Маңызды

Шымкенттегі индустриялды аймақтарда бүгінге дейін 45 миллиардқа 65 жоба іске қосылып, 4,5 мыңнан аса жұмыс орны құрылған. Жергілікті билік бұл жетістікпен тоқтап қалмай 2021 жылға қарай құны 72 млрд теңгені құрайтын тағы 66 жобаны жүзеге асырып, 2,5 мыңдай жұмыс орнын ашуды жоспарлауда.
Бұл туралы қала әкімі Ғабидолла Әбдірахымов Үкіметтің кезекті отырысы кезінде мәлімдеді.
Жұмыс тиімділігі жағынан Шымкенттегі «Тассай» индустриялды аймағы республика бойынша 2 орыннан көрініп отыр. Жалпы аумағы 89 гектарды құрайтын ол жерде қазынаның 1 теңгесіне 38 теңге жеке инвестиция тартылған.
Үшінші мегаполисте «Тассайдан» бөлек, аумағы 337 гектарды алып жатқан «Оңтүстік» индустриялды аймағы бар екенін де айта кетейік. Онда бюджеттің 1 теңгесіне 10 теңге инвестиция тартылған. Жалпы Шымкенттегі индустриялды аймақтардың құрылысына қазынадан қаралған қаржы көлемі 8 млрд. теңгені құраған. Бөлінген қаржы өзін әлдеқашан ақтап үлгерген. Яғни ондағы кәсіпорындар бүгінге дейін мемлекетке 11 млрд теңге салық құйған.
Қала басшысы Ғабидолла Рахметоллаұлы индустриялды аймақтар түрлі жобаларға толғанын, сол себепті алдағы уақытта аумағы 76 гектарды құрайтын «Жұлдыз» индустриялды аймағын құру жұмыстары жүріп жатқанын мәлімдеді. Ол жаңадан салынатын «Жұлдызда» негізінен құрылыс, металлургия және жиһаз өнеркәсібін дамыту көзделіп отырғанын алға тартты.
Осыларды тілге тиек еткен қала әкімі индустриялық аймақтарда шағын және орта бизнес өкілдеріне қолайлы жағдай тудыру үшін төмендегідей ұсыныс білдірді.
– «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы аясында республикалық бюджеттен инфрақұрылым жүйесіне 2 миллиардтан кем бюджеттік өтінімдер қабылданбайды. Бұл өз кезегінде индустриялды аймақтардың қарыштап дамуына үлкен қолбайлау болып жатыр. Осыған орай «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасын қайта қарап, бюджеттік өтінімдерді 1 млрд теңгеге дейін төмендетуге ықпал етуді сұраймыз. Бұдан бөлек индустриялды аймақтарда энергия қолданушы кәсіпорындардың тарифтерін субсидиялау мүмкіндігіне де мән беруді айтқым келеді. Сонымен қатар, республикадағы фармацевтика өнімдерінің 44 пайызы Шымкентте өндірілетінін ескере отырып, экономикалық қызмет түріне фармацевтика өнеркәсібін енгізу жөнінде ұсыныс білдіремін, — деді.

С. НҰРАЙ.

