақжарқын Тұрлыбайдың ісі бойынша Қазақстанның Сыртқы істер министрлігіне сұрау жолдаған. Өз кезегінде министрлік қазір Ақжарқын Тұрлыбайдың ісі ҚХР Гуандун өлкесі Жоғарғы халық сотының қарауында екенін, оған қатысты тергеу жұмысы жүргізіліп жатқанын хабарлаған. Сонымен қатар министрлік Қазақстанның Қытайдағы елшілігінің мәліметіне сүйене отырып, Гуанчжоу қаласындағы түзету мекемесінде қамауда отырған Ақжарқынның қасында отырған сотталғандарға ағылшын тілін үйретіп жүргенін, көркем әдебиеттерді оқитынын, дене жаттығуымен айналысатынын, қытай тілін жақсы меңгеріп алғанын және түзету мекемесіндегі жағдайға қатысты шағымы жоқ екенін де жеткізген.
Сонымен қатар, Қазақстанның Қытайдағы елшілігінің қызметкерлері Гуанчжоудағы түрмеге барып, Тұрлыбайдың хал-жағдайын біліп тұратынын да, бұған қоса, ақшалай көмек көрсетіп, сұраған кітаптарын тауып беріп жүргенін мәлімдеген.
Министрлік БАҚ сауалы бойынша жолдаған хабарламасында алдағы уақытта сотта Ақжарқын Тұрлыбайдың құқын қорғау үшін Бейжіңнің «Дахэн» адвокаттық компаниясынан білікті заңгер жұмысқа тартылғанын, оған жұмсалған қаржы «Шетелде Қазақстанның мүдделерін білдіру» бағдарламасы бойынша республикалық бюджеттен бөлінгенін айта кеткен.
Қазақтың қара қызы әу баста Қытай еліне тауар алуға бет алған құрбысына көмек-жәрдем беру үшін барған еді. Бірақ оның бұл жақсылығы өзіне сор болып тиіп, қия бастырды…

С. НҰРАЙ.