Былтыр Елбасы «Қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру» атты өзінің халыққа арнаған Жолдауында «Келесі жылды Жастар жылы деп жариялауды ұсынамын» деген болатын.
Осыған орай биыл жастардың жігерін асырып, қайратын тасыту үшін қолдан келер мүмкіндіктердің барлығы жасалуда. Жуырда төл өнеріміздің жанашыры, белгілі меценат, «Қаржантау» ЖШС-нің директоры Алихан Амалбаев бірқатар спортшыларға қаржылай сертификат табыс етті. «Болар баланың бетін қақпай, белін буып» жатқан Алихан Батырханұлының жастарға жасаған мұндай құрметі олардың таяуда Түркия елінде түркі әлеміне ортақ көне ойын тоғызқұмалақтан өткен Әлем чемпионаты кезінде өрнекті ойын өрнегін көрсетіп, жеңіс тұғырынан көрінуі негіз болып отыр.
Естеріңізге сала кетсек, осыдан біраз бұрын Түркия елінің Анталия қаласында өткен әлем чемпионатында шымкенттік спортшы Ғалымжан Темірбаев екі бірдей алтын медальды жеңіп алып, қарсыластарын шаң қаптырған болатын. Тағы бір жерлесіміз Салтанат Сапарбекова болса күміс медаль иеленген.
Осы сайыста Ғалымжан Темірбаевтың бапкері Айгерім Қуанышбаева түріктердің осы ойынға ұқсас Мангала деп аталатын сайысына түсіп, намысты қолдан бермей, үшінші орынға қол жеткізген.
Жеңімпаз атанған спортшылар Нұрлан Жабаев басқаратын Шымкент қаласының ұлттық және ат спорты түрлері бойынша кешенді спорт клубының саңлақтары болып табылады. Меценат Алихан Амалбаев шымкенттік спортшылардың осы жеңістеріне дән ризалығын жеткізіп, құрмет көрсетіп, әрдайым биіктерден көрінуіне тілектестігін білдірді.

С. НҰРАЙ.

Әуе компаниялары қанатын кеңге жайып келеді. Аптаның бейсенбісінде FlyArystan лоукостерінің алғашқы Алматы-Шымкент рейсі сәтті орындалды. Алматы-Шымкент бағыты бойынша әуежайға сәтті қонған ұшақтың лық толы жолаушыларын бастап келген «Эйр Астана» компаниясының президенті Питер Фостерді қала әкімі Ғабидолла Әбдірахымов күтіп алды.
Қазақстандық лоукостер FlyArystan әуе компаниясының Алматы-Шымкент бағытындағы алғашқы рейсі жолаушыларға лық толып келген. Және жолаушыларға сатылған билеттердің көпшілігі ең төменгі тарифпен, яғни, 10000 теңгеге дейінгі бағамен сатылған. Енді Алматы-Шымкент бағыты бойынша заманауи 180 орындық Airbus A320 әуе кемесі күнделікті қатынайды.
«Эйр Астана» компаниясының президенті Питер Фостер бұл айтулы жаңалық жөнінде журналистерге айтқан мәлімдемесінде «Шымкент республикалық маңызы бар мегаполис. Мен FlyArystan лоукостерінің бүгінгі сәтті қонуынан кейін жергілікті халықтың бюджеттік әуе компаниясының қызметін таңдайды деп зор үміт етемін» деген.
Ал бұл туралы қала әкімі Ғабидолла Әбдірахымов өзінің инста-парақшасында оң пікір қалдырғанын айта кетейік.
Жалпы FlyArystan компаниясының оңтүстік астана мен Шымкент бағыты бойынша жолаушыларды тасымалдайтын билет құны 4999 теңгеден басталады. Аталған бағыт бойынша компанияның ұшақтары әуеде 1 сағат 20 минут қалықтайды. Ал мегаполис тұрғындары дәл осы компанияның ұшақтары арқылы Павлодарға жету үшін билетті 6999 теңгеден бастап сатып алады. Ұшақтағы жету уақыты 1 сағат 50 минутты құрайтынын айта кетейік.
Егер жолаушылардың өзімен бірге алып жүретін жүгі 5 келіден артық болса, немесе борт ішінде тамақтанатын жағдайда онда билет құны көрсетілген сомадан жоғарылайды. Осыған байлансты FlyArystan компаниясының өкілдері барлық жолаушыларға flyarystan.com сайтында жарияланған тариф ережелерімен мұқият танысуды құлағдар етуде.
С. НҰРАЙ.

Жыл сайын жол-көлік оқиғаларының көбеюі қоғамды алаңдатып отыр. Билік жол үстіндегі айтып келмейтін апаттардың алдын алу үшін барлық шараларды қолға алуда. «Сергек» жобасының жүзеге асуы соның жарқын мысалы.
Шымкентте де қолға алынған «Сергек» жобасы бойынша ілінген бақылау камералары ағымдағы жылдың 5-сәуірінен бастап толықтай жұмыс істеуге көшкені белгілі. Көлік тізгіндегендердің жол ережелерін сақтау бойынша барынша сергектік танытуына ықпал ететін «Сергек» камералары қаланың көлік нөпірі тығыз 30 жеріне ілінгенін айта кетейік. Олар: «Алматы-Ташкент-Термез» трассасының Әл-Фараби, Молдағұлова, Мүсірепов көшелерімен қиылысы, Түркістан трассасының Бақбаев көшесімен қиылысы, Гагарин көшесінің Алпысбаев, Кентаев көшелерімен қиылысы, Республика даңғылындағы («Рахат» аялдамасының төңірегі мен «Қазығұрт» шағын ауданынының бұрылысына жақын аумақ, Төлеметов көшесінің Өтегенов көшесімен қиылысы және Н.Назарбаев атындағы мектептің алды, Өтегенов көшесінің Шәкіров көшесімен қиылысы және Жанаша моншасының алды, Қонаев даңғылындағы -«Рояль»фитнес-клубының алды, Бәйдібек би даңғылындағы «Гранд Береке» кафесінің алды, «Алтын сарай» мейрамханасының алды, Арғынбеков көшесіндегі «Көркем» мейрамханасының алды, Жібек жолы көшесінің Арғынбеков көшесімен қиылысы және «Шин-лайн» дүкенінің жаны, Жібек жолы көшесі бойындағы университет жаны және т.б. орындар.
«Сергек» жобасы мемлекеттің электронды қылмыстық және әкімшілік іс жүргізуді енгізу, сондай-ақ, тексерулерді тағайындау үдерісін автоматтандыру тапсырмасы бойынша қолға алынған.
Өз кезегінде Шымкент қалалық цифрландыру басқармасының басшысы Айнұр Юсупова «Мақсат халыққа айыпппұл салып, қалтасындағы қаржыны қағу емес, жолдағы заң бұзушылықты болдырмай, адам шығынымен аяқталатын жол көлік оқиғаларының алдын алу» деп баса айтуда.
С. НҰРАЙ.

Шымкенттегі білім ұяларында ұстаздарлдың құрал жабдығы үшін мемлекеттен қаржы бөлінбейді. Бұл тығырықтан шығу үшін мектептерде терминал орнатылуда. Жомарт жандар қолдау көрсетуге ниеттенсе тап осы терминал арқылы білім мекемелеріне қол ұшын соза алады. Білім ұялары мектепті қаржыландыруға азаматтарды осылай шақырып отыр. Мамандар қаржыны бұлайша ашық түрде терминал арқылы жинауды жемқорлықты жоюдың бірден бір жолына жатқызады.
Мұндай тың жоба қалада қыркүйек айына дейін жүзеге асады. Пилоттық жоба қаладағы №80 мектептен басталып отыр. Яғни, жоғарыда атап өткен терминал дәл осы білім ұясына орнатылмақ.
Аталған мектептің басшысы мұғалімдердің дәріс беруі кезінде қолданылатын құрал-жабдықтары үшін мемлекеттен қаржы қаралмайтынын, сондықтан да осындай амалға жүгінуге тура келіп тұрғанын мәлімдеуде. Сонымен қатар ол, терминалға қаржы салуға келгенде ата-аналардың түсіністік танытып, белсенділік көрсетіп жатқанына разылық білдірді. Осы ретте терминалға ақша салу мәжбүрлі түрде емес, риясыз пейілмен іске асатынын айта кеткен абзал. Мектеп басшысы терминалға түскен ақшаны тек мұғалімдердің мұқтаждығына ғана емес, көмекке аса зәру оқушыларға да жұмсамақ. Және де ол түскен қаржының есебі ресми түрде жүргізіліп, ашық көрсетілетінін айтты.
Мектеп директоры биылғы оқу жылында №80 мектепке бюджеттен 2 миллион теңге қаржы бөлінгенін, оның барлығы да жөндеу жұмыстары үшін игерілгенін айтты.
С. НҰРАЙ.

Бүгінде Қазақстанда жұмыс істейтін 10 арнайы экономикалық аймақтардың ішінде ең тиімді жұмыс істеп, нәтижелі көрсеткішке қол жеткізіп жатқаны Шымкенттегі «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағы (АЭА) болып табылады. Қазірге дейін ол жерге 75,5 млрд. теңге инвестиция тартылған. Онда бюджеттің 1 теңгесіне 15,5 теңге инвестиция тартылған. Арнайы экономикалық аймақтардың қаншалықты табысты жұмыс істеп жатқандығы сараланған көрсеткіште екінші орынға Маңғыстау облысындағы «Морпорт Ақтау» АЭА жайғасқан. Ол жерге тартылған инвестиция көлемі 120,4 млрд. теңгеге (бюджеттің 1 теңгесіне 15,4 теңге) жеткен. Үшінші орында «Павлодар» АЭА тұр. Теріскей өңіріндегі экономикалық аймақта бүгінге дейін 67,7 млрд. теңге инвестиция (бюджеттің 1 теңгесіне 12,3 теңге) құйылған.
Кешегі аптадағы Үкімет отырысында ҚР Индустрия және инфрақұрылымды дамыту министрі Роман Скляр осылай деп мәлімдеді. Ол еліміздегі 10 экономикалық аймақтағы орташа табыс көлемі қазынаның 1 теңгесіне 2,8 теңге инвестиция құрап отырғанын айтты.
Тиімділігі жағынан ең төменгі көрсеткішке Жымбыл облысындағы «Химпарк Тараз» АЭА ие болып отыр. Аталған аумаққа қазірге дейін 22,5 млрд теңге инвестиция тартылған. Ал онда бюджеттің 1 теңгесіне 0,6 теңге инвестиция тартылған.
С. НҰРАЙ.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру» атты Жолдауында 2019 жылды Жастар жылы деп жариялаған болатын. Бұдан бөлек ол өзінің жыл сайынғы Жолдауларында жастар саясатын жетілдіру бойынша іргелі тапсырмалар беріп келеді.
Осы аптада Шымкенттегі Жастар ресурстық орталығында «Professional» жобасы бойынша жастарды жұмысқа қабылдау шарасы өтті. Аталған шара аясында қолында дипломы бар, бірақ өзі армандаған кәсіппен жұмыс істеуге әлі қол жеткізе алмай жүрген бірталай жастар алдын ала хабарланған мамандықтар бойынша орталықтағы мамандарға тиісті құжаттарын тапсырды.
Өз кезегінде ұйымдастырушылар жұмысқа қабылдау шарасына қаржы, есеп және аудит, менеджмент, бастапқы әскери дайындық (әскери бөлімді бітірген немесе әскерде қызмет еткен кез келген жігіттер), дәрігерлер, филология, іс жүргізуші, аспаз, сантехник, тауартанушы, химик, слесарь, газ және электр қондырғысы, Freon тоңазытқыш қондырғысының инженері, КИПиА, жүргізуші, бағдарламашы (орыс тілі), мектепке дейінгі білім (орыс тілі), инженер-техник электрондық инженер, дизайнер (суретші, дизайнер), дене тәрбиесі мұғалімі, дефектолог, сөйлеу терапевті, психолог, еңбек мұғалімі, балалар неврологы, физиотерапия дәрігері, реабилитолог дәрігері, экономист сынды 14-29 жас аралығындағы мамандық иелерін шақырғанын айта кетейік.
М. ӘБДІРАЙЫМ.

Елбасы өзінің халыққа арнаған «Қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру» атты Жолдауында «Адамның қолайлы өмір сүруі үшін оның үйі қауіпсіз болуы керек» деген болатын. Осы бағытта Шымкентте «Қаңғыбас» іс-шарасы өтіп, 300-ден астам адам тиісті жерлерге жеткізілді.
Бұл туралы Шымкент қалалық Полиция департаментінің баспасөз қызметі хабарлады.
Жедел профилактикалық «Қаңғыбас» шарасы негізінде тәртіп сақшылары белгілі тұрғылықты жері жоқ адамдар, қайыршылар және басқа да құқық бұзушылар арасында қылмыстардың алдын алу жұмысын күшейтті. Полиция қызметкерлері тиісті мамандармен 322 жертөле үй-жайлары және 203 кәріз люктері, сондай-ақ, белгілі тұрғылықты жері жоқ адамдарға орналасуға ықтимал өзге де жерлерді тексерді. Сөйтіп үш күн бойына өткен шарада белгілі тұрғылықты жері жоқ 141 қаңғыбас анықталды. Олар ішкі істер органдарына есепке қою үшін жеткізілді. Құзырлы органға жеткізілгендердің әрқайсысының саусақ іздері алынып, фото-бейне есебіне алынды. Сонымен қатар, олардың қандай да бір құқық бұзушылықтардың және қылмыстардың жасалуына қатыстылығы да тексерілді.
Мамырдың 21-23 аралығында өткізілген «Қаңғыбас» операциясы барысында қылмыс жасап бой тасалап жүрген 15 қылмыскер құрықталды. Хабар-ошарсыз жоғалған 12 азамат табылды және аты-жөні анықталмаған 1 мәйіттің жеке басы анықталды.
Тәртіп сақшылары қаңғыбастар және қайыршылар қылмыстық мәліметтерде жиі көрінетінін, әрі олар тарапынан тек ұрлық ғана емес, аса ауыр қылмыстар да жасалатынын алға тартуда.
М. ӘБДІРАЙЫМ.

Биылғы оқу жылында Шымкенттегі мектептерден 8080 түлек үлкен өмірге қанат қақты. Олардың ішінде 5472 түлек Ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысатын болса, 403 мектеп бітіруші — «Алтын белгі», 367 түлек — «Үздік аттестат» иегерлері болуға үміткер.
Осыған орай 25-мамырда барлық мектептерде соңғы қоңырау іс-шарасы болып өтті. Айтулы күнде қала әкімі Ғабидолла Әбдірахымов мектеп бітіруші түлектерге «Сіздер балалық шақты артқа тастап, үлкен өмірге қадам бастыңыздар. Болашақтарыңызға парасаттылық биігінен қарап, қашанда білімге деген табандылық танытуларыңызға шақырамын.
Жазғы демалыс кезеңінде сіздер пайдалы іспен шұғылданып, ата-аналарыңыздың көмекшісі ретінде барлық қамқорлықтарыңызды көрсетесіздер деген үміттемін.
Сіздердің жарқын болашаққа бастаған қадамдарыңыз сәтті болып, елімізге танымал саналы азаматтар ретінде бой түзейтіндеріңізге сенімдімін» деген тілек арнады.
Мектептен «таудай болып» шығып жатқан түлектерге арналған құттықтауын әкім өзінің инста-парақшасы арқылы жолдады.
М. ӘБДІРАЙЫМ.

2016 жылы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Көкше төріндегі Бурабай демалыс орнында берген сұхбатында «Мен айтар едім, қазір кеңдік болғаннан кейін біз жер шарын шарлап, демалысқа анда барамыз, мұнда барамыз. Дүниедегі адамдар демалатын әдемі жерлердің бәрін де көріп шыққан адаммын. Келе жатқан ұрпаққа да, замандастарыма да айта аламын: мен қазір ешқайда барғым келмейді. Мына қазір Бурабайда отырмыз. Мұндай керемет жерді осы күнде көрмейсің» дегені ел есінен кете қойған жоқ.
Расында Қазақстанның қай өңірін алып қарасаң да көз тартар көрікті жерлер өте көп. Солардың қатарында Қазақстандағы үшінші мегаполис Шымкент те бар. Жуырда «National Geographic» журналы өкілдерінің қаламызға саяхаттауы соның жарқын мысалы.
Аты әлемге танымал, оқырман саны 800 миллионға жетеқабыл «National Geographic» журналаның өкілдері Шымкентке табан тіреді. АҚШ-та шығатын белді басылымның өкілдері үшінші мегаполистегі 40-қа жуық нысанды аралап, ол жерлерден алған әсерін өз оқырмандарымен бөлісетін болады. Бұл экспедицияны Шымкенттің тумасы Оразалы Кәрімбаев ұйымдастырды. Сол кісінің шақыруы бойынша Шымкентке пейзажист, журналдың бас фотографы Ерболат Шадрахов, «National Geographic Qazagstan» елшісі Саясат Нұрбек, алматылық спорт фотографы Никита Басов, сондай-ақ бейнеоператорлар мен сценаристер келді. Олар қаланың біраз нысандарын аралап үлгерді. Оларды бастап жүрген эспедиция жетекшісі Дәурен Құдайберген бұл саяхат туралы өз пікірін былай деп бөліседі.
– Шымкент өңіріне келген экспедиция құрамының барлығы өз саласының нағыз майталмандары. Мәселен, біз Тайландтан шетелдік фотограф Сасин Типчайды (Sasin Tipchai) арнайы шақырдық. Ол фототүсірілім кезінде ерекше қайталанбас сәттерді нысанаға ала білетін шығармашылық қабілетке ие. Оның қолтаңбасынан шыққан композициялардың барлығы танымал. Осы күнге дейін ол көрермендердің қызығушылығын тудырған өз коллекциясын жасап үлгерді. Бізбен бірге оның отандасы өзіндік стилі бар Ситипонд Сомнан да (Sutipond Somnam) жұмыс істейді. Ол әртүрлі халықтардың салт дәстүрінен мол хабар беретін суреттерді түсіреді. Біздің командада Сіздердің жерлестеріңіз Мақсат Шағырбаевтың да бар екенін айта кеткен жөн. Жалпы оның жақында ғана журналдың ресми фотографы әрі кеңесшісі болғаны біз үшін қуантарлық жағдай.
Осылай деген ол экспедиция мүшелері үшін Шымкентте таң қалып, таңдай қақтырған жерлерге де тоқталып өтті.
– Шымкентте бізді не қызықтырды? Мұнда қызмет көрсету саласы өте жоғары. Адамдары ашық әрі көңілді. Автомобиль жолдары да жақсы. Тамақтарының дәмі тіл үйіреді. Яғни, аспаздық деңгейі дамыған. Керемет әсер берген нысан ол – еңселі Бәйдібек би ескерткіші. Тұтас қаланы тамашалуға болатын бұл ескерткішті жасауда оның авторының біраз тер төгіп, барын да, жанын да салып еңбек еткені анық сезіліп тұр. Арбатта өткізілген «Отбасы фестивалі» де жағымды әсер қалдырды. Күнгейліктердің креативтілігі айқын көрініп тұр. Қорыта айтқанда Шымкентті Орта Азиядағы ең үздік қала деп айтуға толық негіз бар.
Миллиондаған адамдар жата-жастана оқитын бұл журнал Ұлттық географиялық қоғамның ресми басылымы болып табылады. Ол 1888 жылдан бері әртүрлі елдерде шығарылып келеді. Қазақстанда бұл басылым 2016 жылдан бастап жарық көреді. Қазіргі таңда осы басылым Орта Азия бойынша тек Қазақстанда ғана шығарылуда. Бұл жолы «National Geographic» шетелдік басылымы алғаш рет қазақ тілінде басылып шығатын болады. Осылайша қазақ тілі басылымның 38-ші ресми тілі болмақ.
Жалпы бұл журналды жарыққа шығарушылар география, табиғат, тарих, ғылым мен мәдениет туралы мақалалар жариялауға басымдық береді. Ондағы материалдар көп фотосуреттермен бірге жүреді. Басылымның мақсаты – табиғат сұлулығын көрсету және адамзатты оны барынша қолдауға шақыру.
Жоғарыда бұл журнал Қазақстанда 2016 жылдан бастап шығарылып жатқанын айтып өттік. Сол уақыттан бері журнал өкілдері елімізде бірнеше экспедициялар мен фотокөрмелер өткізіп үлгерді.
Ал олардың Шымкенттегі экспедициялары бойынша жасаған жұмыстары нақты қай уақытта жарыққа шығатыны әл-әзірге белгісіз. Бірақ алдағы уақытта Шымкенттегі көз тартар көріністердің журнал беттерінде жарқырап тұруы қалаға келуді жоспарлап жүрген кез келген турист үшін оң әсер берері сөзсіз.
М. ӘБДІРАЙЫМ.